Τρία μέχρι πρότινος άγνωστα έργα σε χαρτί του Καταλανού ζωγράφου Joan Miró οδηγούνται σε δημοπρασία στη Γαλλική Ριβιέρα τον Απρίλιο, αφού εντοπίστηκαν ανάμεσα στα προσωπικά αντικείμενα του στενού του φίλου, Edmond Vernassa, καλλιτέχνη και βιομηχανικού σχεδιαστή. Τα έργα αυτά, που δημιουργούν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα auction stories των τελευταίων ημερών, θα πωληθούν από τον οίκο Métayer-Mermoz στην Antibes, με τις εκτιμήσεις να κινούνται σε επίπεδα που φτάνουν έως και τις €400.000.
Το πρώτο έργο που εντοπίστηκε, με τίτλο Le Soleil Mallorca (1972), είχε χρησιμοποιηθεί σε καμπάνιες τουριστικής προβολής της Μαγιόρκα τη δεκαετία του 1970 και απεικονίζει έναν από τους χαρακτηριστικούς «ηλιακούς» σχηματισμούς του Miró, πλαισιωμένο από σκοτεινά, διάσπαρτα σημεία που θυμίζουν αστέρια. Το έργο εντόπισε ο δημοπράτης Guillaume Mermoz κατά την επίσκεψή του στο διαμέρισμα του Vernassa στη Νίκαια.
Η ανακάλυψη αυτή οδήγησε στην υποψία ότι ενδέχεται να υπάρχουν και άλλα έργα. Οι κληρονόμοι του Vernassa προχώρησαν σε περαιτέρω έρευνα στο στούντιό του, όπου και εντόπισαν έναν παλιό σωλήνα αποθήκευσης σχεδίων. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν δύο μεγάλης κλίμακας σχέδια, μήκους περίπου τριών μέτρων, που φαίνεται να αποτελούν μελέτες για διακοσμητικά στοιχεία σιδηροκατασκευών, με έντονες γραμμικές συνθέσεις και μοτίβα που παραπέμπουν σε αστερισμούς.
Σε μια περίοδο όπου η αγορά τέχνης γίνεται πιο επιλεκτική, τέτοιου είδους “fresh-to-market” έργα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η απουσία προηγούμενου auction history λειτουργεί συχνά ως καταλύτης για έντονο ανταγωνισμό μεταξύ συλλεκτών.
Το νέο πεδίο υπεραξίας
Παράλληλα, η σπανιότητα παίζει καθοριστικό ρόλο. Τα έργα που εμφανίζονται για πρώτη φορά στην αγορά —ιδιαίτερα όταν προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές ή οικογενειακά αρχεία— τείνουν να προσελκύουν υψηλότερη ζήτηση, καθώς δεν υπάρχει προηγούμενο benchmark τιμολόγησης.
Στροφή σε «νέες» ευκαιρίες εντός παλαιών ονομάτων
Η περίπτωση των έργων του Miró εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική μετατόπισης της αγοράς. Οι συλλέκτες δεν εγκαταλείπουν τα blue-chip ονόματα, αλλά αναζητούν νέες εισόδους σε αυτά, μέσα από λιγότερο προβεβλημένες κατηγορίες έργων. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει τη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου και τη μείωση του ρίσκου, καθώς τα κεφάλαια δεν συγκεντρώνονται αποκλειστικά σε λίγα, ακριβά έργα.
Αντίθετα, διαχέονται σε περισσότερες, μικρότερες τοποθετήσεις με πιθανότητα υπεραπόδοσης. Σε ένα περιβάλλον όπου η αγορά τέχνης γίνεται πιο data-driven, τα “hidden gems” αποκτούν αυξανόμενη σημασία. Και σε αυτή την κατηγορία, τα works on paper φαίνεται να βρίσκονται στο επίκεντρο.

