Μια πρώιμη κλινική δοκιμή, υπό την ηγεσία ερευνητών της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις, έδειξε ότι ένα εξατομικευμένο εμβόλιο για το γλοιοβλάστωμα είναι ασφαλές και προκαλεί ισχυρές, ευρείας κλίμακας ανοσολογικές αποκρίσεις. Το γλοιοβλάστωμα είναι ένας επιθετικός και ανίατος καρκίνος του εγκεφάλου, που προσβάλλει περίπου τέσσερις στους 100.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν αύξηση της επιβίωσης χωρίς υποτροπή σε ορισμένους ασθενείς μετά τη χειρουργική επέμβαση.

Η συγκεκριμένη θεραπεία αξιοποιεί τροποποιημένα μόρια DNA, με στόχο τη διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς έναντι του καρκίνου. Το εμβόλιο είναι σχεδιασμένο να ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει τις μοναδικές πρωτεΐνες που διαθέτει κάθε όγκος, οδηγώντας στην εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, προηγούμενες ανοσοθεραπείες για το γλοιοβλάστωμα, παρά τα αρχικά ελπιδοφόρα αποτελέσματα, δεν κατάφεραν να καθυστερήσουν ή να αποτρέψουν ουσιαστικά την υποτροπή. Αυτό αποδίδεται στην ικανότητα του γλοιοβλαστώματος να εξελίσσεται και να διαφεύγει της ανοσολογικής επίθεσης. Το εν λόγω εμβόλιο έχει σχεδιαστεί για να ενισχύει την αναγνώριση πολλαπλών στόχων στα καρκινικά κύτταρα από το ανοσοποιητικό σύστημα.
Το γλοιοβλάστωμα χαρακτηρίζεται ως «ψυχρός» όγκος, καθώς το μικροπεριβάλλον του επιτρέπει να διαφεύγει της ανίχνευσης από το ανοσοποιητικό σύστημα. Το αντικαρκινικό εμβόλιο, το οποίο αναπτύχθηκε από την εταιρεία Geneos Therapeutics και χρησιμοποιήθηκε στη δοκιμή, φέρεται να μετατρέπει αυτούς τους «ψυχρούς» όγκους σε «θερμούς», καθιστώντας τους πιο ευάλωτους στην ανοσολογική εξάλειψη.
Η κλινική δοκιμή Φάσης 1 διεξήχθη στο Κέντρο Καρκίνου Siteman του νοσοκομείου Barnes-Jewish και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον. Τα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το υγειονομικό σύστημα Mass General Brigham και τη Geneos Therapeutics, δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Cancer».
Στη δοκιμή έλαβαν μέρος εννέα ενήλικες ασθενείς με πρόσφατη διάγνωση γλοιοβλαστώματος, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε θεραπεία στο Κέντρο Καρκίνου Siteman. Οι ενέσεις του εμβολίου ξεκίνησαν κατά μέσο όρο δέκα εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση, με χορήγηση κάθε τρεις εβδομάδες για διάστημα εννέα εβδομάδων. Στη συνέχεια, επαναλαμβάνονταν κάθε εννέα εβδομάδες, εφόσον οι ασθενείς μπορούσαν να συνεχίσουν τη συμμετοχή.
Το εμβόλιο δεν προκάλεσε σοβαρές παρενέργειες και φάνηκε να παρατείνει τη συνολική επιβίωση των ασθενών σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα της καθιερωμένης θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει χειρουργείο και χημειοακτινοθεραπεία.
Η πλατφόρμα του εμβολίου, βασισμένη στο DNA, κατάφερε να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ασθενούς ώστε να αναγνωρίζει έως και 40 καρκινικές πρωτεΐνες ειδικές για τον όγκο. Αυτός ο αριθμός είναι διπλάσιος από όσους στόχους έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα από οποιαδήποτε άλλη αντικαρκινική θεραπεία με εμβόλιο.
Όλοι οι συμμετέχοντες, με εξαίρεση έναν που λάμβανε ανοσοκατασταλτικά στεροειδή, εμφάνισαν αυξημένη δραστηριότητα ανοσοκυττάρων, γεγονός που υποδηλώνει την ενεργοποίηση ανοσολογικής απόκρισης από το εμβόλιο.
Δύο τρίτα των ασθενών παρέμεναν εν ζωή ένα χρόνο μετά τη θεραπεία, έναντι του ιστορικού ποσοστού περίπου 40% για ασθενείς με γλοιοβλάστωμα. Ένα τρίτο των συμμετεχόντων ήταν εν ζωή και δύο χρόνια μετά, ποσοστό διπλάσιο από το ιστορικό. Μία συμμετέχουσα παραμένει χωρίς υποτροπή, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την αρχική διάγνωση.
