Η ΕΕ προχωρά στη δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός συνόρων
Συμφωνίες για τη δημιουργία κλειστών εγκαταστάσεων (return hubs) σε τρίτες χώρες, προκειμένου να μεταφέρονται εκεί μετανάστες και πρόσφυγες με απορριφθείσες αιτήσεις ασύλου που δεν μπορούν να επαναπατριστούν άμεσα, έχουν πραγματοποιηθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο (με τη Ρουάντα) και την Ιταλία (με την Αλβανία).
Η ΕΕ προχωρά στη δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός συνόρων
Οι πρωτοβουλίες αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, με κυβερνήσεις και πολιτικές ομάδες να τις χαρακτηρίζουν ως πρακτικές που έρχονται σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές και ανθρωπιστικές αξίες.
σχετικά άρθρα
Ωστόσο, η στάση απέναντι στο ζήτημα έχει διαφοροποιηθεί. Υπό την πίεση της Ακροδεξιάς, το ζήτημα του Μεταναστευτικού έχει αναδειχθεί από τις περισσότερες κυβερνήσεις ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, και παρά τις συνεχιζόμενες αντιδράσεις από διάφορους φορείς, οι 27 χώρες μέλη της ΕΕ συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα σε ένα αυστηρότερο πλαίσιο. Αυτό περιλαμβάνει τη δημιουργία εγκαταστάσεων σε κράτη εκτός ΕΕ. Ο αρμόδιος Επίτροπος, Μάγκνους Μπρούνερ, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αυτό είναι που περιμένουν οι πολίτες, αυτό κάνουμε».
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την έγκριση του πλαισίου από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την υιοθέτηση των αντίστοιχων εθνικών νομοθεσιών – η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή από σήμερα – και, τέλος, τον εντοπισμό περιοχών για την κατασκευή αυτών των εγκαταστάσεων. Οι σχετικές προτάσεις αναμένεται να υποβληθούν πριν από το τέλος του φθινοπώρου.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Euractiv, παρατηρείται ήδη έντονη κινητικότητα και έχουν συγκροτηθεί άτυπες ομάδες χωρών που αναζητούν λύσεις. Μία τέτοια ομάδα, αποτελούμενη από την Ελλάδα, την Ολλανδία, την Αυστρία, τη Δανία και τη Γερμανία, φέρεται να διερευνά επιλογές εδώ και μήνες, πριν ακόμα εγκριθεί το πλαίσιο. Ο αρμόδιος υπουργός της Κύπρου δήλωσε ότι η ιδέα είναι η δημιουργία αυτών των χώρων σε περιοχές της Ασίας, της Αφρικής ή και πέρα από αυτές, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες προωθούν παράλληλα το δικό τους σχέδιο.
Σημειώνεται ότι, με αφορμή τη συμφωνία Ιταλίας-Αλβανίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει αποφανθεί πως η δημιουργία τέτοιων εγκαταστάσεων οφείλει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις νομιμότητας. Αυτές περιλαμβάνουν την παροχή νομικών υπηρεσιών, τη διασφάλιση τακτικής επικοινωνίας με συγγενείς, την πρόσβαση σε κρατικούς αξιωματούχους και την υποστήριξη στη μητρική γλώσσα. Παράλληλα, οργανώσεις όπως η International Rescue Committee εκφράζουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο πρακτικών βίας ή βασανισμών σε αυτές τις εγκαταστάσεις, παραπέμποντας σε αντίστοιχες περιπτώσεις στις ΗΠΑ. Οι εξελίξεις στο θέμα των διεθνών συμφωνιών για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών αναμένονται με ενδιαφέρον.
