Όταν φεύγει το τιμόνι: η Tesla δοκιμάζει αυτοκίνητο χωρίς χειριστήρια — και η Ευρώπη μένει θεατής
Το Cybercab κυκλοφορεί στους δρόμους του Όστιν χωρίς τιμόνι και πεντάλ. Όμως η πραγματική μάχη του μέλλοντος των μεταφορών παίζεται ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα — με την Ευρώπη απούσα.
Η εικόνα μοιάζει βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Συγκεκριμένα, η Tesla δοκιμάζει το Cybercab στους δρόμους του Όστιν. Μάλιστα, ένα διθέσιο όχημα χωρίς τιμόνι και χωρίς πεντάλ. Δηλαδή, ένας επιβάτης που δεν μπορεί να πάρει τον έλεγχο. Όμως πίσω από το θέαμα κρύβεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Έτσι, η μάχη για τα ρομποτικά ταξί μόλις ξεκινά.
Τι ακριβώς συμβαίνει
Η δοκιμή αποτελεί ένα ορόσημο, αλλά όχι το τέλος του δρόμου. Πρώτον, η Tesla έβαλε στον δρόμο την έκδοση παραγωγής του Cybercab. Δηλαδή, ένα όχημα σχεδιασμένο εξαρχής χωρίς χειριστήρια. Μάλιστα, ένας επόπτης ασφαλείας κάθεται στη θέση του συνοδηγού. Επιπλέον, ο επόπτης αυτός δεν μπορεί να επέμβει στην οδήγηση. Όμως το σύστημα εκτελεί μόνο του όλες τις λειτουργίες. Γι’ αυτό η στιγμή σηματοδοτεί μια πραγματική τομή.
Όταν φεύγει το τιμόνι
Η απουσία χειριστηρίων αλλάζει ριζικά τη σχέση ανθρώπου-μηχανής. Πρώτον, ο επιβάτης παραδίδει πλήρως τον έλεγχο στο λογισμικό. Δηλαδή, εμπιστεύεται απόλυτα τις κάμερες και την τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, μια οθόνη με τρία κουμπιά επιτρέπει μόνο τη στάση του οχήματος. Επιπλέον, κανένα τιμόνι δεν υπάρχει για έκτακτη ανάγκη. Όμως αυτή η απόλυτη εμπιστοσύνη γεννά νέα ερωτήματα. Γι’ αυτό το ζήτημα ξεπερνά την απλή τεχνολογία.
Το ρυθμιστικό κενό
Η τεχνολογία τρέχει μπροστά από τους νόμους. Πρώτον, η ομοσπονδιακή νομοθεσία απαιτεί ακόμη τιμόνι και πεντάλ. Δηλαδή, η Tesla δεν έχει καταθέσει καν αίτηση εξαίρεσης. Μάλιστα, η αρμόδια αρχή πρότεινε κατάργηση της υποχρέωσης για πεντάλ. Επιπλέον, η πρόταση παραμένει σε δημόσια διαβούλευση. Όμως μόνο η πολιτεία του Τέξας ενέκρινε τον σχεδιασμό. Γι’ αυτό το νομικό πλαίσιο μένει πίσω από την τεχνολογία.
Το θέαμα και η πραγματικότητα
Η εικόνα εντυπωσιάζει, αλλά κρύβει ένα τεράστιο χάσμα. Πρώτον, η Tesla βάζει μόλις το πρώτο Cybercab σε δοκιμές. Δηλαδή, με άνθρωπο-επόπτη ακόμη μέσα στο όχημα. Μάλιστα, η ανταγωνίστρια Waymo κάνει ήδη μισό εκατομμύριο διαδρομές την εβδομάδα. Επιπλέον, τα οχήματά της κινούνται εντελώς χωρίς οδηγό. Όμως στο Τέξας η Waymo διαθέτει πολλαπλάσιο στόλο. Γι’ αυτό η Tesla μένει ακόμη αρκετά πίσω.
Το στοίχημα του κόστους
Η Tesla όμως ποντάρει σε μια διαφορετική στρατηγική. Πρώτον, στηρίζεται μόνο σε κάμερες, χωρίς ακριβά ραντάρ ή lidar. Δηλαδή, κρατά το κόστος χαμηλά, κάτω από 30.000 δολάρια. Μάλιστα, στοχεύει σε παραγωγή δύο εκατομμυρίων οχημάτων τον χρόνο. Επιπλέον, κατασκευάζει η ίδια και το αυτοκίνητο και το λογισμικό. Όμως η Waymo στηρίζεται σε συνεργασίες και πιο ακριβό εξοπλισμό. Γι’ αυτό η μάχη κρίνεται στα οικονομικά της κλίμακας.
Το ζήτημα της ασφάλειας
Η νέα τεχνολογία φέρνει μαζί της και νέους κινδύνους. Πρώτον, ο στόλος της Tesla ενεπλάκη σε δεκαεπτά περιστατικά σε δέκα μήνες. Δηλαδή, ορισμένα από χειριστές που έλεγχαν τα οχήματα εξ αποστάσεως. Μάλιστα, η Waymo ανακάλεσε σχεδόν τέσσερις χιλιάδες ταξί. Επιπλέον, τα οχήματά της μπήκαν κατά λάθος σε ζώνες έργων. Όμως η κλίμακα αποκαλύπτει προβλήματα πιο γρήγορα απ’ όσο διορθώνονται. Γι’ αυτό η ασφάλεια παραμένει το μεγάλο διακύβευμα.
Η Ευρώπη μένει θεατής
Εδώ αναδεικνύεται το πραγματικό διακύβευμα για εμάς. Πρώτον, ούτε η Tesla ούτε η Waymo λειτουργούν εμπορικά στην Ευρώπη. Δηλαδή, η ήπειρος δεν διαθέτει δικό της παίκτη σε αυτή την κούρσα. Μάλιστα, η αυστηρή ευρωπαϊκή νομοθεσία δυσκολεύει τέτοια οχήματα. Επιπλέον, η μάχη παίζεται ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα. Όμως η Κίνα τρέχει ήδη με δικές της εταιρείες ρομποτικών ταξί. Γι’ αυτό η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει απλός παρατηρητής.
Άλλο ένα κενό αυτονομίας
Η εικόνα αυτή θυμίζει ένα γνώριμο, επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Πρώτον, η Ευρώπη έμεινε πίσω και σε άλλες κρίσιμες τεχνολογίες. Δηλαδή, στην τεχνητή νοημοσύνη και στους δορυφόρους πλοήγησης. Μάλιστα, η έκθεση Ντράγκι περιέγραψε ακριβώς αυτό το χάσμα. Επιπλέον, η αυτόνομη οδήγηση προστίθεται τώρα στη λίστα. Όμως η τεχνολογική εξάρτηση κρύβει στρατηγικό κόστος. Γι’ αυτό η ευρωπαϊκή υστέρηση γίνεται διαρθρωτικό πρόβλημα.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Η εξέλιξη αγγίζει και την ελληνική πραγματικότητα. Πρώτον, η οικονομία της χώρας στηρίζεται στον τουρισμό και τις μεταφορές. Δηλαδή, κλάδους που η αυτόνομη οδήγηση μπορεί να αλλάξει βαθιά. Μάλιστα, τα ρομποτικά ταξί ίσως πιέσουν μακροπρόθεσμα παραδοσιακές θέσεις εργασίας. Επιπλέον, η χώρα παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς δικό της ρόλο. Όμως η προετοιμασία για τη νέα εποχή μετρά από τώρα. Γι’ αυτό το ζήτημα αφορά και την Αθήνα.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια τεχνολογική επανάσταση σε εξέλιξη. Πρώτον, το αυτοκίνητο χωρίς τιμόνι παύει να είναι φαντασία. Δηλαδή, μπαίνει σιγά σιγά στην καθημερινότητα. Όμως η μάχη για το μέλλον των μεταφορών αφήνει την Ευρώπη απ’ έξω. Μάλιστα, ΗΠΑ και Κίνα τρέχουν ήδη πολύ μπροστά. Γι’ αυτό το διακύβευμα ξεπερνά ένα απλό όχημα. Τελικά, την επόμενη εποχή την κρίνει όποιος συμμετέχει, όχι όποιος παρατηρεί.
