Η Αθήνα και η Λευκωσία συζήτησαν τον ρόλο τους στο Κυπριακό
Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, αναμένεται να επισκεφθεί τη Λευκωσία με στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού. Η επίσκεψη υπογραμμίζει το ενδιαφέρον του κ. Γκουτέρες για την προώθηση μιας λύσης.
Πριν από την επικείμενη επίσκεψη, ο Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, πραγματοποίησε το Σάββατο συζητήσεις στην Αθήνα με την ελληνική κυβέρνηση. Οι συνομιλίες αυτές κρίνονται αναγκαίες για τον συντονισμό μεταξύ των δύο πλευρών. Επισημαίνεται ότι η Αθήνα και η Λευκωσία έχουν διαφορετικούς ρόλους στην επίλυση του Κυπριακού. Η ελληνική πλευρά διαθέτει αρμοδιότητες που αφορούν την εξωτερική πτυχή του προβλήματος, όπως το καθεστώς εγγυήσεων και η πενταμερής διάσκεψη. Ωστόσο, η Λευκωσία λαμβάνει τις αποφάσεις σχετικά με το περιεχόμενο της λύσης, με την Αθήνα να παρέχει στήριξη. Ιστορικά, η σύγχυση των ρόλων αυτών φέρεται να είχε αρνητικές συνέπειες για την Κύπρο.
Από τη δεκαετία του 1950 έως το 1974, η επικρατούσα προσέγγιση ήταν ότι η Αθήνα αποτελούσε το εθνικό κέντρο για τις κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με το πολιτικό μέλλον της Κύπρου. Αναφορές επισημαίνουν, επίσης, τις επιπτώσεις των χειρισμών της Αθήνας στην αποτυχία δύο σημαντικών προσπαθειών επίλυσης: το σχέδιο του ΟΗΕ (σχέδιο Ανάν) το 2004 και τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά το 2017.
Οι δύο αυτές προσπάθειες δεν απέδωσαν αποτέλεσμα. Αναλυτές έχουν εκφράσει την άποψη ότι οι τότε ελληνικές κυβερνήσεις συνέβαλαν στην αποτυχία των σχεδίων επίλυσης, ιδίως του σχεδίου Ανάν, με την προσδοκία μιας «ευνοϊκότερης λύσης». Ωστόσο, η στρατηγική αυτή οδήγησε σε διαφορετικά αποτελέσματα. Σήμερα, όπως έχει αναφερθεί από τον Κυριάκο Πιερίδη, παρατηρείται «η αδιαφορία της κοινής γνώμης γύρω από το Κυπριακό κυριαρχεί στο νησί. Μία πλειοψηφία Κυπρίων τηρεί αποστάσεις όχι μόνο από τις ειδήσεις, αλλά και από τα ίδια τα ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την κυπριακή τραγωδία. Ιδίως οι νεότερες γενιές που μεγάλωσαν μετά το ’74». Αυτό καθιστά πιο σύνθετη την προοπτική έγκρισης μιας πιθανής συμφωνίας μέσω δημοψηφίσματος.
Ωστόσο, η Αθήνα έχει αναλάβει και πρωτοβουλίες που συνέβαλαν στην εξέλιξη της Κύπρου, όπως η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004. Σύμφωνα με τον Π. Κ. Ιωακειμίδη, η αρχική εισήγηση για την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. έγινε τον Ιανουάριο του 1986 στον Γιάννο Κρανιδιώτη, όταν ο κ. Ιωακειμίδης υπηρετούσε ως πρεσβευτής-σύμβουλος του ΥΠΕΞ. Με την υποστήριξη των Θ. Πάγκαλου και Κ. Σημίτη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι το 1999 έλαβε αποφάσεις που επέτρεψαν την κυπριακή ένταξη, παρά τις τότε αντιρρήσεις από ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Η ένταξη αυτή συνέβαλε στην τοποθέτηση του Κυπριακού ως «ευρωπαϊκού προβλήματος» και προσέφερε σταθερότητα στη διεθνή του θέση.
Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα Στερεότυπα. Νέα Προοδευτική Εξωτερική και Ευρωπαϊκή Πολιτική» από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης.

