Έμπολα: Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι τα κλειστά σύνορα ενισχύουν την ταχύτερη εξάπλωση μέχρι σήμερα
Στέλεχος χωρίς εμβόλιο, παγκόσμιος συναγερμός του ΠΟΥ και ένα κρούσμα ήδη στη Γερμανία — γιατί η ευρωπαϊκή ετοιμότητα κρίνεται τώρα.
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) ζήτησε στις 2 Ιουνίου άμεσο διασυνοριακό συντονισμό για την επιδημία Έμπολα. Η νόσος χτυπά τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα. Ο οργανισμός του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι το βιαστικό κλείσιμο των συνόρων εκτρέπει τους ανθρώπους σε παράνομα μονοπάτια. Έτσι, ο κίνδυνος μετάδοσης μεγαλώνει. Και μάλιστα τώρα, που η νόσος τρέχει ταχύτερα από κάθε προηγούμενη επιδημία Έμπολα.
Ένα στέλεχος χωρίς εμβόλιο
Πολλές αναφορές παραλείπουν το πιο κρίσιμο στοιχείο. Η επιδημία δεν ανήκει στο γνωστό στέλεχος Zaire. Την προκαλεί ο ιός Bundibugyo. Γι’ αυτό το στέλεχος, η ιατρική δεν διαθέτει εμβόλιο ούτε ειδική θεραπεία. Το εμβόλιο Ervebo στοχεύει άλλο στέλεχος. Επομένως, οι γιατροί μένουν με ελάχιστα όπλα. Ο Bundibugyo προκάλεσε μόλις δύο επιδημίες στο παρελθόν. Η θνητότητά του, σύμφωνα με τους ειδικούς, φτάνει το 25% έως 50%.
Παγκόσμιος συναγερμός και οι αριθμοί
Οι αρχές του Κονγκό ανακοίνωσαν την 17η επιδημία Έμπολα στις 15 Μαΐου, με επίκεντρο την Ιτούρι. Δύο ημέρες αργότερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σήμανε παγκόσμιο συναγερμό. Κήρυξε δηλαδή διεθνή υγειονομική έκτακτη ανάγκη, τον ύψιστο βαθμό κινδύνου. Έως τις 2 Ιουνίου, το Κονγκό κατέγραψε 321 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 48 θανάτους. Οι αρχές διερευνούν άλλα 116 ύποπτα κρούσματα. Η Ουγκάντα ανέφερε 15 κρούσματα και έναν θάνατο. Το ECDC δημοσιεύει αυτά τα στοιχεία και τα αναθεωρεί καθημερινά. Έτσι, η χώρα ζει την τρίτη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα της ιστορίας της. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μιλούν για πρωτοφανή ταχύτητα. Καμία επιδημία Έμπολα δεν συγκέντρωσε τόσα κρούσματα τόσο γρήγορα μετά την κήρυξή της.
Η αντίφαση των συνόρων
Εδώ μπαίνει η μεγάλη αντίφαση. Στις 27 Μαΐου η Ουγκάντα έκλεισε τα σύνορά της με το Κονγκό για τέσσερις εβδομάδες. Νωρίτερα, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ ανέστειλαν θεωρήσεις για κατοίκους τριών χωρών. Επιπλέον, η Ρουάντα και η Ουγκάντα περιόρισαν τα ταξίδια. Ωστόσο, ο ΔΟΜ διαφωνεί ριζικά. Τα κλειστά σύνορα δεν σταματούν την κίνηση, υποστηρίζει. Αντίθετα, την σπρώχνουν σε άτυπες, αόρατες διαδρομές. Εκεί, ο υγειονομικός έλεγχος και η ιχνηλάτηση καταρρέουν. Τα δεδομένα του οργανισμού επιβεβαιώνουν την κίνηση παρά τους περιορισμούς. «Οι ιοί δεν σταματούν στα σύνορα», τονίζει η Ουγκότσι Ντάνιελς, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια επιχειρήσεων του ΔΟΜ.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Για την Ευρώπη, το ζήτημα έπαψε να είναι μακρινό. Οι αρχές διακόμισαν στο Βερολίνο έναν Αμερικανό υγειονομικό. Ο άνθρωπος νόσησε στο Κονγκό και έφτασε πρώτος στην ήπειρο. Παράλληλα, το ECDC παρακολουθεί στενά την εξέλιξη. Αξιολογεί τον κίνδυνο για την ΕΕ ως χαμηλό προς το παρόν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεσε 15 εκατομμύρια ευρώ για την αντιμετώπιση. Το Λονδίνο πρόσθεσε έως 20 εκατομμύρια λίρες. Επιπλέον, διεθνής συνασπισμός χρηματοδοτεί τρία υποψήφια εμβόλια κατά του Bundibugyo.
Γιατί τα τείχη δεν αρκούν
Η ευρωπαϊκή οπτική φωτίζει το πραγματικό διακύβευμα. Σκεφτείτε τον συνδυασμό. Ένα στέλεχος χωρίς εμβόλιο. Μια περιοχή με πολέμους και κατοίκους σε φυγή. Και σύνορα που οι άνθρωποι διασχίζουν καθημερινά για δουλειά και τρόφιμα. Σε αυτό το πλαίσιο, το αεροστεγές κλείσιμο παραμένει ψευδαίσθηση. Συνεπώς, η ασφάλεια της Ευρώπης δεν περνά από φραγμούς στην Αφρική. Περνά από επιτήρηση, διαφάνεια και στήριξη των τοπικών συστημάτων υγείας. Όσο η νόσος τρέχει πιο γρήγορα από την αντίδραση, μόνο ο συντονισμός προσφέρει πραγματική άμυνα.
