Κρίσιμοι αγώνες ποδοσφαίρου μπορεί να απειλούν την καρδιά των φιλάθλων
Μια χαρακτηριστική έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε το 2008 στο The New England Journal of Medicine, ανέλυσε περισσότερα από 4.200 οξέα καρδιαγγειακά περιστατικά κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2006 στη Γερμανία.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2026 συγκεντρώνει το ενδιαφέρον εκατομμυρίων φιλάθλων παγκοσμίως. Ωστόσο, η έντονη συναισθηματική φόρτιση που παρατηρείται κατά τη διάρκεια κρίσιμων αγώνων, ιδίως στις διαδικασίες των πέναλτι, έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης. Πλήθος διεθνών επιστημονικών μελετών υποδεικνύουν ότι αυτή η φόρτιση μπορεί να λειτουργήσει ως εκλυτικός παράγοντας για σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια σε άτομα με προϋπάρχοντες παράγοντες κινδύνου.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τις ημέρες που αγωνιζόταν η εθνική ομάδα της χώρας καταγραφόταν σημαντική αύξηση στα καρδιακά επεισόδια. Σχεδόν οι μισοί από τους ασθενείς έφεραν ήδη γνωστή ισχαιμική καρδιοπάθεια.
Επίσης, μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2002 στο The BMJ αποκάλυψε παρόμοια ευρήματα. Η ημέρα του αποκλεισμού της Αγγλίας από την Αργεντινή στη διαδικασία των πέναλτι, κατά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998, συσχετίστηκε με αύξηση κατά 25% στις εισαγωγές στα νοσοκομεία λόγω οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Αντίστοιχα, στην Ολλανδία, μετά τον αποκλεισμό της εθνικής ομάδας από τη Γαλλία στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1996, σημειώθηκε αύξηση 51% της καρδιαγγειακής θνησιμότητας σε άνδρες άνω των 45 ετών.
Το ίδιο φαινόμενο επιβεβαιώθηκε και κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ του 2014 στη Βραζιλία. Εθνική ανάλυση νοσοκομειακών δεδομένων της Γερμανίας κατέδειξε αυξημένο αριθμό νοσηλειών λόγω εμφράγματος κατά τη διοργάνωση, σε σύγκριση με άλλες χρονιές. Ειδικότερα, η ημέρα του τελικού μεταξύ Γερμανίας και Αργεντινής εμφάνισε την υψηλότερη ενδονοσοκομειακή θνησιμότητα από έμφραγμα.
Οι επιστήμονες ερμηνεύουν ότι το έντονο ψυχολογικό στρες ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας, καθώς και μεγαλύτερες ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο, αυξάνοντας την πιθανότητα θρόμβωσης ή ρήξης αθηρωματικής πλάκας. Ενώ για την πλειονότητα των φιλάθλων αυτές οι αντιδράσεις είναι παροδικές, για άτομα που πάσχουν από στεφανιαία νόσο, υπέρταση ή άλλους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, ενδέχεται να αποβούν επικίνδυνες.
Το μήνυμα των ειδικών δεν συνίσταται στην αποφυγή του ποδοσφαίρου, αλλά στην αναγνώριση της δυνατότητας του έντονου συναισθήματος να επιβαρύνει την καρδιά. Η ορθή ρύθμιση των παραγόντων κινδύνου, η συστηματική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής και η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας κατά την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή έντονη εφίδρωση, είναι ζωτικής σημασίας.
Παράλληλα, η παρουσία εκπαιδευμένων διασωστών και η διαθεσιμότητα αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών στα γήπεδα θεωρούνται πλέον αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση επειγόντων καρδιακών περιστατικών.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών.

