Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην επικαιροποίηση του πλαισίου που διέπει τα ταξίδια με κατοικίδια, με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου των μετακινήσεων ζώων και τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου. Από τον Απρίλιο, το «διαβατήριο» κατοικίδιων καθίσταται πλέον κομβική και βασική προϋπόθεση για τη μετακίνηση ζώων εντός της ΕΕ.
Η νέα προσέγγιση θεμελιώνεται στον αναθεωρημένο Κανονισμό (ΕΕ) 2016/429, αποσκοπώντας στη δημιουργία ενός ενιαίου, αυστηρότερου και διαφανούς συστήματος για τη διασυνοριακή μεταφορά ζώων συντροφιάς. Καθίσταται σαφές ότι η μετακίνηση δεν επιτρέπεται χωρίς την πλήρη και επικαιροποιημένη καταγραφή των απαραίτητων στοιχείων.
Το ευρωπαϊκό διαβατήριο κατοικίδιων αφορά αποκλειστικά τρία είδη: σκύλους, γάτες και κουνάβια. Για τη μετακίνηση ενός ζώου από μία χώρα της ΕΕ σε άλλη, απαιτείται η τήρηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων. Η πρώτη και βασικότερη είναι η ταυτοποίηση μέσω μικροτσίπ ή, εναλλακτικά, μέσω τατουάζ, εφόσον αυτό έχει γίνει πριν το 2011 και παραμένει ευανάγνωστο.
Εξίσου απαραίτητος είναι ο εν ισχύι εμβολιασμός κατά της λύσσας, ο οποίος πρέπει να είναι καταγεγραμμένος στο διαβατήριο. Η απουσία του καθιστά αδύνατη τη μετακίνηση. Παράλληλα, για τους σκύλους, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτείται προληπτική αγωγή κατά του παρασίτου Echinococcus multilocularis, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος πριν την άφιξη στον προορισμό.
Το ίδιο το διαβατήριο αποτελεί ένα πλήρες ιατρικό και ταυτοποιητικό έγγραφο του ζώου. Περιλαμβάνει στοιχεία όπως το μικροτσίπ, το ιστορικό εμβολιασμών, πληροφορίες για τον ιδιοκτήτη, καθώς και τα στοιχεία του κτηνιάτρου που το εξέδωσε. Η εγκυρότητά του εξαρτάται από τη συνεχή ενημέρωση των στοιχείων, ιδίως όσον αφορά τους εμβολιασμούς.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μετακινήσεις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι κανόνες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χώρα προορισμού και ενδέχεται να περιλαμβάνουν πρόσθετες εξετάσεις ή πιστοποιήσεις. Για παράδειγμα, κατά την επιστροφή στην ΕΕ από τρίτες χώρες, συχνά απαιτείται ορολογικός έλεγχος για τη λύσσα σε πιστοποιημένα εργαστήρια, με συγκεκριμένα όρια αντισωμάτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν καλύπτει όλα τα κατοικίδια. Ζώα όπως πτηνά, ερπετά, τρωκτικά ή κουνέλια υπάγονται σε εθνικές νομοθεσίες, γεγονός που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερώνονται ξεχωριστά για κάθε χώρα.
Η νέα αυτή πραγματικότητα αντανακλά μια ευρύτερη τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς αυστηρότερο έλεγχο και μεγαλύτερη ασφάλεια στις μετακινήσεις, όχι μόνο για την προστασία των ζώων, αλλά και για τη δημόσια υγεία. Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει καλύτερη προετοιμασία, σωστή ενημέρωση και στενή συνεργασία με τον κτηνίατρο.
Σε μια εποχή όπου τα ταξίδια με κατοικίδια γίνονται ολοένα και πιο συχνά, το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν είναι πλέον μια τυπική διαδικασία. Είναι το «κλειδί» που ανοίγει ή κλείνει τα σύνορα.

