Το οικονομικό μοντέλο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς μια συμμαχία συλλόγων προτείνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο μοιράζονται τα έσοδα των διοργανώσεων της UEFA. Στόχος είναι να μειωθεί το οικονομικό χάσμα μεταξύ των μεγάλων ομάδων που συμμετέχουν συστηματικά στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και των υπόλοιπων συλλόγων που μένουν εκτός.
σχετικά άρθρα
Η πρόταση προέρχεται από την Union of European Clubs, μια ένωση που εκπροσωπεί περισσότερους από 140 συλλόγους σε όλη την Ευρώπη. Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε η οργάνωση, περίπου €2 δισ. από τα συνολικά έσοδα των διοργανώσεων θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε ευρύτερη βάση συλλόγων και όχι μόνο στις ομάδες που αγωνίζονται στο Champions League.
Το ζήτημα της οικονομικής ανισότητας έχει απασχολήσει έντονα τα τελευταία χρόνια το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, ιδιαίτερα μετά την εκτόξευση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και των εμπορικών εσόδων των μεγάλων διοργανώσεων.
Τα πολλά στους λίγους
Σήμερα, η οικονομική δομή των διοργανώσεων της UEFA ευνοεί κυρίως τις ομάδες που συμμετέχουν στο UEFA Champions League. Από το συνολικό ποσό που διανέμεται στους συλλόγους κάθε σεζόν, περίπου €3,317 δισ., το μεγαλύτερο μέρος πηγαίνει στους συμμετέχοντες της κορυφαίας διοργάνωσης.
Συγκεκριμένα:
-
περίπου 74% των χρημάτων καταλήγει στις ομάδες του Champions League
-
17% μοιράζεται στους συλλόγους του UEFA Europa League
-
μόλις 9% κατευθύνεται στους συμμετέχοντες του UEFA Europa Conference League.
Ακόμη πιο περιορισμένο είναι το ποσό που καταλήγει σε ομάδες οι οποίες δεν συμμετέχουν σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Μόλις περίπου €308 εκατ. μοιράζονται ως «solidarity payments» σε συλλόγους εκτός των τουρνουά.
Αυτό το μοντέλο έχει οδηγήσει σε έντονη οικονομική πόλωση. Οι ομάδες που αγωνίζονται συστηματικά στην Ευρώπη αποκτούν πολύ μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, γεγονός που ενισχύει τη διαφορά δυναμικότητας με τα υπόλοιπα κλαμπ.
Λιγότερη ανισότητα, περισσότερη ανταγωνιστικότητα
Η πρόταση της Union of European Clubs επιχειρεί να αλλάξει αυτή τη δομή. Το σχέδιο προβλέπει ότι ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων θα μοιράζεται όχι μόνο στους συμμετέχοντες στις διοργανώσεις αλλά και στις εγχώριες λίγκες από τις οποίες προέρχονται.
Συγκεκριμένα, η νέα κατανομή που προτείνεται είναι:
-
50% των εσόδων στις ομάδες του Champions League
-
30% στο Europa League
-
20% στο Conference League.
Παράλληλα, τα χρήματα θα διοχετεύονται πρώτα στις εγχώριες λίγκες και στη συνέχεια θα μοιράζονται στους συλλόγους. Από αυτά τα ποσά, περίπου 85% θα κατευθύνεται στους συλλόγους της πρώτης κατηγορίας, ενώ 15% θα μοιράζεται στις χαμηλότερες κατηγορίες.
Ένα ακόμη στοιχείο της πρότασης είναι η κατάργηση του λεγόμενου “value pillar”, δηλαδή του μηχανισμού που κατανέμει χρήματα με βάση την εμπορική αξία των τηλεοπτικών αγορών και την ιστορική παρουσία των συλλόγων στις διοργανώσεις.
Οι υποστηρικτές της αλλαγής υποστηρίζουν ότι ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να μειώσει την οικονομική απόσταση μεταξύ των συλλόγων και να κάνει τις εγχώριες λίγκες πιο ανταγωνιστικές.
Μια συζήτηση που θα καθορίσει το μέλλον των διοργανώσεων
Η συζήτηση για την αναδιανομή των εσόδων συνδέεται και με τον επόμενο κύκλο τηλεοπτικών δικαιωμάτων των διοργανώσεων της UEFA για την περίοδο 2027-2031. Οι εμπορικές συμφωνίες της διοργάνωσης αναμένεται να αυξηθούν, κάτι που θα μεγαλώσει ακόμη περισσότερο το οικονομικό μέγεθος του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Το ερώτημα είναι αν τα νέα χρήματα θα συνεχίσουν να συγκεντρώνονται στους ίδιους λίγους συλλόγους ή αν θα υπάρξει ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο κατανομής.
Για πολλούς παράγοντες του αθλήματος, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο την οικονομική δομή του ποδοσφαίρου αλλά και το πόσο απρόβλεπτο –και άρα ελκυστικό– θα παραμείνει το ίδιο το παιχνίδι.
