Ισχυρές αναταράξεις καταγράφονται στις αγορές ενέργειας και στα διεθνή χρηματιστήρια, καθώς το Ιράν συνεχίζει τις επιθέσεις του στη Μέση Ανατολή ως απάντηση στα πλήγματα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
σχετικά άρθρα
Οι τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν σχεδόν κατά 50% τη Δευτέρα, μετά την απόφαση της κρατικής QatarEnergy — ενός από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς παγκοσμίως — να αναστείλει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ύστερα από «στρατιωτικές επιθέσεις» σε εγκαταστάσεις της.
Την ίδια στιγμή, το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές πετρελαίου, κατέγραψε άνοδο 10%, ξεπερνώντας τα 82 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από επιθέσεις σε τουλάχιστον τρία πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ το Σαββατοκύριακο. Αργότερα, η τιμή υποχώρησε στα 79 δολάρια, ενώ το αμερικανικό αργό διαπραγματευόταν αυξημένο κατά περίπου 7,6%, στα 72,20 δολάρια.
Η Τεχεράνη προειδοποίησε τα πλοία να μην διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα στο νότιο τμήμα της χώρας, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με αναλυτές, η διεθνής ναυσιπλοΐα στην είσοδο των Στενών έχει σχεδόν παραλύσει.
Το UK Maritime Trade Operations Centre (UKMTO) ανακοίνωσε ότι δύο πλοία επλήγησαν, ενώ «άγνωστο βλήμα» εξερράγη σε πολύ κοντινή απόσταση από τρίτο. Παράλληλα, τουλάχιστον 150 δεξαμενόπλοια έχουν ρίξει άγκυρα σε ανοιχτά ύδατα του Κόλπου, πέραν των Στενών, αν και ορισμένα ιρανικά και κινεζικά πλοία φέρονται να τα διέσχισαν.
«Λόγω των απειλών του Ιράν, τα Στενά είναι ουσιαστικά κλειστά», δήλωσε ο αναλυτής της Kpler, Homayoun Falakshahi.
Στο Κατάρ, το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι drone εκτοξευμένο από το Ιράν έπληξε εγκατάσταση στην Ras Laffan Industrial City, οδηγώντας την QatarEnergy στην αναστολή της παραγωγής LNG. Επιπλέον, drone στόχευσε δεξαμενή νερού που ανήκει σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στο Mesaieed, νότια της Ντόχα.
Στη Σαουδική Αραβία, η Aramco ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία του μεγάλου διυλιστηρίου της στη Ras Tanura, έπειτα από πλήγμα με drone.
Οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν αρνητικά. Στις ΗΠΑ, ο Dow Jones άνοιξε με πτώση σχεδόν 1%, ενώ οι δείκτες Nasdaq και S&P 500 ξεκίνησαν επίσης σε αρνητικό έδαφος. Στο Λονδίνο, ο FTSE 100 υποχώρησε κατά 1%, με την ιδιοκτήτρια της British Airways να συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους χαμένους, λόγω των διαταραχών στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής.
Τράπεζες όπως Barclays, Standard Chartered και HSBC κατέγραψαν απώλειες, καθώς εντείνεται η ανησυχία ότι μια παρατεταμένη άνοδος στις τιμές ενέργειας θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να περιορίσει τη δυνατότητα μείωσης επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες. Στην Ευρώπη, οι πιέσεις ήταν εντονότερες, με τον γαλλικό CAC-40 να χάνει 1,8% και τον γερμανικό Dax να υποχωρεί κατά 2,1%.
Παράλληλα, ο χρυσός, που θεωρείται «ασφαλές καταφύγιο» σε περιόδους αβεβαιότητας, ενισχύθηκε κατά 2%, φθάνοντας τα 5.388 δολάρια ανά ουγγιά.
Ο Saul Kavonic, επικεφαλής έρευνας ενέργειας στην MST Marquee, ανέφερε ότι «η αγορά δεν πανικοβάλλεται», επισημαίνοντας ότι μέχρι στιγμής οι υποδομές παραγωγής και μεταφοράς πετρελαίου δεν αποτελούν κύριο στόχο. Ωστόσο, όπως σημείωσε, οι αγορές θα παρακολουθούν στενά τυχόν ενδείξεις επαναφοράς της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών.
Ο Robin Mills, διευθύνων σύμβουλος της Qamar Energy με έδρα το Ντουμπάι και πρώην στέλεχος της Shell, εκτίμησε ότι η άνοδος των τιμών θα επηρεάσει άμεσα την αγορά, καθώς οι έμποροι πετρελαίου παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Παρότι οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με πριν από δύο χρόνια, προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να ωθήσει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Την Κυριακή, ο όμιλος Opec+ συμφώνησε να αυξήσει την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως, σε μια προσπάθεια να μετριάσει την άνοδο των τιμών, αν και ορισμένοι αναλυτές αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Ο Edmund King, πρόεδρος της AA, προειδοποίησε ότι οι διαταραχές ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυξήσεις στις τιμές καυσίμων διεθνώς, με το εύρος και τη διάρκεια των ανατιμήσεων να εξαρτώνται από τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Η Subitha Subramaniam, επικεφαλής οικονομολόγος και στρατηγικής επενδύσεων στη Sarasin & Partners, εκτίμησε ότι εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές για μεγάλο διάστημα, η αύξηση θα μετακυλιστεί σε άλλες κατηγορίες, όπως τρόφιμα, αγροτικά προϊόντα και βιομηχανικές πρώτες ύλες, ενισχύοντας εκ νέου τον πληθωρισμό.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει και η Τράπεζα της Αγγλίας έχει προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων, δεν αποκλείεται — σύμφωνα με την ίδια — να αποφασιστεί προσωρινή διατήρηση των επιτοκίων στο 3,75%, παρά τα προηγούμενα σήματα για περαιτέρω μειώσεις.
Στο μεταξύ, ο Δανέζικος ναυτιλιακός όμιλος Maersk ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τα δρομολόγια μέσω των Στενών Bab el-Mandeb και της Διώρυγας του Σουέζ, επιλέγοντας να ανακατευθύνει τα πλοία γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, εντείνοντας τις ανησυχίες για περαιτέρω διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο.
