Η Ισπανία επεκτείνει την αντικαπνιστική νομοθεσία σε δημόσιους χώρους
Η Ισπανία επεκτείνει την αντικαπνιστική νομοθεσία σε δημόσιους χώρους
Η Ισπανία προχωρά σε σημαντική αναθεώρηση της αντικαπνιστικής της νομοθεσίας, την πρώτη έπειτα από δύο δεκαετίες. Η νέα ρύθμιση επεκτείνει δραστικά τις ζώνες απαγόρευσης του καπνίσματος και για πρώτη φορά, εξισώνει πλήρως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα ατμίσματος με τα συμβατικά καπνικά προϊόντα.
σχετικά άρθρα
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση το σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του νόμου του 2005 και στην προσαρμογή της νομοθεσίας στις σύγχρονες μορφές καπνίσματος. Βασικός στόχος είναι η προστασία της δημόσιας υγείας, με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά και τους εφήβους.
Η σημαντικότερη πρόβλεψη αφορά την επέκταση των χώρων όπου θα απαγορεύεται τόσο το κάπνισμα όσο και το άτμισμα. Εφόσον ο νόμος ολοκληρώσει τη νομοθετική του διαδρομή, η χρήση καπνικών ή ηλεκτρονικών συσκευών δεν θα επιτρέπεται πλέον στις εξωτερικές ταράτσες καφέ, μπαρ και εστιατορίων, στις παραλίες, στις δημόσιες πισίνες, στα εθνικά πάρκα, σε χώρους διεξαγωγής δημόσιων εκδηλώσεων και θεαμάτων, στις πανεπιστημιουπόλεις, στις στάσεις λεωφορείων, στις αποβάθρες και στους διαδρόμους των μέσων μαζικής μεταφοράς, καθώς και σε απόσταση μικρότερη των 15 μέτρων από τις εισόδους δημόσιων κτιρίων. Με αυτή τη ρύθμιση, η Ισπανία επιδιώκει να περιορίσει περαιτέρω την έκθεση των πολιτών στο παθητικό κάπνισμα.
Η νέα νομοθεσία καταργεί τη μέχρι σήμερα διαφοροποίηση μεταξύ των συμβατικών προϊόντων καπνού και των ηλεκτρονικών τσιγάρων. Συγκεκριμένα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, οι συσκευές ατμίσματος και τα συναφή προϊόντα θα υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς χρήσης, διαφήμισης και εμπορίας με τα συμβατικά τσιγάρα. Επιπλέον, η πώλησή τους θα επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω εξειδικευμένων καταστημάτων, ενώ αυστηροποιούνται σημαντικά οι κανόνες για τη διαφήμιση, τη χορηγία και την προβολή τους. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς στην εμφάνιση σκηνών καπνίσματος σε οπτικοακουστικά μέσα και άλλες μορφές περιεχομένου, με στόχο τον περιορισμό της επιρροής στους νέους.
Μία από τις αυστηρότερες διατάξεις αφορά τους ανήλικους. Ενώ μέχρι σήμερα η ισπανική νομοθεσία απαγόρευε την πώληση και προμήθεια καπνικών προϊόντων σε άτομα κάτω των 18 ετών, το νέο πλαίσιο απαγορεύει πλέον και την ίδια τη χρήση καπνικών και συναφών προϊόντων από ανηλίκους. Σε περίπτωση παράβασης, προβλέπονται κυρώσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμη και οι γονείς ή οι νόμιμοι κηδεμόνες των ανήλικων.
Η υπουργός Υγείας της Ισπανίας, Μόνικα Γκαρθία, δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση των επιπτώσεων του καπνίσματος στη δημόσια υγεία. Η ίδια ανέφερε πως το κάπνισμα ευθύνεται για περίπου 50.000 θανάτους ετησίως στη χώρα, ενώ ο κυβερνητικός στόχος είναι η σταδιακή δημιουργία μιας «γενιάς χωρίς καπνό» και η κάλυψη των νομικών κενών που αφορούσαν τα νέα προϊόντα νικοτίνης.
Η μεταρρύθμιση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τη βιομηχανία καπνού. Η Mesa del Tabaco, εκπροσωπώντας τον κλάδο, χαρακτήρισε την καθολική απαγόρευση καπνίσματος στις ταράτσες «εξαίρεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο», επισημαίνοντας ότι μόνο η Σουηδία εφαρμόζει παρόμοια πολιτική, ενώ η Γαλλία αποφάσισε να μην υιοθετήσει ανάλογο μέτρο το 2025. Η οργάνωση επέκρινε επίσης την κυβέρνηση για την προώθηση του νομοσχεδίου χωρίς την απαιτούμενη γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας της Ισπανίας, ζητώντας εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με τις επικείμενες αλλαγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Επικριτική στάση υιοθέτησε και η Ένωση Επιχειρήσεων Ατμίσματος (UPEV), χαρακτηρίζοντας την εξίσωση των προϊόντων ατμίσματος με τα συμβατικά τσιγάρα «σοβαρό λάθος». Η Ένωση εκτιμά ότι αυτή η ρύθμιση ενδέχεται να απομακρύνει τους καπνιστές από λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές λύσεις. Ανάλογη θέση εξέφρασε και η Ένωση Χρηστών Προσωπικών Συσκευών Ατμίσματος (Anesvap), η οποία υποστηρίζει ότι οι αρχές εστιάζουν στις απαγορεύσεις, παραβλέποντας την ανάγκη αποτελεσματικής αντιμετώπισης της παράνομης διακίνησης μη πιστοποιημένων προϊόντων.
Ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις εκφράζει και η διακλαδική οργάνωση της ισπανικής καπνοβιομηχανίας (Oitab), υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν αξιολόγησε επαρκώς τις συνέπειες της μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου, η καπνοβιομηχανία συνεισφέρει περίπου 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ στο ισπανικό ΑΕΠ, στηρίζει πάνω από 57.000 θέσεις εργασίας και αποδίδει στο Δημόσιο περίπου 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως μέσω φόρων και ειδικών επιβαρύνσεων. Παρά τις αντιδράσεις των κλάδων, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει, θεωρώντας ότι η προστασία της δημόσιας υγείας υπερισχύει των οικονομικών επιπτώσεων. Εάν το νομοσχέδιο εγκριθεί και από το ισπανικό κοινοβούλιο, η Ισπανία θα διαμορφώσει ένα από τα αυστηρότερα αντικαπνιστικά πλαίσια στην Ευρώπη, επεκτείνοντας σημαντικά τις ζώνες όπου το κάπνισμα και το άτμισμα θα απαγορεύονται πλήρως.
