Οι αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ αφρικανικών πόλεων συχνά απαιτούν μετεπιβίβαση εκτός της ηπείρου, μέσω κόμβων όπως το Λονδίνο, το Παρίσι ή το Ντουμπάι. Ένα εκτεταμένο έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αιθιοπία, ύψους 12,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στοχεύει στην αναμόρφωση αυτής της κατάστασης.
σχετικά άρθρα
Οι εργασίες για το νέο αεροδρόμιο ξεκίνησαν τον Ιανουάριο, περίπου 30 μίλια νοτιοανατολικά της Αντίς Αμπέμπα. Ο πρωθυπουργός της Αιθιοπίας, Abiy Ahmed Ali, περιέγραψε το έργο ως «το μεγαλύτερο έργο αεροπορικής υποδομής στην ιστορία της Αφρικής». Το νέο διεθνές αεροδρόμιο Bishoftu αναμένεται να λειτουργήσει το 2030, διαθέτοντας δύο διαδρόμους και αρχική δυνατότητα εξυπηρέτησης 60 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως. Υπάρχει προοπτική επέκτασης της χωρητικότητάς του στα 110 εκατομμύρια επιβάτες, αριθμός που θα υπερβαίνει εκείνον του Hartsfield-Jackson της Ατλάντα, το οποίο ήταν το πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο του κόσμου το 2025.
Το έργο υλοποιείται από την κρατική Ethiopian Airlines, τη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Αφρικής βάσει μεγέθους στόλου, αριθμού επιβατών και εσόδων. Ο CEO της εταιρείας, Mesfin Tasew, ανέφερε στο CNN ότι η Ethiopian Airlines θα επενδύσει το 30% των κεφαλαίων της για να καλύψει μέρος του κόστους, ενώ τα υπόλοιπα 8 δισεκατομμύρια δολάρια βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ, την Κίνα και, πιο πρόσφατα, την Ιταλία.
Η Αντίς Αμπέμπα αποτελεί ήδη έναν από τους σημαντικότερους αεροπορικούς κόμβους της Αφρικής. Ωστόσο, το κύριο αεροδρόμιο της χώρας, το Bole International, έχει φτάσει στα όρια της χωρητικότητάς του και δεν μπορεί να επεκταθεί περαιτέρω. Με τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου, το οποίο έχει σχεδιαστεί κυρίως για επιβάτες transit, η Ethiopian Airlines φιλοδοξεί να ηγηθεί της προσπάθειας για τη σύνδεση των αφρικανικών ουρανών, σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές αερομεταφορών παγκοσμίως.
Το Bishoftu αναμένεται επίσης να αξιοποιήσει τις ανεκμετάλλευτες δυνατότητες φορτίου της ηπείρου, υποστηρίζοντας τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Αφρικανικής Ηπείρου, με υποδομές ικανές να διαχειρίζονται έως και 3,73 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων ετησίως. Ο Landry Signé, εκτελεστικός διευθυντής στη Thunderbird School of Global Management του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και senior fellow στο Brookings Institution, σημείωσε ότι οι αφρικανικές αεροπορικές εταιρείες καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση στη ζήτηση μεταφοράς φορτίου παγκοσμίως, με άνοδο 15–16% ετησίως έναντι παγκόσμιου μέσου όρου 5,5%.
Παράλληλα, ο Signé προειδοποίησε ότι η επιτυχία του Bishoftu εξαρτάται από τις υποστηρικτικές υποδομές – δρόμους, σιδηροδρομικές συνδέσεις, ενέργεια και τελωνειακές διαδικασίες. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, χαρακτήρισε θετικά τα μέχρι στιγμής σημάδια, αλλά πρόσθεσε ότι η συγκέντρωση 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έναν χρόνο είναι «φιλόδοξος στόχος». Αν η άντληση κεφαλαίων καθυστερήσει, ο στόχος ολοκλήρωσης της πρώτης φάσης το 2030 «θα είναι δύσκολο να τηρηθεί».
Το αρχιτεκτονικό γραφείο Zaha Hadid Architects (ZHA), γνωστό για το αεροδρόμιο Daxing του Πεκίνου και το αεροδρόμιο της Βομβάης, έχει αναλάβει τον σχεδιασμό του τερματικού σταθμού. Εμπνευσμένο από τη Μεγάλη Ρηξιγενή Κοιλάδα της Αιθιοπίας, το σχέδιο περιλαμβάνει έναν κεντρικό κορμό που διακλαδίζεται σε τέσσερις πτέρυγες, καθεμία με εσωτερικούς χώρους και κήπους που αντικατοπτρίζουν τα τοπία και τις κουλτούρες της χώρας.
«Όταν οι ταξιδιώτες κάνουν μετεπιβίβαση, θέλουμε να νιώθουν τι σημαίνει Αιθιοπία· να αγγίζουν την Αφρική», ανέφερε ο διευθυντής αεροπορικών έργων της ZHA, Cristiano Ceccato. Οι ημιυπαίθριοι χώροι και τα αίθρια αξιοποιούν το ήπιο κλίμα της περιοχής, προσφέροντας μια εμπειρία «κυριολεκτικά υπαίθρια» για τους επιβάτες. Η βιωσιμότητα βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδιασμού, με χρήση τοπικών υλικών, φωτοβολταϊκών και συστημάτων συλλογής όμβριων υδάτων για τη δημιουργία τεχνητών υγροτόπων. Παρά ταύτα, η αεροπορία εξακολουθεί να ευθύνεται για το 2–3% των παγκόσμιων εκπομπών CO₂.
Η κατασκευή του έργου έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς έχει αναφερθεί ότι εκτοπίστηκαν πάνω από 15.000 άνθρωποι από 9.000 στρέμματα αγροτικής γης. Η Ethiopian Airlines δηλώνει ότι επενδύει 350 εκατομμύρια δολάρια για την αποκατάσταση των πληγέντων, χτίζοντας 1.400 κατοικίες με ηλεκτροδότηση, ύδρευση, σχολεία και δομές υγείας. Ωστόσο, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, ορισμένοι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι δεν έλαβαν αποζημίωση ή στέγη, κάτι που η δημοτική αρχή διαψεύδει. Ο Signé σχολίασε πως σε τέτοιου είδους έργα ο εκτοπισμός αντιμετωπίζεται συχνά ως «ζήτημα logistics» αντί για πρόβλημα διακυβέρνησης.
Προειδοποίησε ακόμη ότι, παρότι η δαπάνη των 350 εκατομμυρίων δολαρίων είναι «ουσιαστικότερη από άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις», τυχόν ανεπίλυτες κοινωνικές εντάσεις ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις και να επηρεάσουν την προσέλκυση επενδύσεων.
Το Bishoftu αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κύματος επενδύσεων σε αεροπορικές υποδομές στην Αφρική, όπως το έργο των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το αεροδρόμιο Bugesera στη Ρουάντα, το Ouagadougou-Donsin στη Μπουρκίνα Φάσο και οι μεγάλες αναβαθμίσεις σε Καζαμπλάνκα, Κάιρο και Ναϊρόμπι. Ο CEO της Ethiopian Airlines δήλωσε ότι στόχος είναι το νέο αεροδρόμιο να αποτελέσει για την Αφρική ό,τι είναι το Ντουμπάι ή η Ντόχα για τη Μέση Ανατολή — ένα ισχυρό περιφερειακό κέντρο με διεθνή συνδεσιμότητα. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς συνεργασία: «Η αεροπορική συνδεσιμότητα στην Αφρική υπολείπεται σημαντικά. Χρειαζόμαστε συνέργειες με άλλες αφρικανικές εταιρείες».
Στην Aviation Africa Summit του 2025, οι υπουργοί Μεταφορών υιοθέτησαν σχέδιο δράσης για την επιτάχυνση της Ενιαίας Αγοράς Αερομεταφορών της Αφρικής (SAATM), που επιτρέπει στις αεροπορικές εταιρείες να πετούν ελεύθερα μεταξύ κρατών-μελών. Από το 2018, 38 χώρες έχουν υπογράψει τη συμφωνία και έχουν δημιουργηθεί πάνω από 110 νέες ενδοαφρικανικές διαδρομές. Έρευνες δείχνουν ότι η πλήρης εφαρμογή της SAATM θα μπορούσε να αυξήσει την εσωτερική αεροπορική κίνηση έως και 141% και να μειώσει τα εισιτήρια κατά 35%. Παράλληλα, μικρότερες εταιρείες εκφράζουν ανησυχία ότι οι μεγαλύτεροι αερομεταφορείς θα αποκομίσουν τα περισσότερα οφέλη, αφήνοντάς τες εκτός ανταγωνισμού. Όπως σημείωσε η Christy Tawii της Euromonitor International, η Ethiopian Airlines παραμένει ηγέτιδα δύναμη, αλλά ο περιφερειακός ανταγωνισμός εντείνεται. Το mega-αεροδρόμιο μπορεί να ενισχύσει την επιβατική και εμπορική κίνηση, όμως η πραγματική πρόοδος «εξαρτάται από την εφαρμογή πολιτικών όπως η SAATM, η απελευθέρωση θεωρήσεων και η διατήρηση της ζήτησης».
