Πυρηνική σύντηξη: το μεγαλύτερο ιδιωτικό λέιζερ άναψε και πιέζει την Ευρώπη
Η Xcimer άναψε στο Ντένβερ το λέιζερ Phoenix. Το έπαθλο: άφθονη καθαρή ενέργεια — και μια κούρσα όπου η ΕΕ και μια ενεργειακά εξαρτημένη Ελλάδα δεν αντέχουν να μείνουν πίσω.
Το σύστημα λέιζερ Phoenix της Xcimer Energy στο Ντένβερ, το μεγαλύτερο ιδιωτικό λέιζερ στον κόσμο
Η νεοφυής εταιρεία Xcimer Energy άναψε την Τετάρτη 3 Ιουνίου το λέιζερ Phoenix. Πρόκειται, σύμφωνα με την εταιρεία, για το μεγαλύτερο ιδιωτικό λέιζερ στον κόσμο. Η μονάδα λειτουργεί στο Ντένβερ του Κολοράντο. Επιπλέον, αποτελεί το πρώτο βήμα προς έναν μελλοντικό σταθμό ενέργειας από πυρηνική σύντηξη. Έτσι, η Xcimer μπαίνει δυναμικά στην παγκόσμια κούρσα για άφθονη καθαρή ενέργεια.
σχετικά άρθρα
Τι άναψε η Xcimer
Το Phoenix αξιοποιεί λέιζερ κρυπτονίου-φθοριδίου. Σε πλήρη ισχύ, παράγει πάνω από 1 κιλοτζάουλ ενέργειας. Ο πυρήνας του φτάνει τα 38 μέτρα. Μάλιστα, ο ιδιωτικός τομέας φτιάχνει για πρώτη φορά τέτοιο λέιζερ excimer με δέσμη ηλεκτρονίων εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Η εταιρεία δανείζεται την ίδια ενίσχυση excimer που δουλεύει στην παραγωγή ημιαγωγών, αλλά πολύ ισχυρότερη.
Πώς φτάνει στη σύντηξη
Η Xcimer ακολουθεί τη λογική του NIF. Το αμερικανικό εργαστήριο απέδειξε το 2022 κάτι ιστορικό. Μια ελεγχόμενη αντίδραση έβγαλε περισσότερη ενέργεια από όση δέχτηκε ο στόχος. Στην πράξη, δέσμες λέιζερ χτυπούν έναν μικροσκοπικό χρυσό θάλαμο. Καθώς τον εξαερώνουν, παράγουν ακτίνες Χ. Οι ακτίνες πιέζουν ένα σφαιρίδιο καυσίμου στο εσωτερικό. Έτσι πυροδοτούν τη σύντηξη και απελευθερώνουν ενέργεια.
Ο δρόμος ως τον σταθμό
Η εταιρεία σχεδιάζει τρία ακόμη βήματα. Το 2028 στήνει το Anvil, μια δοκιμαστική γραμμή 200 κιλοτζάουλ. Στη συνέχεια, το 2031 στοχεύει στο Vulcan, που φτάνει τα 4 και αργότερα τα 12 μεγατζάουλ. Τότε επιδιώκει ενεργειακό ισοζύγιο, δηλαδή περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει. Στα μέσα της δεκαετίας του 2030 ελπίζει στον πρώτο εμπορικό σταθμό, το Athena, με στόχο 400 μεγαβάτ. Μέχρι σήμερα, η Xcimer άντλησε πάνω από 111 εκατομμύρια δολάρια και συμμετέχει σε πρόγραμμα του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας.
Η ευρωπαϊκή εικόνα
Η Ευρώπη δεν παρακολουθεί αμέτοχη. Στη Γαλλία λειτουργεί το ITER, το μεγαλύτερο πείραμα σύντηξης στον κόσμο. Όμως το ITER ακολουθεί άλλο δρόμο, τη μαγνητική καθήλωση. Στη Γερμανία, δύο νεοφυείς του Μονάχου τρέχουν τις πιο φιλόδοξες ευρωπαϊκές προσπάθειες. Η Marvel Fusion δουλεύει επίσης με λέιζερ και άντλησε 385 εκατομμύρια ευρώ. Αντίθετα, η Proxima Fusion ποντάρει σε stellarator, με στήριξη από RWE και το ινστιτούτο Max Planck. Παράλληλα, η ΕΕ δέσμευσε 330 εκατομμύρια ευρώ μέσω Euratom τον Φεβρουάριο. Μάλιστα, το μελλοντικό Vulcan φιλοδοξεί να ξεπεράσει το γαλλικό Laser Mégajoule.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το στοίχημα αγγίζει την ίδια την ενεργειακή στρατηγική. Η χώρα εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των καυσίμων της. Γι’ αυτό, η Αθήνα χτίζει τον ρόλο του ενεργειακού κόμβου, με διασυνδέσεις και τερματικά LNG. Η σύντηξη όμως αλλάζει το μακρινό παιχνίδι. Άφθονη καθαρή ενέργεια βάσης μειώνει τη γεωπολιτική εξάρτηση όλης της Ευρώπης. Συνεπώς, η ΕΕ μπαίνει στην κούρσα με ΗΠΑ και Κίνα όχι μόνο για την τεχνολογία, αλλά για την ενεργειακή της κυριαρχία.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα όμως ζητά ψυχραιμία. Το Phoenix βγάζει πάνω από 1 κιλοτζάουλ. Ένας εμπορικός σταθμός χρειάζεται πάνω από 12 μεγατζάουλ. Δηλαδή, η απόσταση παραμένει τεράστια. Επιπλέον, κανείς δεν έδειξε ακόμη συνεχή, κερδοφόρα σύντηξη πάνω στο δίκτυο. Ωστόσο, το ιδιωτικό κεφάλαιο επιταχύνει δραματικά τον ρυθμό. Γι’ αυτό, η επόμενη δεκαετία κρίνει αν η σύντηξη περνά από το εργαστήριο στην πρίζα.
