Tο Ford Edsel και η καταναλωτική αυταπάτη
26 Αυγούστου 1957
Στις 26 Αυγούστου 1957, η Ford Motor Company προχώρησε στη φαντασμαγορική αποκάλυψη του Ford Edsel, του αυτοκινήτου που είχε διαφημιστεί ως το απόλυτο τεχνολογικό θαύμα της αμερικανικής βιομηχανίας. Η εταιρεία είχε επενδύσει το αστρονομικό –για την εποχή– ποσό των 250 εκατομμυρίων δολαρίων σε έρευνα αγοράς, σχεδιασμό και επιθετικό μάρκετινγκ. Η μακροοικονομική τύχη του μοντέλου, ωστόσο, ήταν καταστροφική. Μέσα σε λίγους μήνες έγινε σαφές ότι το όχημα ήταν μια επική εμπορική αποτυχία (flop), καταγράφοντας τεράστιες ζημιές και αναγκάζοντας τη Ford να αποσύρει το brand τρία χρόνια αργότερα.
σχετικά άρθρα
Το ναυάγιο του Edsel αποτελεί διαχρονικό μάθημα για το πώς ο βιομηχανικός σχεδιασμός ηττάται από την πραγματική οικονομία. Η διοίκηση της εταιρείας αγνόησε πλήρως τα μακροοικονομικά δεδομένα: το φθινόπωρο του ’57 η αμερικανική οικονομία εισήλθε σε οξεία ύφεση (recession), μειώνοντας δραστικά τη ρευστότητα και την αγοραστική δύναμη της μεσαίας τάξης. Αντί να αναζητά ενεργοβόρα, πανάκριβα αυτοκίνητα-σύμβολα κύρους, ο καταναλωτής στράφηκε σε μικρότερα, πιο οικονομικά μοντέλα. Σήμερα, το φαινόμενο του «sunk cost fallacy» (πλάνη του μη ανακτήσιμου κόστους) κυριαρχεί σε πολυεθνικά μονοπώλια που επενδύουν δισεκατομμύρια σε προϊόντα-φούσκες, αγνοώντας τη συρρίκνωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος λόγω του δομικού πληθωρισμού. Η 26η Αυγούστου 1957 μας διδάσκει ότι το κεφάλαιο και η επιθετική διαφήμιση δεν μπορούν ποτέ να δημιουργήσουν τεχνητή κατανάλωση όταν το ταξικό πορτοφόλι έχει αδειάσει.
