Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA), σε συνεργασία με τους εθνικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), παρακολουθεί στενά την εφοδιαστική αλυσίδα φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εν μέσω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
σχετικά άρθρα
Παρόλο που μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές ελλείψεις, οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενες καθυστερήσεις στις μεταφορές και αυξήσεις στο κόστος. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα δυναμική, με προειδοποιήσεις για κίνδυνο ελλείψεων σε περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών.
Στην Ελλάδα, η εικόνα παραμένει σταθερή, με επαρκή αποθέματα φαρμάκων. Ο πρόεδρος του ΕΟΦ, κ. Σπύρος Σαπουνάς, MD, PhD Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία. Τόνισε ότι ο ΕΟΦ βρίσκεται σε αυξημένο επίπεδο ετοιμότητας, έχοντας πραγματοποιήσει συσκέψεις στο Υπουργείο Υγείας για την εξέταση πιθανών μέτρων.
**Η κατάσταση στην Ευρώπη**
Ο κ. Σαπουνάς ανέφερε ότι ο EMA και η αρμόδια επιτροπή για τις ελλείψεις (MSSG) παρακολουθούν καθημερινά τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων. Η συνολική εικόνα δεν υποδεικνύει κρίσιμες ελλείψεις που να οφείλονται αποκλειστικά στη σύρραξη, ωστόσο η πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν αποκλείεται. Οι εισαγωγές έχουν επηρεαστεί κυρίως στον χρόνο παράδοσης και στο κόστος, λόγω της αναδρομολόγησης των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών. Παρόμοια προβλήματα logistics αντιμετωπίζουν και οι πρώτες ύλες (APIs) που προέρχονται από την Ασία.
**Επάρκεια φαρμάκων στην Ελλάδα**
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΦ, δεν υπάρχουν αναφορές για ελλείψεις στην Ελλάδα που να συνδέονται άμεσα με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ο ΕΟΦ έχει εντοπίσει περιορισμένη διαθεσιμότητα σε περίπου 80 κωδικούς, οι οποίες όμως αφορούν κυρίως σκευάσματα για τα οποία έχουν ήδη ληφθεί μέτρα, όπως η απαγόρευση των εξαγωγών. Η ελληνική αγορά παρουσιάζει μια σταθερή εικόνα με τις συνήθεις εποχικές ελλείψεις, και ο Οργανισμός παραμένει σε εγρήγορση για τυχόν καθυστερήσεις στις παραλαβές.
**Κίνδυνοι και μέτρα**
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται σε φάρμακα με σύντομη ημερομηνία λήξης ή σε αυτά που απαιτούν «ψυχρή εφοδιαστική αλυσίδα» (cold chain), όπως ορισμένα εμβόλια και βιολογικοί παράγοντες. Εάν οι εντάσεις παραταθούν, ενδέχεται να υπάρξει περιορισμένη διαθεσιμότητα σε σκευάσματα που εξαρτώνται από δευτερεύοντα υλικά (π.χ. πλαστικά συστατικά ορών, πώματα φιαλιδίων) που διακινούνται μέσω των πληγεισών περιοχών. Ο κίνδυνος για τα κρίσιμα φάρμακα παραμένει διαχειρίσιμος όσο υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, αλλά η αύξηση του κόστους μεταφοράς και η μείωση της διαθέσιμης χωρητικότητας φορτίου αποτελούν παράγοντες αβεβαιότητας.
**Επαρκή αποθέματα στην Ελλάδα**
Ο κ. Σαπουνάς διαβεβαίωσε ότι η επάρκεια φαρμάκων είναι εξασφαλισμένη, και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους ασθενείς. Η Ελλάδα διαθέτει επαρκή αποθέματα για αντικαρκινικά φάρμακα, μονοκλωνικά αντισώματα και όλα τα κρίσιμα προϊόντα, καλύπτοντας τις ανάγκες των ασθενών για τους επόμενους μήνες. Οι εταιρείες έχουν ήδη ενεργοποιήσει εναλλακτικά κανάλια διανομής μέσω Ευρώπης για τα ευαίσθητα προϊόντα.
**Μέτρα σε περίπτωση επιδείνωσης**
Ο ΕΟΦ βρίσκεται σε επίπεδο μέγιστης ετοιμότητας. Τα μέτρα που εξετάζονται, κατόπιν εντολής του Υπουργού Υγείας, κ. Γεωργιάδη, περιλαμβάνουν: * Παράταση ή επέκταση της απαγόρευσης παράλληλων εξαγωγών για σκευάσματα υπό πίεση. * Επίσπευση διαδικασιών έκτακτης εισαγωγής μέσω του ΙΦΕΤ και διασφάλιση προϊόντων μόνιμης κάλυψης μέσω εισαγωγής μεγαλύτερων ποσοτήτων. * Συχνή επικοινωνία με τους Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας (ΚΑΚ) για παρακολούθηση αποθεμάτων. * Συνεργασία με τον EMA για κοινή ευρωπαϊκή προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών. Η ψηφιοποίηση της παρακολούθησης των αποθεμάτων επιτρέπει προληπτική δράση για τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών στη θεραπεία τους.
