Οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκονται εκ νέου σε τροχιά έντασης, έπειτα από πλήγματα που εξαπέλυσε ο αμερικανικός στρατός την Παρασκευή εναντίον δύο ιρανικών δεξαμενόπλοιων. Ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε ότι αναμένει εντός ωρών την απάντηση της Τεχεράνης σε νέα πρόταση της κυβέρνησής του για διαρκή τερματισμό των εχθροπραξιών.
σχετικά άρθρα
Σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού, τα δύο πλοία, των οποίων οι δεξαμενές ήταν άδειες, «εξουδετερώθηκαν» από μαχητικό αεροσκάφος στον Κόλπο του Ομάν, μια περιοχή μείζονος στρατηγικής σημασίας που οδηγεί στο Στενό του Ορμούζ. Βίντεο που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή (CENTCOM) απεικονίζουν πυκνό καπνό να αναδύεται από την πρύμνη των δύο τάνκερ, τα οποία είχαν καταστεί ακυβέρνητα.
Η κατάσταση των ακυβέρνητων πλοίων παρέμενε ασαφής μέχρι αργά το βράδυ της Παρασκευής. Η Τεχεράνη κατήγγειλε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών την «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός, η οποία είχε τεθεί σε ισχύ έναν μήνα νωρίτερα. Στρατιωτική πηγή, την οποία επικαλέστηκε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ανέφερε ότι οι ιρανικές δυνάμεις αντέδρασαν, δηλώνοντας: «Έπειτα από περίοδο ανταλλαγών πυρών, οι εχθροπραξίες έχουν σταματήσει και έχει αποκατασταθεί η ηρεμία». Ανταλλαγές πυρών είχαν σημειωθεί ήδη από την Πέμπτη.
Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και επιβαρύνει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία. Ως αντίποινα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Από την Ουάσιγκτον, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει «απόψε» (έως τις 08:00 ώρα Ελλάδας) απάντηση από το Ιράν στην τελευταία αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι η Ουάσιγκτον περιμένει απάντηση «εντός της ημέρας». Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, απάντησε πως η Τεχεράνη «ακολουθεί τις δικές της διαδικασίες» και εξακολουθεί να μελετά την πρόταση. Ο κ. Ρούμπιο κάλεσε τους Ευρωπαίους να συμβάλουν ώστε να ανοίξει με ασφάλεια το Στενό του Ορμούζ, ωστόσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποφεύγουν να δεσμευτούν όσο δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Παράλληλα, οι New York Times ανέφεραν ότι μια πετρελαιοκηλίδα 50 τετραγωνικών χιλιομέτρων εντοπίστηκε στον Κόλπο, κοντά στο νησί Χαργκ του Ιράν, έναν σημαντικό πετρελαιοεξαγωγικό κόμβο της χώρας. Η αντιπαράθεση έχει οδηγήσει σε παράλυση της θαλάσσιας κίνησης και αύξηση των τιμών του πετρελαίου, αν και το βαρέλι του Μπρεντ έκλεισε την εβδομάδα κάτω από τα 100 δολάρια.
Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, τόνισε ότι το Στενό του Ορμούζ αποτελεί για την Τεχεράνη «ευκαιρία εξίσου πολύτιμη με ατομική βόμβα», επισημαίνοντας ότι «το να έχουμε στα χέρια μας μια τοποθεσία που επιτρέπει να επηρεάσουμε την παγκόσμια οικονομία με μία και μόνη απόφαση είναι μεγάλη ευκαιρία».
Από τις 2 Μαρτίου, ο Λίβανος έχει μετατραπεί σε δεύτερο μέτωπο του πολέμου, με συγκρούσεις ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη σιιτική Χεζμπολά, η οποία πρόσκειται στο Ιράν. Παρά την κατάπαυση του πυρός που ισχύει θεωρητικά από τις 17 Απριλίου, το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς, κυρίως στον νότο. Αεροπορικά πλήγματα προκάλεσαν χθες τον θάνατο δέκα ανθρώπων, ανάμεσά τους δύο παιδιά και τρεις γυναίκες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Βηρυτού. Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για δύο επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών βάσεων στο βόρειο Ισραήλ. Νέος γύρος συνομιλιών ανάμεσα στις κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου, στις οποίες η Χεζμπολά αντιτίθεται χαρακτηρίζοντάς τες «παράδοση άνευ όρων», έχει προγραμματιστεί για την Ουάσιγκτον στις 14 και 15 Μαΐου. Η «εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός» συγκαταλέγεται στους βασικούς στόχους της λιβανικής κυβέρνησης, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιούσεφ Ράτζι.
