Τσιμέντο, χάλυβας και τσιπ: πού κρύβεται πραγματικά το περιβαλλοντικό κόστος της τεχνητής νοημοσύνης

Δύο τεχνολογικοί κολοσσοί ομολογούν ένα δύσκολο πρόβλημα. Οι εκπομπές τους αυξάνονται ραγδαία. Δηλαδή, εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης. Μάλιστα, οι κλιματικοί τους στόχοι απομακρύνονται. Όμως η πηγή της ρύπανσης δεν είναι εκεί που νομίζουμε. Έτσι, η πραγματική εικόνα κρύβεται στις λεπτομέρειες.

σχετικά άρθρα

«Ο πόλεμος των μηχανών έρχεται»: η μία απειλή που ενώνει ΗΠΑ και Κίνα — και οι κανόνες που αργούν

Ένας κινητήρας που κρατά διπλάσιο χρόνο: το κινεζικό διαστημικό «ρεκόρ» που κρύβει στρατιωτικό πρόσωπο

Οι απολύσεις στην τεχνολογία – «Δικαιολογία η AI» ή πραγματική ανατροπή; Ανάλυση των δεδομένων και του κοινωνικού αντίκτυπου

Τι έδειξαν οι εκθέσεις

Ας δούμε πρώτα τα γεγονότα. Οι δύο εταιρείες δημοσίευσαν τις εκθέσεις βιωσιμότητας. Πρώτον, οι εκπομπές της Google αυξήθηκαν κατά 25%. Δηλαδή, σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Μάλιστα, της Amazon ανέβηκαν κατά 16%. Επιπλέον, η Amazon εξέπεμψε περίπου 81 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου. Όμως το ποσό αυτό ισοδυναμεί με 19 εκατομμύρια αυτοκίνητα. Γι’ αυτό τα νούμερα προκάλεσαν ανησυχία.

Πού κρύβεται η ρύπανση

Και εδώ είναι η μεγάλη έκπληξη. Το πρόβλημα δεν είναι κυρίως το ρεύμα. Πρώτον, οι δύο εταιρείες αγοράζουν χρόνια τώρα ανανεώσιμη ενέργεια. Δηλαδή, κρατούν σχετικά καθαρή την κατανάλωσή τους. Μάλιστα, η ρύπανση κρύβεται στην ίδια την κατασκευή. Επιπλέον, στα υλικά και τον εξοπλισμό των data centers. Όμως αυτά τα στοιχεία δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Γι’ αυτό η αλήθεια θέλει βαθύτερη ανάγνωση.

Τσιμέντο, χάλυβας, τσιπ

Ας το εξηγήσουμε καθαρά, με τα τρία «κρυμμένα» υλικά. Καθένα κρύβει τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Πρώτον, το τσιμέντο και ο χάλυβας των κτιρίων ρυπαίνουν βαριά. Δηλαδή, η ίδια η ανέγερση των data centers μολύνει. Μάλιστα, τα τσιπ και οι επεξεργαστές θέλουν τεράστια ενέργεια. Επιπλέον, τα φτιάχνουν συχνά σε εργοστάσια της Ασίας. Όμως εκεί τα δίκτυα τρέχουν με ορυκτά καύσιμα. Γι’ αυτό κάθε νέο κέντρο γεννά ρύπανση πριν καν λειτουργήσει.

Η επικίνδυνη στροφή στο αέριο

Υπάρχει και μια ακόμη ανησυχητική τάση. Οι εταιρείες αλλάζουν ενεργειακή πορεία. Πρώτον, η ζήτηση της ΤΝ ξεπερνά τις ανανεώσιμες πηγές. Δηλαδή, το πράσινο ρεύμα δεν αρκεί πια. Μάλιστα, στρέφονται ξανά σε σταθμούς φυσικού αερίου. Επιπλέον, αυτό αναιρεί χρόνια πράσινης προόδου. Όμως η πίεση του χρόνου τις σπρώχνει εκεί. Γι’ αυτό η βιασύνη της ΤΝ βλάπτει το κλίμα.

Η ΤΝ ακυρώνει τις υποσχέσεις

Και τώρα το βαθύτερο νόημα. Η τεχνητή νοημοσύνη υπονομεύει τις κλιματικές δεσμεύσεις. Πρώτον, η ίδια η Google το παραδέχτηκε έμμεσα. Δηλαδή, είπε ότι η υποδομή ΤΝ επιταχύνεται ταχύτερα από την απανθράκωση. Μάλιστα, και οι δύο εταιρείες ρυπαίνουν περισσότερο ανά δολάριο εσόδων. Επιπλέον, οι εκπομπές αυξάνονται ταχύτερα από τις πωλήσεις. Όμως αυτό συμβαίνει πρώτη φορά εδώ και χρόνια. Γι’ αυτό η ΤΝ αλλάζει ριζικά την εξίσωση.

Η μεγάλη ειρωνεία

Εδώ κρύβεται μια πικρή αντίφαση. Οι ίδιες εταιρείες υπόσχονται πράσινο μέλλον. Πρώτον, αφιερώνουν σελίδες στο πώς η ΤΝ ωφελεί το περιβάλλον. Δηλαδή, την προβάλλουν ως εργαλείο κατά της κλιματικής κρίσης. Μάλιστα, την ίδια στιγμή εκτοξεύουν τις δικές τους εκπομπές. Επιπλέον, οι επικριτές μιλούν για «πράσινο ξέπλυμα». Όμως η κλιματική κρίση δεν σηκώνει άλλη αύξηση. Γι’ αυτό η αντίφαση γίνεται όλο και πιο ορατή.

Το τέλος του «πράσινου ξεπλύματος»;

Κάτι αλλάζει όμως στον τρόπο που κρίνονται. Οι εκθέσεις άλλαξαν χαρακτήρα. Πρώτον, για χρόνια ήταν βιτρίνα καλών νέων. Δηλαδή, ευκαιρία να καυχηθούν για πράσινες επιτυχίες. Μάλιστα, τώρα έγιναν ένα αυστηρό σκορ. Επιπλέον, μετρούν αν οι υποσχέσεις γίνονται πράξη. Όμως τα φετινά νούμερα δεν κρύβονται εύκολα. Γι’ αυτό οι εταιρείες δέχονται πλέον σκληρή κριτική.

Το ελληνικό μέτρο

Και τώρα μια εικόνα που μας αφορά άμεσα. Το μέγεθος γίνεται πιο κατανοητό με ένα παράδειγμα. Πρώτον, η Google υπέγραψε συμβόλαια για 12 γιγαβάτ καθαρής ενέργειας. Δηλαδή, όσα χρειάζεται μια χώρα σαν την Ελλάδα για έναν χρόνο. Μάλιστα, η Ελλάδα προσελκύει ήδη μεγάλα data centers. Επιπλέον, εταιρείες επενδύουν σε ενέργεια, νερό και δίκτυα. Όμως αυτό φέρνει και ευκαιρία και περιβαλλοντικό κόστος. Γι’ αυτό το δίλημμα αγγίζει και τη χώρα μας.

Το ευρωπαϊκό δίλημμα

Η υπόθεση βάζει την Ευρώπη σε δύσκολη θέση. Δύο στόχοι της συγκρούονται μεταξύ τους. Πρώτον, η ΕΕ θέλει να πρωταγωνιστήσει στην ΤΝ. Δηλαδή, να μη μείνει πίσω από ΗΠΑ και Κίνα. Μάλιστα, ταυτόχρονα δεσμεύτηκε για πράσινη μετάβαση. Επιπλέον, τα δύο τραβούν σε αντίθετες κατευθύνσεις. Όμως τα data centers ζητούν ενέργεια και νερό. Γι’ αυτό η Ευρώπη πρέπει να βρει δύσκολες ισορροπίες.

Η ουσία

Στο τέλος μένει μια καθαρή αλήθεια. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κρυφό περιβαλλοντικό λογαριασμό. Πρώτον, τον πληρώνουμε σε τσιμέντο, χάλυβα και τσιπ. Όμως τον πληρώνουμε και σε ακυρωμένες κλιματικές υποσχέσεις. Μάλιστα, η βιασύνη της κούρσας επιδεινώνει το πρόβλημα. Γι’ αυτό το πραγματικό κόστος της ΤΝ ξεπερνά τα χρήματα. Τελικά, κάθε τεχνολογική επανάσταση έχει και ένα περιβαλλοντικό τίμημα.