ΗΠΑ και Ιράν διαφωνούν για τα διόδια στα Στενά του Ορμούζ
Αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της δημιουργούν ερωτήματα για τις επόμενες κινήσεις.
Συνεχίζεται η αβεβαιότητα γύρω από τη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία προβλέπει τη λήξη των εχθροπραξιών και δίνει έμφαση στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα, ιδίως στα Στενά του Ορμούζ.
Το απόγευμα της Δευτέρας, το Ιράν ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιδιώξει την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την τελική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία θα περιλαμβάνει και το πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, η Τεχεράνη δεν εμπιστεύεται ούτε τις ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ.
Ο κ. Μπαγαΐ επεσήμανε ότι αναμένεται η τελική συμφωνία να υποστηριχθεί από ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, 60 ημέρες μετά την υπογραφή της, προσθέτοντας ότι το Ιράν θα αντλήσει διδάγματα από το παρελθόν.
Νωρίτερα, το ιρανικό πρακτορείο Fars είχε μεταδώσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι ΗΠΑ συμφώνησαν στην επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ μετά την πάροδο 60 ημερών. Το δημοσίευμα ανέφερε ότι προστέθηκε ρήτρα για «τέλη» ναυτιλιακών υπηρεσιών στη συμφωνία, με την Ουάσινγκτον να αποδέχεται τη διέλευση επί πληρωμή.
Οι εν λόγω διαρροές έρχονται σε αντίθεση με τις δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει ότι η διέλευση από τα Στενά, μετά το άνοιγμά τους, θα είναι δωρεάν.
Η Ουάσινγκτον επιβεβαίωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει ενεργός έως ότου ολοκληρωθεί η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου. Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, «ο στρατιωτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων παραμένει σε ισχύ, περιορίζοντας κάθε εισερχόμενη ή εξερχόμενη κίνηση».
Το ίδιο κείμενο συμπληρώνει: «Μην επιχειρείτε διέλευση μέχρι να δοθούν ρητές οδηγίες».
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι «τα πλοία αρχίζουν να κινούνται» έξω από τα Στενά του Ορμούζ, μια βασική ναυτιλιακή οδό που το Ιράν είχε ουσιαστικά αποκλείσει από την έναρξη του πολέμου.
Ο κ. Τραμπ ανέφερε ότι πολλά από τα πλοία «ήταν φορτωμένα με πετρέλαιο» και υποστήριξε πως η ναυτιλιακή οδός της «Νότιας ‘Λεωφόρου’» είναι «απόλυτα ασφαλής, προστατευμένη και άψογη». Προσέθεσε ότι «υπάρχουν και άλλες περιοχές διέλευσης επίσης», ενώ σε επόμενη ανάρτηση σημείωσε ότι οι ΗΠΑ καταγράφουν περισσότερες διελεύσεις πλοίων από ό,τι δείχνουν τα εμπορικά δεδομένα.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο CNBC ότι οι ΗΠΑ αναμένουν πως μακροπρόθεσμα η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα είναι δωρεάν. Ο κ. Βανς αποκάλυψε επίσης ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, θα εκπροσωπήσουν το Ιράν στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία την Παρασκευή, 19 Ιουνίου.
Προσέθεσε ότι πολλές λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί, ενώ υπενθύμισε πως το ιρανικό πρακτορείο Fars είχε μεταδώσει την ύπαρξη ρήτρας για «τέλη» ναυτιλιακών υπηρεσιών, με τις ΗΠΑ να αποδέχονται τη διέλευση επί πληρωμή.
Η επιχείρηση εντοπισμού και εξουδετέρωσης ναρκών στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να καθυστερήσει την πλήρη επαναλειτουργία της πλωτής οδού για αρκετές εβδομάδες, σύμφωνα με πηγές της ναυτιλιακής ασφάλειας. Οι επιχειρήσεις με ναρκαλιευτικά και υποβρύχια drones μπορεί να διαρκέσουν 40 έως 50 ημέρες πριν οι ασφαλιστικές και ναυτιλιακές εταιρείες αισθανθούν ασφαλείς να επανεκκινήσουν τις διελεύσεις, όπως αναφέρει το Reuters.
Αυτή η καθυστέρηση θα μπορούσε να εμποδίσει τη διέλευση δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, καθώς τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν. Κάθε βαρέλι εξαγωγής από τον Κόλπο θεωρείται κρίσιμο, καθώς τα αποθέματα στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου έχουν μειωθεί στα χαμηλότερα επίπενα από το 2003, σύμφωνα με ανάλυση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
