Το πρόσφατο συνταγματικό δημοψήφισμα στο Καζακστάν σηματοδοτεί μια κρίσιμη φάση στην πολιτική μεταμόρφωση της χώρας, η οποία, όπως τονίζεται, δεν έχει προηγούμενο στα 35 χρόνια ανεξαρτησίας της. Το δημοψήφισμα, το οποίο αποτελεί την τρίτη πανεθνική ψηφοφορία, διεξήχθη με συμμετοχή 73,12% και ποσοστό 87,15% υπέρ, αναδεικνύοντας, σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις, την υποστήριξη των πολιτών στη συνταγματική ανανέωση και την ετοιμότητά τους για άμεση συμμετοχή στη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας.
σχετικά άρθρα
Το νέο Σύνταγμα της Δημοκρατίας του Καζακστάν, το οποίο εγκρίθηκε, έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας δίκαιης και ισότιμης χώρας, βασισμένης στις αρχές του νόμου και της τάξης, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, έναν εκσυγχρονισμό της κοινωνίας και την προώθηση της εκπαίδευσης, της επιστήμης, της τεχνολογίας, του πολιτισμού, της οικολογίας, του εθελοντισμού και του πατριωτισμού. Στο πλαίσιο των αλλαγών, το Καζακστάν ανακηρύχθηκε κοσμικό κράτος. Το Σύνταγμα αυτό αναμένεται να λειτουργήσει ως «οδικός χάρτης» για τις μελλοντικές γενιές, ικανοποιώντας τις προσδοκίες τους.
Η διαδικασία κατάρτισης του Συντάγματος περιλάμβανε εκτενή εργασία, με τη Συνταγματική Επιτροπή, η οποία περιελάμβανε 129 πολίτες, να εξετάζει περίπου 12.000 προτάσεις από εμπειρογνώμονες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κατά τη διάρκεια έξι μηνών δημόσιων συζητήσεων. Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ ανέφερε προσωπική του συμβολή στη διαμόρφωση του κειμένου.
Το νέο Σύνταγμα στοχεύει στην ενίσχυση του στρατηγικού οράματος για «Ισχυρό Πρόεδρο, Κοινοβούλιο με επιρροή και Υπεύθυνη Κυβέρνηση», θέτοντας μια σταθερή βάση. Οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν την κατάργηση της προεδρικής ποσόστωσης, ενισχύοντας την ανεξαρτησία του νομοθετικού σώματος, καθώς και τη μετάβαση σε μονοκαμεραλικό κοινοβούλιο (το Kurultai) για ταχύτερη νομοθετική διαδικασία και λογοδοσία. Επιπλέον, ένα νέο συμβουλευτικό Λαϊκό Συμβούλιο (το Khalyk Kenesi) αποσκοπεί στη διεύρυνση της δημόσιας συμμετοχής και του διαλόγου. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές ενισχύουν τη διακυβέρνηση και διασφαλίζουν την ανανέωση της ηγεσίας, με τη θέσπιση της θέσης του αντιπροέδρου και τον καθορισμό ορίων θητείας για βασικούς κρατικούς αξιωματούχους.
Ένα σημαντικό μέρος του νέου Συντάγματος είναι αφιερωμένο στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, περιλαμβάνοντας εγγυήσεις για την ιδιωτική ζωή, τα προσωπικά δεδομένα και το απαραβίαστο της κατοικίας. Ενισχύεται η δικαστική ανεξαρτησία και προβλέπεται η έγκριση μελλοντικών τροποποιήσεων μέσω εθνικού δημοψηφίσματος.
Το Σύνταγμα παρέχει επίσης ένα στρατηγικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της χώρας, τη σταθερότητα και την ενίσχυση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητάς της. Προβλέπει ενίσχυση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, σαφείς κανόνες οικονομικής δραστηριότητας και ειδικά νομικά καθεστώτα για την τόνωση της καινοτομίας και της βιομηχανικής ανάπτυξης σε ταχέως αναπτυσσόμενες περιοχές. Το Καζακστάν, ήδη κορυφαίος προορισμός για άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Κεντρική Ασία (προσελκύοντας περίπου το 70% των ΑΞΕ της περιοχής), στοχεύει, μέσω των μεταρρυθμίσεων, στην επιτάχυνση της μετάβασης προς ένα πλήρως ψηφιακό κράτος και μια οικονομία βασισμένη στην καινοτομία. Οι μεταρρυθμίσεις αναμένεται να ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη δέσμευση προς τις επιχειρήσεις, την καινοτομία και τη συνεργασία με διεθνείς επενδυτές και εταίρους.
Τριάντα χρόνια μετά την ανεξαρτησία του, το Καζακστάν συγκαταλέγεται στις 50 μεγαλύτερες οικονομίες παγκοσμίως και στις 30 κορυφαίες στην ψηφιακή διακυβέρνηση. Διαθέτει πλούσιους φυσικούς πόρους (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ορυκτά, γεωργικά προϊόντα), διαθέτει διαστημικό πρόγραμμα και έχει προεδρεύσει στον ΟΑΣΕ, συμμετέχοντας και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Επί του παρόντος, η χώρα αναπτύσσει νέες εμπορικές οδούς (Μεσαίος Διάδρομος), ενισχύει τη συνεργασία με τις γειτονικές χώρες της Κεντρικής Ασίας, υιοθετεί αναδυόμενες τεχνολογίες και αξιοποιεί τον νεότερο υπερυπολογιστή της περιοχής για την ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Ο πληθυσμός της χώρας χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη μόρφωση, με ένα ενεργό εργατικό δυναμικό, διακεκριμένους καλλιτέχνες και πρόσφατους Ολυμπιονίκες σε αθλήματα όπως το πατινάζ και το τζούντο.
Ενώ το Σύνταγμα του 1995 είχε ως επίκεντρο την ανεξαρτησία και την επιβίωση, το Σύνταγμα του 2026 θεωρείται ότι σηματοδοτεί την ωριμότητα, την ανανέωση και μια δέσμευση για το μέλλον. Η 15η Μαρτίου θα καθιερωθεί ως Ημέρα του Συντάγματος του Καζακστάν. Οι αλλαγές αυτές αποσκοπούν στη δημιουργία ενός ισχυρότερου έθνους, το οποίο θα προωθεί τη δικαιοσύνη, την τεχνολογική πρόοδο, την οικονομική ανοιχτότητα και την υπεύθυνη παγκόσμια συνεργασία.
Το παρόν άρθρο συντάχθηκε από τον Πρόεδρο του Καζακστάν, Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ, για τα «ΝΕΑ».
