Η επαναλειτουργία της Σχολής της Χάλκης απαιτεί ουσιαστικές προϋποθέσεις
Η επαναλειτουργία της Σχολής της Χάλκης απαιτεί ουσιαστικές προϋποθέσεις
Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή για σπουδαστές επί πενήντα πέντε έτη. Παρά την ιστορική της παρουσία στον Λόφο της Ελπίδας και την πλούσια πνευματική κληρονομιά που διαφυλάσσει η βιβλιοθήκη της, απουσιάζει η ουσία της λειτουργίας της: η διδασκαλία, η έρευνα και η προετοιμασία των μελλοντικών στελεχών της Ορθοδοξίας.
σχετικά άρθρα
Παρά το μη ιδιαιτέρως ευοίωνο κλίμα που επικρατεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, δεν αποκλείεται μια θετική πρωτοβουλία του Προέδρου Ερντογάν αναφορικά με τη Σχολή της Χάλκης. Προηγούμενες δηλώσεις από τουρκικά κυβερνητικά στελέχη, πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, είχαν ήδη αναφερθεί θετικά στο ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της. Μια τέτοια απόφαση θα είχε σημαντική συμβολική και πολιτική σημασία, καθώς θα γινόταν δεκτή με ικανοποίηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τον ορθόδοξο κόσμο, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα, ενισχύοντας παράλληλα το κύρος της Τουρκίας.
Ο συμβολισμός ωστόσο δεν θεωρείται επαρκής. Η κρίσιμη παράμετρος δεν είναι το απλό άνοιγμα των πυλών της Σχολής για τελετουργικούς λόγους, αλλά η λειτουργία της την επόμενη ημέρα. Ερωτήματα εγείρονται σχετικά με την αυτονομία της Σχολής στην επιλογή των καθηγητών της, τη διαμόρφωση του προγράμματος σπουδών της, την υποδοχή φοιτητών από την Τουρκία, την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και τον ευρύτερο ορθόδοδο κόσμο, καθώς και τη διατήρηση της ιστορικής και εκκλησιαστικής της φυσιογνωμίας υπό την πνευματική εποπτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τα ζητήματα αυτά δεν αποτελούν διοικητικές λεπτομέρειες, αλλά την ουσία της επαναλειτουργίας. Μια Σχολή που θα λειτουργήσει χωρίς την αναγκαία ελευθερία καθορισμού της εκπαιδευτικής και πνευματικής της αποστολής κινδυνεύει να παραμείνει περισσότερο ένα σύμβολο παρά ένα πραγματικό θεολογικό ίδρυμα. Κάτι τέτοιο δεν θα εξυπηρετούσε ούτε την ιστορία της Σχολής ούτε το κύρος των φορέων που θα αποφασίσουν την επαναλειτουργία της.
Παράλληλα, η περίπτωση της Χάλκης δεν θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο ελληνοτουρκικής συναλλαγής ή αμοιβαιότητας. Δεν πρόκειται για διμερές ζήτημα ούτε για αντάλλαγμα που συνδέεται με τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Αποτελεί πρωτίστως θέμα θρησκευτικής ελευθερίας, εκπαιδευτικής λειτουργίας και σεβασμού προς ένα ιστορικό ίδρυμα που εδρεύει στην Τουρκία και συνιστά μέρος της πολιτιστικής της κληρονομιάς. Η Άγκυρα έχει την ευκαιρία να προβεί σε μια ενέργεια με διεθνή απήχηση, παρουσιάζοντάς την όχι ως υποχώρηση, αλλά ως κυρίαρχη επιλογή της, ως ένδειξη αυτοπεποίθησης και ως απόδειξη ότι μια σύγχρονη Τουρκία δεν φοβάται την ιστορική και θρησκευτική πολυμορφία της.
Συνεπώς, η Χάλκη δεν χρειάζεται απλώς να ανοίξει τις πύλες της, αλλά να επαναλειτουργήσει ως πλήρης Θεολογική Σχολή.
Σημειώνεται ότι ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή και ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ.
