Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από τον θάνατο ενός επίλεκτου στρατιωτικού δύτη, ο οποίος υπέκυψε στη νόσο της αποσυμπίεσης κατά τη διάρκεια αποστολής εντός υποβρύχιων σπηλαίων.
Η τραγωδία, η οποία εκτυλίχθηκε την περασμένη Πέμπτη στην ατόλη Βαάβου, αποκτά πλέον γεωπολιτικές και νομικές διαστάσεις, καθώς αναδύονται αποκαλύψεις περί παραβίασης διεθνών κανόνων ασφαλείας, ιδιωτικών πρωτοβουλιών εκτός προγράμματος, και ερωτημάτων σχετικά με τον εξοπλισμό των θυμάτων. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος των Μαλδίβων, Μοχάμεντ Χοσάιν Σαρίφ, επιβεβαίωσε ότι ο λοχίας Μοχάμεντ Μαχούντι, μέλος των Εθνικών Αμυντικών Δυνάμεων, έχασε τη ζωή του λόγω οξείας αποσυμπίεσης αμέσως μετά τη διακομιδή του σε νοσοκομείο της πρωτεύουσας Μάλε. Ο κ. Σαρίφ δήλωσε πως «ο θάνατός του αποδεικνύει το μέγεθος της δυσκολίας και την επικινδυνότητα αυτής της αποστολής», προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση αναμένει την Κυριακή την άφιξη τριών Φινλανδών εμπειρογνωμόνων σε καταδύσεις μεγάλου βάθους και σπηλαίων, με σκοπό τον επανασχεδιασμό της στρατηγικής των ερευνών.
Οι πέντε Ιταλοί, οι οποίοι θεωρούνται πλέον όλοι νεκροί, ήταν έμπειροι δύτες. Τα θύματα είναι η Μόνικα Μοντεφαλκόνε, αναπληρώτρια καθηγήτρια Οικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας, η κόρη της Τζόρτζια Σομακάλ, ο θαλάσσιος βιολόγος Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, η ερευνήτρια Μουριέλ Οντενίνο και ο Ιταλός εκπαιδευτής κατάδυσης Τζανλούκα Μπενεντέτι. Η σορός του κ. Μπενεντέτι ανασύρθηκε την Πέμπτη κοντά στην είσοδο του σπηλαίου, γεγονός που οδηγεί τις αρχές στο συμπέρασμα ότι οι υπόλοιποι τέσσερις εγκλωβίστηκαν βαθύτερα.
Το Πανεπιστήμιο της Γένοβας, σε ανακοίνωσή του, διευκρίνισε ότι η κ. Μοντεφαλκόνε και η κ. Οντενίνο βρίσκονταν στις Μαλδίβες στο πλαίσιο επίσημης επιστημονικής αποστολής για την κλιματική αλλαγή, ωστόσο η θανατηφόρα κατάδυση πραγματοποιήθηκε «ιδιωτικά» και δεν αποτελούσε μέρος της έρευνας. Επιπλέον, τονίστηκε ότι η κόρη της καθηγήτριας και ο κ. Γκουαλτιέρι δεν είχαν σχέση με την πανεπιστημιακή αποστολή.
Ο Κάρλο Σομακάλ, σύζυγος της καθηγήτριας και πατέρας της Τζόρτζια, εξέφρασε στην ιταλική τηλεόραση έντονες αμφιβολίες για τις συνθήκες του δυστυχήματος, δηλώνοντας ότι «κάτι απρόοπτο πρέπει να συνέβη εκεί κάτω». Περιέγραψε τη σύζυγό του ως εξαιρετικά προσεκτική και πειθαρχημένη δύτρια. Τα στοιχεία, ωστόσο, υποδεικνύουν σοβαρές παραβάσεις. Η Οριέτα Στέλα, δικηγόρος του ιταλικού ταξιδιωτικού οργανισμού Albatros Top Boat, δήλωσε στην εφημερίδα Corriere della Sera ότι η εταιρεία δεν γνώριζε ούτε είχε εγκρίνει κατάδυση σε τέτοιο βάθος, η οποία παραβίαζε το νόμιμο όριο των 30 μέτρων στις Μαλδίβες. Επίσης, αποκάλυψε ότι η ομάδα χρησιμοποιούσε κοινό, ερασιτεχνικό εξοπλισμό αναψυχής, αντί του εξειδικευμένου τεχνικού εξοπλισμού που απαιτείται για καταδύσεις σε βαθιά σπήλαια, και τόνισε ότι η Albatros είχε αναλάβει μόνο την προώθηση της κρουαζιέρας και δεν ήταν ιδιοκτήτρια του σκάφους.
Η τεχνική κατάδυση σε σπήλαια θεωρείται μία από τις πλέον επικίνδυνες δραστηριότητες παγκοσμίως. Σε βάθη άνω των 40 μέτρων, ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται, καθώς η επιστροφή στην επιφάνεια χωρίς στάσεις αποσυμπίεσης είναι αδύνατη σε περίπτωση ανάγκης. Σύμφωνα με το Ιταλικό Υπουργείο Εξωτερικών, το συγκεκριμένο υποβρύχιο σπήλαιο, σε βάθος 50 μέτρων, διαχωρίζεται σε τρεις μεγάλους θαλάμους που συνδέονται με εξαιρετικά στενά περάσματα. Οι ομάδες διάσωσης είχαν εξερευνήσει την Παρασκευή δύο από τους τρεις θαλάμους, αλλά η έλλειψη οξυγόνου και ο κίνδυνος αποσυμπίεσης τις ανάγκασαν να διακόψουν τις προσπάθειες. Ειδικοί επισημαίνουν ότι σε τέτοια περιβάλλοντα, ακόμα και η παραμικρή κίνηση των βατραχοπεδίλων δύναται να ανασηκώσει ίζημα από τον πυθμένα, εκμηδενίζοντας την ορατότητα και προκαλώντας πλήρη αποπροσανατολισμό.
Η τραγωδία έχει λάβει πλέον διαστάσεις κρατικής κρίσης στις Μαλδίβες. Το Υπουργείο Τουρισμού της χώρας ανέστειλε άμεσα την άδεια λειτουργίας του πολυτελούς σκάφους «Duke of York», από το οποίο ξεκίνησε η μοιραία αποστολή, εν αναμονή των αποτελεσμάτων της επίσημης ανάκρισης. Στην Ιταλία, ο Υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς την κυβέρνηση των Μαλδίβων για την απώλεια του στρατιωτικού δύτη και διαβεβαίωσε ότι η Ρώμη θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τον επαναπατρισμό των θυμάτων.
Στην περιοχή παραμένουν 20 Ιταλοί υπήκοοι, στους οποίους παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη από εθελοντές της Ερυθράς Ημισελήνου, σε συνεργασία με την ιταλική πρεσβεία στο Κολόμπο. Η αγωνία κορυφώνεται ενόψει της άφιξης των Φινλανδών ειδικών, καθώς από τις συζητήσεις θα διαφανεί το είδος της επιχείρησης που μπορεί να σχεδιαστεί για την ανάκτηση των σορών των τεσσάρων Ιταλών.
