Το ελεύθερο λογισμικό αλλάζει τους κανόνες της τεχνολογίας

4 Οκτωβρίου 1985

Το ελεύθερο λογισμικό αλλάζει τους κανόνες της τεχνολογίας

Στις 4 Οκτωβρίου 1985 ιδρύθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες η Free Software Foundation – FSF, από τον Richard Stallman και συνεργάτες του. Η ίδρυση μπορεί να έμοιαζε τότε με μια υπόθεση μικρής κοινότητας προγραμματιστών, όμως η φιλοσοφία που εκπροσωπούσε θα επηρέαζε βαθιά την παγκόσμια οικονομία του λογισμικού και τον τρόπο με τον οποίο σήμερα αναπτύσσονται ορισμένες από τις σημαντικότερες ψηφιακές υποδομές του κόσμου. Η ίδια η FSF καταγράφει την 4η Οκτωβρίου 1985 ως την ημερομηνία επίσημης ενσωμάτωσής της.

σχετικά άρθρα

Η βασική ιδέα ήταν ότι ο χρήστης ενός προγράμματος πρέπει να έχει την ελευθερία να το χρησιμοποιεί, να μελετά τον κώδικα, να τον τροποποιεί και να διανέμει αντίγραφα. Ο Stallman είχε ήδη ξεκινήσει το GNU Project με στόχο τη δημιουργία ενός πλήρους λειτουργικού συστήματος που θα μπορούσε να διανέμεται με αυτούς τους όρους.

Η οικονομική σημασία αυτής της προσέγγισης ήταν αρχικά δύσκολο να προβλεφθεί. Το παραδοσιακό μοντέλο της βιομηχανίας λογισμικού στηριζόταν στην ιδιοκτησία του κώδικα και στην πώληση αδειών. Το free και αργότερα open source software έδειξε ότι ήταν δυνατόν να δημιουργείται οικονομική αξία ακόμη και όταν ο κώδικας μπορούσε να χρησιμοποιείται και να τροποποιείται από τρίτους.

Με την πάροδο των δεκαετιών, αυτό το μοντέλο έγινε θεμέλιο της ψηφιακής οικονομίας. Το Linux, οι web servers, οι βάσεις δεδομένων, οι γλώσσες προγραμματισμού και χιλιάδες βιβλιοθήκες ανοικτού κώδικα χρησιμοποιούνται σήμερα σε cloud computing, τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, smartphones και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Η οικονομική λογική είναι ισχυρή: επιχειρήσεις μπορούν να αποφύγουν την ανάπτυξη του ίδιου βασικού λογισμικού από το μηδέν, να μοιράζονται το κόστος ανάπτυξης και να δημιουργούν εμπορικές υπηρεσίες πάνω από κοινές τεχνολογικές υποδομές. Έρευνα της Linux Foundation έχει καταγράψει ως βασικά επιχειρηματικά οφέλη του open source τη μείωση του κόστους, την ταχύτερη ανάπτυξη, τα ανοικτά πρότυπα και τη διαλειτουργικότητα. Σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις της συγκεκριμένης έρευνας δήλωσαν ότι τα οφέλη υπερβαίνουν το κόστος.

Η αγορά δημιούργησε παράλληλα νέα επιχειρηματικά μοντέλα: τεχνική υποστήριξη, cloud υπηρεσίες, consulting, managed services και εμπορικές εκδόσεις ανοικτού λογισμικού.

Η 4η Οκτωβρίου 1985 σηματοδοτεί έτσι κάτι μεγαλύτερο από την ίδρυση ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού. Ήταν ένα σημαντικό βήμα προς ένα μοντέλο όπου η συνεργασία πάνω στον κώδικα μπορούσε να αποτελέσει κινητήρα εμπορικής καινοτομίας.