Οι εκπλήξεις στο ποδόσφαιρο είναι πιο συχνές στα Euro παρά στα Μουντιάλ
Η κατάκτηση του Euro 2004 από την Εθνική Ελλάδας στην Πορτογαλία, επικρατώντας της διοργανώτριας με 1-0 στον τελικό της Λισαβόνας, αναγνωρίζεται ευρέως ως η κορυφαία έκπληξη στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, αλλά και του παγκόσμιου.
Ως δεύτερη σημαντικότερη έκπληξη καταγράφεται η επικράτηση της Δανίας στο Euro 1992, στα γήπεδα της Σουηδίας. Η Δανία, η οποία συμμετείχε στη θέση της Γιουγκοσλαβίας, έφτασε στην κατάκτηση του τροπαίου νικώντας τη Γερμανία με 2-0 στον τελικό του Γκέτεμποργκ.
Ακολουθεί η νίκη της Τσεχοσλοβακίας επί της Δυτικής Γερμανίας στο Euro 1976 στο Βελιγράδι, η οποία κρίθηκε με το ιστορικό πέναλτι του Πανένκα, καθώς και ο θρίαμβος της Πορτογαλίας στο Euro 2016 της Γαλλίας, με νίκη 1-0 στην παράταση επί της γηπεδούχου Γαλλίας στον τελικό.
Μία ανάλυση των παραπάνω γεγονότων αναδεικνύει ότι οι σημαντικότερες εκπλήξεις, εκείνες που οδηγούν στην κατάκτηση τροπαίου, παρατηρούνται κυρίως στα Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα (Euro) ή σε αντίστοιχες ηπειρωτικές διοργανώσεις, όπως το Κύπελλο Εθνών Αφρικής και το Κόπα Αμέρικα.
Στο Μουντιάλ, αντίθετα, η κατάσταση διαφέρει. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η πορεία της Νορβηγίας στα προημιτελικά, η οποία παρά τον αποκλεισμό της Βραζιλίας, είδε τον επιθετικό Χάαλαντ να μην σκοράρει για 14 παιχνίδια και τον τερματοφύλακα Νίλαντ να υποπίπτει σε σφάλμα στο καθοριστικό γκολ που οδήγησε στην πρόκριση της Αγγλίας. Αντίστοιχα, το Μαρόκο αποκλείστηκε στα προημιτελικά από τη Γαλλία, ενώ το Βέλγιο αποχαιρέτησε τη διοργάνωση χάνοντας από την Ισπανία. Η Ελβετία, παρά την υπέρβαση της, ηττήθηκε στην παράταση από την Αργεντινή. Τέσσερις παγκόσμιες πρωταθλήτριες, με συνολικά επτά τρόπαια Μουντιάλ, εξασφάλισαν την πρόκρισή τους, διεκδικώντας ένα ακόμα Παγκόσμιο Κύπελλο.
Οι παραδοσιακά ισχυρές ομάδες («βαριές φανέλες») αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα στο Μουντιάλ. Η Γαλλία (1998) και η Ισπανία (2010), δύο παραδοσιακές δυνάμεις που είχαν ήδη στεφθεί πρωταθλήτριες Ευρώπης, συγκαταλέγονται στους λίγους νικητές των Παγκοσμίων Κυπέλλων των τελευταίων δεκαετιών. Η Ολλανδία, έχοντας τρεις χαμένους τελικούς, συνεχίζει την προσπάθεια για κατάκτηση.
Η Ιταλία, μετά τον αποκλεισμό της Βραζιλίας το 1934 και το 1982, κατέκτησε το τρόπαιο, όπως και η Γερμανία το 2014. Αντιθέτως, ομάδες όπως το Βέλγιο (2018), η Κροατία (2022) και η Νορβηγία (φέτος) δεν κατάφεραν να εξαργυρώσουν τις σημαντικές προκρίσεις τους, καθώς η φανέλα τους δεν διαθέτει (ακόμα) το ειδικό βάρος των επτά χωρών που έχουν στεφθεί παγκόσμιες πρωταθλήτριες.
