Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, τόνισε την στρατηγική αξία της συνεργασίας, της εμπιστοσύνης και των κοινών αξιών για τις ευρωπαϊκές χώρες, σε μια περίοδο όπου η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης απειλείται από συστημική αστάθεια, όπως πολέμους, γεωγραφικό αναθεωρητισμό, υβριδικές και κυβερνο-απειλές, ενεργειακή αστάθεια και μεταναστευτικές ροές.
σχετικά άρθρα
Ο κ. Δένδιας συμμετείχε την Τρίτη 19 Μαΐου στο Europa-Forum Wachau ’26 στην Κρεμς της Αυστρίας, με θέμα «European Security Architecture: From the End of Order to Joint Initiative». Στο φόρουμ συμμετείχαν επίσης η υπουργός Άμυνας της Αυστρίας, Klaudia Tanner, και ο υπουργός Άμυνας της Μολδαβίας, Anatolie Nosatii.
Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, όπως και η Αυστρία και η Μολδαβία, αντιμετωπίζει τις ευρωπαϊκές προκλήσεις με μια ολιστική προσέγγιση. Αναγνώρισε την αλληλεγγύη της Αυστρίας κατά την εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών στον Έβρο το 2020, τονίζοντας ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας είναι και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το Άρθρο 42 παρ. 7 της Συνθήκης της ΕΕ. Υποστήριξε ότι η στρατηγική αλληλεγκύη πρέπει να εξελιχθεί σε ένα «ζωντανό, ευρωπαϊκό αντανακλαστικό» για πρόβλεψη και διαμόρφωση του περιβάλλοντος ασφαλείας.
Ο κ. Δένδιας επισήμανε ότι οι παραδοχές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια του 1995 έχουν καταρριφθεί, με την άμυνα και την τεχνολογία να είναι πλέον αδιαχώριστες στο πεδίο μάχης του 21ου αιώνα. Η Ελλάδα, ως χώρα σε σταυροδρόμι τριών ηπείρων, αντιμετωπίζει συνεχείς απειλές όπως αναθεωρητισμό και αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, γεγονός που την οδηγεί να επενδύει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της στην άμυνα.
Στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», η Ελλάδα αναδιαμορφώνει την αμυντική της αρχιτεκτονική μέσω του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο συνενώνει Ένοπλες Δυνάμεις, βιομηχανία και ερευνητικά ιδρύματα. Παράδειγμα αυτής της μετάβασης από την εξάρτηση στην παραγωγή είναι το αντι-drone σύστημα «Κένταυρος».
Ο υπουργός τόνισε την ανάγκη για πολιτική βούληση, βιομηχανική ικανότητα, καινοτομία και τεχνολογική κυριαρχία για μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική. Ενώ αναγνώρισε θετικά βήματα όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, η PESCO, το Diana και το Ταμείο Καινοτομίας του ΝΑΤΟ, άσκησε κριτική στο χρηματοδοτικό μέσο SAFE. Εξέφρασε ανησυχίες για διαρθρωτικά ζητήματα, την πιθανότητα χρηματοδότησης βιομηχανιών που απειλούν μέλη της ΕΕ και την εσφαλμένη αντίληψη ότι το SAFE αποτελεί «δωρεάν χρήματα», ενώ πρόκειται για δάνειο. Ζήτησε το «SAFE 2» να εξελιχθεί σε εργαλείο ενίσχυσης της κυριαρχικής ανθεκτικότητας, με διόρθωση δημοσιονομικών περιορισμών και αποφυγή γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Ο κ. Δένδιας υποστήριξε ότι οι στρατηγικά σχεδιασμένες αμυντικές δαπάνες αποτελούν πηγή οικονομικής ανάπτυξης, εξειδικευμένης απασχόλησης και τεχνολογικής ικανότητας, και ότι η έξυπνη δαπάνη σε τεχνολογίες διπλής χρήσης, έρευνα, καινοτομία και ανθρώπινο δυναμικό είναι πιο σημαντική από το απόλυτο ύψος των δαπανών. Ανέφερε ως παράδειγμα την Ελλάδα που, χάρη στις μεταρρυθμίσεις, διαθέτει σημαντικές αεροπορικές και χερσαίες δυνάμεις και έχει τη δυνατότητα παραγωγής χιλιάδων drones ετησίως.
Κατέληξε πως η Ευρώπη πρέπει να κατοχυρώσει τις υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας σε συγκεκριμένους μηχανισμούς, ώστε το Άρθρο 42, παράγραφος 7 να μην παραμένει αδρανές ή να ενεργοποιείται επιλεκτικά. Τόνισε την ανάγκη για μια Ευρώπη κυρίαρχη, ικανή, ενωμένη, και έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της, τις αξίες της και τους λαούς της, τονίζοντας ότι η στρατηγική σκοπιμότητα δεν πρέπει να υπερισχύει των αρχών.
Μετά το Φόρουμ, ο υπουργός συναντήθηκε με την Αυστριακή ομόλογό του. Συζήτησαν για την ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας και Αυστρίας στην αμυντική καινοτομία και συμφώνησαν να εντατικοποιήσουν τις επαφές τους, ενώ αντάλλαξαν απόψεις και για περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις ασφαλείας.
