Νέα επιστημονική έρευνα υποδεικνύει ότι το Amoc (Atlantic meridional overturning circulation), το κρίσιμο σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων του Ατλαντικού που ρυθμίζει το παγκόσμιο κλίμα, ενδέχεται να επιβραδυνθεί σημαντικά έως το 2100, με πιθανές σοβαρές κλιματικές επιπτώσεις. Η δημοσίευση έχει προκαλέσει συζητήσεις στην επιστημονική κοινότητα.
σχετικά άρθρα
Η μελέτη προβλέπει ότι το Amoc θα μπορούσε να μειώσει την έντασή του κατά 51% μέχρι το τέλος του αιώνα, υπό ένα σενάριο μέσης εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου. Αυτή η εκτίμηση είναι σημαντικά υψηλότερη από την προηγούμενη πρόβλεψη των κλιματικών μοντέλων για επιβράδυνση περίπου 32%.
Ο Valentin Portmann, διδάκτορας Κλιματολογίας του Inria Centre de recherche Bordeaux Sud-Ouest και κύριος συντάκτης της μελέτης, δήλωσε: «Επιτύχαμε εκτίμηση για μια επιβράδυνση του Amoc στο μέλλον πολύ σοβαρότερη από την προσδοκώμενη». Πρόσθεσε δε ότι «πλησιάζουμε σε ένα κρίσιμο σημείο γεγονός που είναι ανησυχητικό».
Η κλιματική αλλαγή, μέσω της αύξησης της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων και της εντατικοποίησης της διαστρωμάτωσης των ωκεανών, αναμένεται να συμβάλει στην εξασθένιση του Amoc, καθώς η μειωμένη ανάμειξη των υδάτων δυσχεραίνει τη διατήρηση της ισορροπίας του συστήματος.
Παγκόσμιες επιπτώσεις και επιστημονικές επιφυλάξεις
Παρότι δεν υπάρχει πλήρης επιστημονική ομοφωνία, μια ισχυρή επιβράδυνση ή ακόμη και κατάρρευση του Amoc – ενός βασικού μηχανισμού ρύθμισης του κλίματος, που συχνά συγχέεται με το Ρεύμα του Κόλπου – θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρές παγκόσμιες επιπτώσεις. Αυτές περιλαμβάνουν πτώση των θερμοκρασιών στη Βόρεια Ευρώπη, ξηρασίες στο Σάχελ και τη Νότια Ασία, άνοδο της στάθμης των υδάτων στη Βόρεια Αμερική και μείωση της ικανότητας των ωκεανών να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα (CO2).
Ο Florian Sévellec, διευθυντής έρευνας στο CNRS της Βρέστης, σημειώνει: «Υπάρχει ένα είδος συναίνεσης ως προς το γεγονός ότι η κυκλοφορία επιβραδύνεται. Αλλά υπάρχουν ακόμη αρκετές συζητήσεις σχετικά με την ένταση της επιβράδυνσης αυτής».
Η μελέτη και τα συμπεράσματά της
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Science Advances», αποσκοπεί «να βελτιστοποιήσει τις εκτιμήσεις της επιβράδυνσης που θα συμβεί στο μέλλον και να μειώσει την αβεβαιότητα», όπως εξηγεί ο ερευνητής του CNRS. Ενώ τα περισσότερα μοντέλα προβλέπουν επιβράδυνση έως το 2100, οι εκτιμήσεις κυμαίνονται ευρέως από -3% έως -72%, ανάλογα με τις εκπομπές CO2. Η νέα μελέτη υπολογίζει μείωση κατά 51%, με χαμηλό βαθμό αβεβαιότητας (+/-8%).
Ο Valentin Portmann εξήγησε ότι το συμπέρασμα προέκυψε μέσω «στατιστικών μεθόδων που ονομάζονται παρατηρησιακοί περιορισμοί», οι οποίες συνδυάζουν δεδομένα από πραγματικές παρατηρήσεις και προσομοιώσεις για μεγαλύτερη ακρίβεια.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Stefan Rahmstorf, ωκεανογράφος του Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK), ανέφερε ότι η μελέτη «δείχνει ότι τα “απαισιόδοξα μοντέλα“ που προβλέπουν ισχυρή επιβράδυνση του Amoc μέχρι το 2100, δυστυχώς είναι τα ρεαλιστικά». Ο ίδιος εκτιμά ότι το Amoc θα έχει τόσο χαμηλή ένταση στο τέλος του αιώνα ώστε θα οδεύει προς την πλήρη εξαφάνιση.
Από την πλευρά του, ο Fabien Roquet, καθηγητής Φυσικής Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, χαρακτήρισε την έρευνα «ενδιαφέρουσα», αλλά τόνισε την ανάγκη για επιφυλακτική προσέγγιση. Ο Florian Sévellec συμπλήρωσε πως «η συζήτηση δεν έχει κλείσει. Ένα άρθρο δεν κλείνει μία επιστημονική συζήτηση» και υπενθύμισε ότι «στον τομέα μας, η έκθεση του GIEC είναι αυτή που αποτυπώνει το επίπεδο της επιστημονικής γνώσης σε μια δεδομένη χρονική στιγμή».
Ο ερευνητής καταλήγει επισημαίνοντας ότι «το βέβαιο είναι ότι το Κλίμα θερμαίνεται με μεγάλη ταχύτητα. Είτε το Amoc εξασθενήσει είτε όχι, αλλαγές μεγάλης κλίμακας έχουν ήδη δρομολογηθεί και θα ενταθούν στις επόμενες δεκαετίες».
