Η κλιμάκωση ΗΠΑ-Ιράν οδηγεί σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου
Η κλιμάκωση ΗΠΑ-Ιράν οδηγεί σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου
Οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν χαρακτηρίζονται από συνεχιζόμενη κλιμάκωση, με την ένταση να επεκτείνεται πλέον και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και απείλησαν να επιτεθούν σε πλοία που μεταφέρουν σαουδαραβικό πετρέλαιο, προκαλώντας αναταράξεις στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.
σχετικά άρθρα
Σε άμεση συνέπεια, τρία δεξαμενόπλοια φορτωμένα με σαουδαραβικό αργό, με προορισμό την Κίνα και την Ινδία, αναγκάστηκαν να μεταβάλουν πορεία στην Ερυθρά Θάλασσα. Επέλεξαν να κατευθυνθούν προς τη Διώρυγα του Σουέζ, προκειμένου να αποφύγουν τις ακτές της Υεμένης και το στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται εν μέσω της ολοκλήρωσης της ενδέκατης συνεχόμενης νύχτας βομβαρδισμών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εναντίον του Ιράν. Η Τεχεράνη ανταπέδωσε με νέες επιθέσεις σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και υποδομές συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
Οι Χούθι, προσκείμενοι στην Τεχεράνη, επανέλαβαν την ανακοίνωση για την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας. Προειδοποίησαν τις ναυτιλιακές εταιρείες ότι θα στοχοποιούν πλοία που πραγματοποιούν φορτοεκφορτώσεις σαουδαραβικού πετρελαίου.
Η απειλή αυτή είχε άμεσες συνέπειες: τρία δεξαμενόπλοια που είχαν φορτώσει αργό στο λιμάνι Γιανμπού με προορισμό την Ασία, άλλαξαν πορεία, επιλέγοντας τη Διώρυγα του Σουέζ αντί του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ. Η συγκεκριμένη παράκαμψη συνεπάγεται σημαντική αύξηση τόσο της διάρκειας όσο και του κόστους των ταξιδιών προς τις ασιατικές αγορές.
Η Σαουδική Αραβία διοχέτευε καθημερινά εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσω αγωγού προς το Γιανμπού, παρακάμπτοντας έτσι τα Στενά του Ορμούζ. Μετά την κατάρρευση της κατάπαυσης του πυρός, η κυκλοφορία στην εν λόγω περιοχή έχει περιοριστεί δραστικά. Μια ενδεχόμενη παρεμπόδιση και αυτής της διαδρομής θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως.
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Χούθι δεν έχουν ακόμη αποκλείσει το Μπαμπ ελ Μάντεμπ, προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν δράση εάν επιχειρήσουν να υλοποιήσουν την απειλή τους. «Μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, θα το αντιμετωπίσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμες έχουν πραγματοποιήσει στο παρελθόν επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι, ως απάντηση σε επιθέσεις του κινήματος κατά πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Οι Χούθι ελέγχουν σημαντικό μέρος της δυτικής Υεμένης, περιλαμβανομένων των ακτών κοντά στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ, μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η απειλή για ταυτόχρονη διατάραξη της ναυσιπλοΐας τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Το αργό Brent ενισχύθηκε κατά 1,1%, φτάνοντας τα 92,01 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI αυξήθηκε κατά 1%, στα 85,16 δολάρια.
Οι τιμές είχαν ήδη καταγράψει άνοδο άνω του 2% την Τρίτη, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε εβδομάδων, σύμφωνα με πηγές του Reuters. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι «δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού» για την ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών. Από τα 400 εκατομμύρια βαρέλια που αποφασίστηκε να διατεθούν από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης των κρατών-μελών, έχουν ήδη απελευθερωθεί περίπου 290 εκατομμύρια. Παράλληλα, οι αγορές διυλισμένων προϊόντων, όπως η βενζίνη και το ντίζελ, παραμένουν υπό μεγαλύτερη πίεση σε σχέση με εκείνη του αργού πετρελαίου.
Το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων αυξάνεται ραγδαία για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ενώπιον της Γερουσίας ότι το κόστος έχει φτάσει τα 37,5 δισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένων δαπανών που προβλέπονται έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Η εκτίμηση αυτή είναι αυξημένη κατά περίπου 30% σε σχέση με την προηγούμενη δημόσια αναφορά του κ. Χέγκσεθ, η οποία τοποθετούσε το κόστος στα 29 δισ. δολάρια. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από το Κογκρέσο σχεδόν 90 δισ. δολάρια πρόσθετης χρηματοδότησης, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας προορίζεται για τις επιχειρήσεις στο Ιράν και την αναπλήρωση των αποθεμάτων πυραύλων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους και περίπου 430 έχουν τραυματιστεί από την έναρξη των επιχειρήσεων. Από την πλευρά του Ιράν, αξιωματούχος του υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι στα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα σκοτώθηκαν 50 άμαχοι και τραυματίστηκαν άλλοι 500, σύμφωνα με το Reuters.
Παρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κλιμάκωση, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στις διαπραγματεύσεις. Μιλώντας στη Μανίλα, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον παραμένει προσηλωμένη στη διπλωματία, κατηγορώντας την Τεχεράνη για έλλειψη σοβαρότητας. «Εάν είναι σοβαροί, είμαστε και εμείς σοβαροί. Εάν δεν είναι, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας και των συμμάχων μας», τόνισε ο κ. Ρούμπιο. Προειδοποίησε επίσης ότι ενδεχόμενος έλεγχος του στενού του Ορμούζ από το Ιράν θα δημιουργούσε «πολύ επικίνδυνο προηγούμενο» με συνέπειες που θα εκτείνονταν πέραν της Μέσης Ανατολής.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η Τεχεράνη έχει λάβει πρόταση για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός από μεσολαβητές, σε μια προσπάθεια διάσωσης της προσωρινής συμφωνίας που υπεγράφη τον Ιούνιο. Ως επιπλέον ένδειξη ότι οι διπλωματικές επαφές δεν έχουν διακοπεί πλήρως, ο υπουργός Εσωτερικών του Ιράν Εσκαντάρ Μομενί επισκέφθηκε το Πακιστάν, ζητώντας από το Ισλαμαμπάντ να συνεχίσει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης. Μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει τις επιθέσεις και ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με νέο πλήγμα στην υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση κοντά στη Νατάνζ. Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλέσει νέο κύμα επιθέσεων εναντίον αμερικανικών συμφερόντων και συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
