Στη Γενεύη επιτεύχθηκε μια σημαντική συμφωνία για την προστασία των εργαζομένων από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Κυβερνήσεις, εργοδότες και εργαζόμενοι, υπό την αιγίδα του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ΔΟΕ), κατέληξαν για πρώτη φορά σε τριμερή συμπεράσματα σχετικά με την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, εστιάζοντας στα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες. Στη Συνάντηση Εμπειρογνωμόνων, που διεξήχθη από τις 20 έως τις 24 Απριλίου, συμμετείχε ως προσκεκλημένος εμπειρογνώμονας του ΔΟΕ ο δρ Ανδρέας Φλουρής, καθηγητής Φυσιολογίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
σχετικά άρθρα
Ο δρ Φλουρής, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογράμμισε τη σημασία της συνάντησης, τονίζοντας ότι για πρώτη φορά η κλιματική αλλαγή τοποθετείται στο επίκεντρο της υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Διευκρίνισε ότι το ζήτημα δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά περιβαλλοντικό πρόβλημα, αλλά έναν άμεσο εργασιακό κίνδυνο με επιπτώσεις στην υγεία, την παραγωγικότητα, τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και, κατ’ επέκταση, την οικονομία.
Ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας αναφέρει ότι περισσότεροι από 2,4 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι παγκοσμίως, δηλαδή πάνω από το 70% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, εκτίθενται σε υπερβολική ζέστη. Ωστόσο, ο δρ Φλουρής επισημαίνει ότι το πρόβλημα εκτείνεται πέρα από τους καύσωνες, περιλαμβάνοντας φαινόμενα όπως πλημμύρες, ξηρασίες, πυρκαγιές, κυκλώνες, αμμοθύελλες, σκονοθύελλες, κακή ποιότητα αέρα, υπεριώδη ακτινοβολία και αλλαγές στην κατανομή εντόμων που μεταφέρουν ασθένειες, τα οποία είτε δημιουργούν νέους είτε ενισχύουν υφιστάμενους κινδύνους στους χώρους εργασίας.
Σύμφωνα με τον δρ Φλουρή, τα συμπεράσματα της συνάντησης προβλέπουν την ενίσχυση των εθνικών πλαισίων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Αυτό περιλαμβάνει τη θέσπιση νόμων και πολιτικών που ενσωματώνουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα, την καθιέρωση τεκμηριωμένων ορίων έκθεσης σε παράγοντες όπως η ζέστη, η ποιότητα του αέρα και η ταχύτητα του ανέμου, τη βελτίωση των συστημάτων επιτήρησης της υγείας των εργαζομένων, την καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών και ατυχημάτων, καθώς και την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των Υπουργείων Εργασίας, δημόσιας υγείας, μετεωρολογικών υπηρεσιών, πολιτικής προστασίας και περιβαλλοντικών αρχών.
Ο δρ Φλουρής επεξηγεί ότι η καινοτομία έγκειται στο ότι τα μέτρα δεν περιορίζονται σε γενικές συστάσεις, αλλά περιλαμβάνουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Αυτές αφορούν άμεσες προειδοποιήσεις προς εργοδότες και εργαζόμενους, ενίσχυση της επιθεώρησης εργασίας, παροχή αποζημίωσης σε περιπτώσεις ασθένειας ή τραυματισμού που συνδέεται με εργασιακή έκθεση σε καιρικούς κινδύνους, καθώς και προστασία των εργαζομένων που απομακρύνονται από την εργασία λόγω άμεσου και σοβαρού κινδύνου για τη ζωή ή την υγεία τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο επίπεδο της επιχείρησης. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας υπογραμμίζει την ανάγκη οι εργοδότες να διενεργούν τεκμηριωμένες εκτιμήσεις κινδύνου, να υιοθετούν προληπτικά μέτρα και να προσαρμόζουν την οργάνωση της εργασίας. Πρακτικά, αυτό περιλαμβάνει την παροχή σκίασης, δροσερών χώρων ανάπαυσης, επαρκούς νερού, εξαερισμού ή ψύξης, κατάλληλου εξοπλισμού, προσαρμογής των βαρδιών, διαλειμμάτων, εκπαίδευσης, σχεδίων έκτακτης ανάγκης και ασφαλούς επιστροφής στην εργασία μετά από ακραία φαινόμενα. Επιπλέον, τονίζεται η συμμετοχή των εργαζομένων στον σχεδιασμό των μέτρων, καθώς γνωρίζουν καλύτερα τις συνθήκες του χώρου εργασίας τους.
Για την Ελλάδα, τα συμπεράσματα αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία. Κλάδοι όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή, ο τουρισμός, οι μεταφορές και η βιομηχανία εκτίθενται ήδη σε συνθήκες αυξημένης θερμικής καταπόνησης και ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο δρ Φλουρής υπογραμμίζει ότι η χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τη ζέστη αποκλειστικά με έκτακτα μέτρα κατά τη διάρκεια καύσωνα. Απαιτείται ένα μόνιμο, επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο, με σαφή όρια, καθορισμένες ευθύνες και μέτρα που εφαρμόζονται προληπτικά, πριν την εκδήλωση ατυχήματος ή βλάβης στην υγεία.
Καταλήγοντας, ο δρ Φλουρής τονίζει το σαφές μήνυμα από τη Γενεύη: η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από τον χώρο εργασίας. Επισημαίνει ότι η προστασία του εργαζομένου συνεπάγεται την ταυτόχρονη προστασία της επιχείρησης, της παραγωγικότητας και της κοινωνικής συνοχής, καθιστώντας το ζήτημα θέμα δημόσιας υγείας, οικονομικής ανθεκτικότητας και αξιοπρεπούς εργασίας.
