Απειλές Τραμπ για Ιράν: Δίλημμα εγκλημάτων πολέμου στις ΗΠΑ

Απειλές Τραμπ για Ιράν: Δίλημμα εγκλημάτων πολέμου στις ΗΠΑ
Απειλές Τραμπ για Ιράν: Δίλημμα εγκλημάτων πολέμου στις ΗΠΑ

Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για μαζικό βομβαρδισμό πολιτικών υποδομών στο Ιράν φέρουν τους αξιωματικούς των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων αντιμέτωπους με ένα σοβαρό δίλημμα: την πιθανή ανυπακοή σε εντολές ή τη συμμετοχή σε πράξεις που ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου.

σχετικά άρθρα

Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται ως επείγον για την αμερικανική στρατιωτική διοίκηση. Ο κ. Τραμπ έχει αναφερθεί με ακραίους τρόπους στην καταστροφή εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Νομικοί κύκλοι συμφωνούν ότι μια τέτοια επίθεση σε υποδομές ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των 93 εκατομμυρίων Ιρανών θα μπορούσε να εκληφθεί ως έγκλημα πολέμου.

«Δηλώσεις τέτοιου είδους, εάν υλοποιηθούν, θα ισοδυναμούσαν με τα πλέον σοβαρά εγκλήματα πολέμου, θέτοντας τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων σε εξαιρετικά δύσκολη θέση», έγραψαν στον ιστότοπο Just Security δύο πρώην αξιωματούχοι της στρατιωτικής δικαιοσύνης (JAG), η Μάργκαρετ Ντόνοβαν και η Ρέιτσελ Βαν Λάντινχαμ. Τονίζουν ότι οι δηλώσεις του κ. Τραμπ πως θα βομβαρδίσει το Ιράν ώστε να το στείλει «πίσω στη λίθινη εποχή», καθώς και η εντολή του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, να μην επιδειχθεί «κανένα έλεος», δεν είναι απλώς «παράνομες», αλλά αντιπροσωπεύουν επίσης μια ρήξη από τις ηθικές και νομικές αρχές τις οποίες το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ έχει εκπαιδευτεί να ακολουθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του.

Η Τσάρλι Κάρπεντερ, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης Άμχερστ, αναφέρει την ύπαρξη πολλών ιστορικών παραδειγμάτων μελών των ενόπλων δυνάμεων που αμφισβήτησαν εντολές, αρνήθηκαν να υπακούσουν ή ακόμη και παρενέβησαν για να σταματήσουν εγκλήματα πολέμου. Φέρει ως παράδειγμα τους Αμερικανούς στρατιώτες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη σφαγή του Μάι Λάι στο Βιετνάμ το 1968. Στο στρατοδικείο του, ο ανθυπολοχαγός Γουίλιαμ Κάλεϊ, ο οποίος διέταξε τους άνδρες του να πυροβολήσουν εκατοντάδες Βιετναμέζους χωρικούς, υποστήριξε ότι υπάκουε σε εντολές. Ωστόσο, το δικαστήριο έκρινε ότι αυτό δεν ήταν υπεράσπιση, καθώς τέτοιες εντολές ήταν «προφανώς παράνομες».

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν οι αξιωματικοί που ενδεχομένως θα εκτελέσουν εντολές για βομβαρδισμό ιρανικών σταθμών παραγωγής ενέργειας και γεφυρών μπορούν να ισχυριστούν ότι δεν γνώριζαν ότι ήταν «προφανώς παράνομο». Η κ. Κάρπεντερ εξηγεί ότι πολλοί παράγοντες καθιστούν δύσκολη την άρνηση ή την αντίσταση για την αποτροπή εγκλημάτων πολέμου, ιδίως όταν υφίστανται «γκρίζες ζώνες» στον νόμο.

Από την ανάληψη των καθηκόντων του πέρυσι, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει θέσει εμπόδια στην παροχή νομικών συμβουλών στους αξιωματικούς, απολύοντας κορυφαίους στρατιωτικούς νομικούς του Πενταγώνου και διαλύοντας τη μονάδα αντιμετώπισης ζημιών σε πολίτες που είχε συσταθεί από την κυβέρνηση Μπάιντεν. Οι απλοί στρατιώτες έχουν την έσχατη επιλογή να καλέσουν μια «τηλεφωνική γραμμή για τα δικαιώματα των στρατιωτών», με τις κλήσεις να φέρονται να έχουν αυξηθεί απότομα υπό την κυβέρνηση Τραμπ.

Σε ένα βιβλίο του, ο Τζέφρι Λιούις, καθηγητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών Μίντλμπουρι στο Μοντερέι, περιγράφει ένα σενάριο στο οποίο ο κ. Τραμπ ξεκίνησε έναν πόλεμο μέσω λανθασμένης κρίσης. Σε ένα σημείο του βιβλίου, ο στρατιωτικός βοηθός που κρατάει την «πυρηνική βαλίτσα» προσπαθεί να εμποδίσει τον πρόεδρο να την πάρει στα χέρια του και τιμωρείται για τις πράξεις του. Όταν ρωτήθηκε πόση εμπιστοσύνη είχε ότι κάποιος στην ιεραρχία θα παρενέβαινε τώρα για να σταματήσει τον κ. Τραμπ, ο κ. Λιούις απαντά μονολεκτικά: «Καμία», εξηγώντας ότι έχει «διώξει από το στράτευμα οποιονδήποτε πιστεύει ότι θα του αντισταθεί».