Επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων η Ολλανδία και η Σουηδία, προειδοποίησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μην παρέμβει στον μηχανισμό που καθορίζει τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες εξετάζουν τρόπους για να μειωθούν οι λογαριασμοί ενέργειας, καθώς το ζήτημα έχει μετατραπεί σε σημαντικό πολιτικό θέμα σε πολλές χώρες της ΕΕ.
σχετικά άρθρα
Οι τιμές της ενέργειας έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων στην Ευρώπη μέσα στη χρονιά, καθώς πολλές βιομηχανίες προειδοποιούν ότι δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, όπου το ενεργειακό κόστος είναι χαμηλότερο. Παράλληλα, η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν έχει εντείνει τις πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει δράση.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει δεσμευθεί ότι θα εξεταστεί αν πρέπει να αναθεωρηθεί το ισχύον σύστημα καθορισμού των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επεξεργάζεται διάφορες επιλογές που θα μπορούσαν να συμβάλουν στον περιορισμό των τιμών, αν και αξιωματούχοι και αναλυτές σημειώνουν ότι δεν υπάρχει εύκολη ή άμεση λύση.
Σε επιστολή προς τον Επίτροπο Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, την οποία είδε το Reuters, οι κυβερνήσεις των επτά χωρών προειδοποιούν ότι η αλλαγή του μηχανισμού που αποτελεί τη βάση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε λιγότερο αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς και τελικά σε υψηλότερους λογαριασμούς για τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με την επιστολή, «η παρέμβαση στον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η αλλαγή των μηχανισμών διαμόρφωσης των τιμών θα αυξήσει την αβεβαιότητα στις αγορές και στο ρυθμιστικό πλαίσιο, κάτι που θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις επενδύσεις και στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης».
Η επιστολή, με ημερομηνία 5 Μαρτίου, υπογράφεται επίσης από τους υπουργούς Ενέργειας της Δανίας, της Φινλανδίας, της Λετονίας, του Λουξεμβούργου και της Πορτογαλίας.
Ο ρόλος των μονάδων φυσικού αερίου
Στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η τιμή καθορίζεται από την τελευταία μονάδα παραγωγής που απαιτείται για να καλυφθεί η συνολική ζήτηση. Συχνά αυτή η μονάδα είναι μονάδα παραγωγής με φυσικό αέριο. Αυτό σημαίνει ότι όταν αυξάνονται οι τιμές του φυσικού αερίου, ανεβαίνει και η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, ακόμη και αν μεγάλο μέρος της παραγωγής προέρχεται από φθηνότερες πηγές όπως οι ανανεώσιμες.
Οι επτά χώρες υποστηρίζουν ότι η βασική αιτία των υψηλών τιμών ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ο σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η εξάρτηση της Ευρώπης από ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο.
Για τον λόγο αυτό καλούν τις Βρυξέλλες να επικεντρωθούν στην ταχύτερη ανάπτυξη φθηνότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε να περιοριστεί ο ρόλος του φυσικού αερίου στον καθορισμό των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα ζητούν να ενισχυθούν τα μέτρα που ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να χρησιμοποιούν ενέργεια σε ώρες όπου οι τιμές είναι χαμηλότερες.
Διαφωνίες στο εσωτερικό της ΕΕ
Η επιστολή δημιουργεί ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ορισμένες χώρες, όπως η Ιταλία, έχουν ήδη ανακοινώσει εθνικά σχέδια που προβλέπουν παρεμβάσεις στο σύστημα τιμολόγησης της ενέργειας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πρόταση να αφαιρεθεί το κόστος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από το κόστος λειτουργίας των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, μια κίνηση που θα άλλαζε σημαντικά τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών.
Οι χώρες που υπέγραψαν την επιστολή συγκαταλέγονται κυρίως στα οικονομικά ισχυρότερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Σουηδία και η Φινλανδία, οι οποίες καταγράφουν από τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Οι δύο αυτές χώρες παράγουν πάνω από το 90% της ηλεκτρικής τους ενέργειας από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα, γεγονός που τις διαφοροποιεί από άλλα κράτη της ΕΕ, όπως η Πολωνία, όπου η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρακα.
