ΕΕ: Μπαταρίες χωρίς λίθιο, το στοίχημα απεξάρτησης!
σχετικά άρθρα
Η Ευρώπη ετοιμάζεται για μια επανάσταση στα υλικά, με φόντο την απεξάρτηση από την Κίνα! Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρνει ένα νέο, τολμηρό σχέδιο: μπαταρίες χωρίς λίθιο, ανακυκλώσιμες ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά νέας γενιάς, όλα με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και της οικονομικής ισχύος της Γηραιάς Ηπείρου. Το παιχνίδι των πρώτων υλών μόλις ξεκίνησε και οι Βρυξέλλες παίζουν τα ρέστα τους.
Στις 18 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Πράξη Προηγμένων Υλικών (Advanced Materials Act) θα παρουσιαστεί επίσημα, αλλάζοντας τον χάρτη της παραγωγής. Στο τραπέζι βρίσκονται στρατηγικά αποθέματα, κοινές προμήθειες και αυστηροί έλεγχοι στις εξαγωγές. Ο στόχος; Να μη μείνει ποτέ ξανά η ευρωπαϊκή βιομηχανία στον αέρα λόγω κρίσεων ή εμπορικών περιορισμών.
Παρά τη σπουδαία επιστημονική της υποδομή – με 2.943 ερευνητικές μονάδες σε λειτουργία – η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει ένα τεράστιο πρόβλημα: δεν μπορεί να μετατρέψει την έρευνα σε βιομηχανική παραγωγή. Χρειάζονται επενδύσεις 900 εκατομμυρίων έως 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό τους την επόμενη πενταετία.
Η απόσταση από το εργαστήριο στην αγορά είναι χαώδης. Το 64% της έρευνας παραμένει σε αρχικό στάδιο, ενώ μόλις το 36% φτάνει κοντά στην εμπορική αξιοποίηση. Μια δεκαετία μπορεί να περάσει μέχρι μια ανακάλυψη να γίνει προϊόν, δίνοντας προβάδισμα σε Κίνα και ΗΠΑ.
Η Κίνα, άλλωστε, έχει ήδη εξαπλάσιες αιτήσεις για διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε προηγμένα υλικά σε σχέση με ΕΕ ή ΗΠΑ, αν και πολλές αφορούν την εγχώρια αγορά της. Στη διεθνή σκηνή, οι διαφορές είναι μικρότερες, αλλά το Πεκίνο παραμένει κυρίαρχο.
Τι ψάχνει η Ευρώπη; Μπαταρίες ιόντων νατρίου! Το νάτριο είναι άφθονο και μπορεί να περιορίσει δραστικά την ανάγκη για λίθιο, του οποίου η εξόρυξη και επεξεργασία ελέγχεται από λίγες χώρες. Αυτές οι μπαταρίες είναι ιδανικές για σταθερή αποθήκευση ενέργειας σε ανανεώσιμες πηγές, αλλά η χαμηλότερη ενεργειακή τους πυκνότητα τις καθιστά λιγότερο ανταγωνιστικές για εφαρμογές όπου ο όγκος και το βάρος μετρούν, όπως πολλά ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Εκτός από τις μπαταρίες, η έρευνα στρέφεται σε νέα σύνθετα υλικά για ανεμογεννήτριες, ειδικά για τα πτερύγια που δύσκολα ανακυκλώνονται σήμερα. Επίσης, οι περοβσκίτες, ορυκτά που μπορούν να μεταμορφώσουν τα φωτοβολταϊκά, υπόσχονται εκρηκτική αύξηση στην ενεργειακή απόδοση και μείωση κόστους, αν και η διάρκεια ζωής τους παραμένει πρόκληση.
Η στρατηγική δεν σταματά στην καινοτομία. Κοινές αγορές πρώτων υλών, αποθέματα ασφαλείας και μηχανισμοί προστασίας της εφοδιαστικής αλυσίδας βρίσκονται στο πλάνο. Ακόμη και περιορισμοί στις εξαγωγές εξετάζονται, δείχνοντας την αποφασιστικότητα των Βρυξελλών.
Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες αδειοδότησης και δημιουργούνται «sandboxes», δοκιμαστικά ρυθμιστικά περιβάλλοντα όπου οι επιχειρήσεις θα πειραματίζονται με νέες τεχνολογίες υπό εποπτεία, πριν φτάσουν στην πλήρη εμπορική τους εφαρμογή.
Αυτή η μεγάλη πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ για στρατηγική αυτονομία. Η εξάρτηση από εισαγόμενες πρώτες ύλες και τεχνολογίες αποδείχθηκε σοβαρή αδυναμία, ειδικά με τις γεωπολιτικές εντάσεις να αυξάνονται.
Το μεγάλο στοίχημα για την Ευρωπαϊκή οικονομία είναι να μετατρέψει την επιστημονική γνώση σε παραγωγή. Η πράσινη μετάβαση δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα φωτοβολταϊκά θα εγκατασταθούν, αλλά από το ποιος θα κατασκευάζει τις μπαταρίες, τα υλικά και τον εξοπλισμό που θα τροφοδοτούν το μέλλον. Η Ευρώπη πρέπει να τρέξει, και μάλιστα πολύ γρήγορα!
