Αδελφότητες Βιαστών: Η υπόθεση Ζιζέλ Πελικό δεν ήταν εξαίρεση – Έχουν απλώσει τα πλοκάμια τους και στην Ελλάδα
Η συγκλονιστική έρευνα του CNN αποκαλύπτει πως η υπόθεση Ζιζέλ Πελικό δεν ήταν η εξαίρεση, αλλά το «μοντέλο» ενός παγκόσμιου, ψηφιακού οικοσυστήματος έμφυλης βίας που λειτουργεί με όρους αγοράς.
Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του CNN, που δημοσιεύθηκε στις 26 Μαρτίου, δεν είναι απλώς άλλη μία δημοσιογραφική έρευνα που καταγράφει περιστατικά βίας. Είναι μια οδυνηρή βουτιά σε έναν παράλληλο, σκοτεινό κόσμο, όπου η σεξουαλική κακοποίηση δεν ασκείται απλώς, αλλά οργανώνεται, διδάσκεται, κωδικοποιείται και, τελικά, εμπορευματοποιείται. Οι υπογραφές των Saskya Vandoorne, Kara Fox, Niamh Kennedy, Eleanor Stubbs και Marco Chacón σφραγίζουν ένα κείμενο που λειτουργεί ως καταληκτικό κεφάλαιο μιας ευρύτερης έρευνας για την έμφυλη βία, οδηγώντας σε ένα ωμό, ανατριχιαστικό συμπέρασμα: Η υπόθεση της Ζιζέλ Πελικό στη Γαλλία δεν ήταν μια μεμονωμένη φρικαλεότητα. Ήταν η κορυφή του παγόβουνου, μια ένδειξη για την ύπαρξη βαθιά ριζωμένων δομών που θυμίζουν «οικοσύστημα».
σχετικά άρθρα
Από την «εξαίρεση» στο δομημένο μοτίβο
Όταν το 2020 οι γαλλικές αρχές αποκάλυψαν την υπόθεση της Ζιζέλ Πελικό, η Ευρώπη πάγωσε. Για μία ολόκληρη δεκαετία, ο σύζυγός της, Ντομινίκ Πελικό, τη νάρκωνε συστηματικά και καλούσε δεκάδες άγνωστους άντρες μέσω διαδικτύου για να τη βιάσουν, ενώ εκείνη βρισκόταν σε κατάσταση αναισθησίας. Η κοινωνία αντέδρασε με αποτροπιασμό, η Δικαιοσύνη κινήθηκε, και για ένα διάστημα επικράτησε η (βολική) ψευδαίσθηση ότι επρόκειτο για ένα ακραίο, μοναδικό περιστατικό, μια «απόκλιση» της ανθρώπινης φύσης.
Σήμερα, η εικόνα που αναδύεται από την έρευνα είναι ριζικά διαφορετική. Το ίδιο ακριβώς μοτίβο –η χρήση ουσιών για την αφαίρεση της συναίνεσης και η οργάνωση της βίας μέσω ψηφιακών πλατφορμών– επαναλαμβάνεται με τρομακτική συχνότητα, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές, σε διαφορετικές χώρες. Η Πελικό δεν ήταν η εξαίρεση· ήταν το blueprint (το σχέδιο) πάνω στο οποίο λειτουργεί πλέον μια παγκόσμια βιομηχανία βίας.
Η «Ακαδημία» του Telegram: Όταν η φρίκη γίνεται know-how
Ίσως η πιο σοκαριστική πτυχή της έρευνας είναι η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία χρησιμοποιείται για τη διάχυση της εγκληματικής τεχνογνωσίας. Στην πλατφόρμα Telegram λειτουργούν κλειστά δίκτυα με χιλιάδες μέλη, τα οποία λειτουργούν ως πραγματικές «ακαδημίες βιασμού». Εκεί, οι χρήστες δεν ανταλλάσσουν απλώς χυδαίο υλικό· ανταλλάσσουν «εξειδικευμένες γνώσεις».
Το ρεπορτάζ καταγράφει συζητήσεις όπου άντρες διδάσκουν ο ένας τον άλλον για:
• Ακριβείς δοσολογίες υπνωτικών και ναρκωτικών ουσιών.
• Τρόπους χορήγησης των ουσιών ώστε να μην εγείρονται υποψίες στα θύματα.
• Τεχνικές για την «βελτιστοποίηση» της διάρκειας της αναισθησίας.
• Μεθόδους αποφυγής εντοπισμού των ουσιών από γιατρούς ή τις αστυνομικές αρχές.
Αυτό που προκαλεί παγωμάρα είναι η γλώσσα. Είναι μια γλώσσα αποστασιοποιημένη, τεχνική, που θυμίζει περισσότερο φόρουμ ανταλλαγής οδηγιών για software παρά εγκληματική οργάνωση. Αυτή η αποδραματοποίηση του εγκλήματος, η μετατροπή του βιασμού σε μια «διαδικασία» με τεχνικές προδιαγραφές, είναι το πραγματικό σοκ. Δεν πρόκειται μόνο για τις βίαιες πράξεις αυτές καθαυτές. Πρόκειται για ένα σύστημα peer-to-peer «εκπαίδευσης», όπου η βία μετατρέπεται σε «δεξιότητα» που αποκτάται και τελειοποιείται.
Η Οικονομία του Εγκλήματος: Παραγωγή, Διανομή, Monetization
Η φρίκη δεν σταματά στην «εκπαίδευση». Το επόμενο επίπεδο είναι η πλήρης εμπορευματοποίηση της βίας. Το οικοσύστημα αυτό διαθέτει τη δική του οικονομία, που λειτουργεί με τους κλασικούς όρους της ελεύθερης αγοράς: προσφορά και ζήτηση.
Σε πλατφόρμες όπως το [καταργήθηκε ο ύποπτος σύνδεσμος], υλικό σεξουαλικής κακοποίησης διακινείται έναντι χρημάτων. Η συγκεκριμένη κατηγορία «sleeping» (ύπνος) αριθμεί δεκάδες χιλιάδες βίντεο, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει μια τεράστια δεξαμενή «καταναλωτών» αυτού του περιεχομένου. Εδώ, η εγκληματικότητα συναντά την επιχειρηματικότητα:
• Παραγωγή περιεχομένου: Η ίδια η πράξη του βιασμού (συχνά ναρκωμένων θυμάτων).
• Διανομή: Μέσω σκοτεινών φόρουμ και εξειδικευμένων sites.
• Monetization (Νομισματοποίηση): Μέσω πληρωμών, συνδρομών και πώλησης πακέτων υλικού.
Το σύστημα είναι τόσο καλά οργανωμένο που, σε πολλές περιπτώσεις, οι χρήστες λειτουργούν ως «κοινότητα ασφαλείας», προειδοποιώντας ο ένας τον άλλον για ενδεχόμενες έρευνες των αρχών. Δημιουργείται, δηλαδή, ένα είδος «αντικρατικού μηχανισμού άμυνας» που διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία της αγοράς.
Τα Θύματα, το Gaslighting και η Αόρατη Βία
Πίσω από τα δεδομένα και τα ψηφιακά δίκτυα υπάρχουν άνθρωποι. Οι μαρτυρίες που συγκέντρωσε το CNN αποκαλύπτουν τη βαθύτερη, ψυχολογική διάσταση της βίας: τη συστηματική αμφισβήτηση και την απομόνωση των θυμάτων.
Η Zoe Watts, μετά από χρόνια κακοποίησης, ήρθε αντιμέτωπη με την πιο ισοπεδωτική ερώτηση από το περιβάλλον της: «Μα, ήταν ο σύζυγός σου». Αυτή η φράση αποτυπώνει ίσως την πιο επικίνδυνη πτυχή του προβλήματος – την κοινωνική κανονικοποίηση της βίας μέσα στην οικιακή σφαίρα, την πεποίθηση ότι ο γάμος αποτελεί λευκή επιταγή για σεξουαλική πρόσβαση χωρίς συναίνεση.
Η Amanda Stanhope περιγράφει μια άλλη, εξίσου εφιαλτική διάσταση: τη διάβρωση της ίδιας της πραγματικότητας. Όταν ο θύτης καταφέρνει να πείσει το θύμα ότι «θυμάται λάθος», ότι αυτό που συνέβη ήταν προϊόν της φαντασίας του ή ενός ονείρου, τότε η βία μετατρέπεται σε έναν ψυχολογικό λαβύρινθο (gaslighting) από τον οποίο είναι αδύνατο να αποδράσεις. Και φυσικά, υπάρχει η τρίτη, ίσως πολυπληθέστερη κατηγορία: τα θύματα που δεν μιλούν ποτέ, ή, ακόμα χειρότερα, τα θύματα που, λόγω των ουσιών, δεν γνωρίζουν ποτέ τι πραγματικά τους συνέβη.
Η Γεωγραφία ενός Παγκόσμιου Φαινομένου και η Ελληνική Διάσταση
Η έρευνα ξεκαθαρίζει ότι το φαινόμενο δεν έχει σύνορα. Είναι παγκόσμιο και η τεχνολογία λειτουργεί ως ο απόλυτος επιταχυντής.
• Στη Βραζιλία, αποκαλύφθηκαν εκτεταμένα δίκτυα διακίνησης υλικού βιασμών.
• Στις ΗΠΑ, υποθέσεις «revenge porn» και διακίνησης υλικού χωρίς συναίνεση έχουν οδηγήσει σε αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων, αναδεικνύοντας το μέγεθος της βιομηχανίας.
• Στην Ελλάδα, η πραγματικότητα είναι εξίσου ζοφερή. Δίκτυα στο Telegram έχουν αποκαλυφθεί να διακινούν material χωρίς συναίνεση, αποδεικνύοντας ότι η χώρα μας δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτό το ψηφιακό οικοσύστημα φρίκης.
Όταν το Έγκλημα Γίνεται Δίκτυο
Η μεγάλη μετατόπιση που συντελείται είναι δομική. Δεν μιλάμε πλέον για μεμονωμένους δράστες, για «τέρατα» της διπλανής πόρτας. Μιλάμε για κοινότητες, για δίκτυα, για πλατφόρμες και για αγορές. Η τεχνολογία δεν είναι απλώς ένα μέσο· είναι ο οργανικός ιστός αυτής της νέας μορφής εγκλήματος. Μειώνει το κόστος, αυξάνει την ανωνυμία, ενισχύει τη συνεργασία των δραστών και, κυρίως, δημιουργεί μια ψευδαίσθηση κανονικότητας.
Αν η Ζιζέλ Πελικό ήταν η αρχή της αποκάλυψης, το ερώτημα που μένει σήμερα δεν είναι πόσες τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν ακόμα. Το πραγματικά τρομακτικό ερώτημα είναι πόσες δεν θα αποκαλυφθούν ποτέ. Γιατί σε έναν κόσμο όπου η βία οργανώνεται σαν πλατφόρμα και πωλείται σαν προϊόν, η σιωπή δεν είναι απλώς αποτέλεσμα φόβου. Είναι δομικό μέρος του συστήματος, η «εγγύηση» για τη συνέχιση της κερδοφορίας της φρίκης.