Η κατάρρευση της Wall Street και ο ρωσικός ιός
31 Αυγούστου 1998
Στις 31 Αυγούστου 1998, ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones στη Wall Street κατέγραψε ελεύθερη πτώση 512 μονάδων (μια βουτιά άνω του 6%), σκορπώντας τον απόλυτο πανικό στα παγκόσμια χρηματιστήρια. Η αιτία αυτού του κραχ δεν βρισκόταν στην αμερικανική πραγματική οικονομία, αλλά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά: ήταν η άμεση συνέπεια της ρωσικής στάσης πληρωμών (default) που είχε ανακοινωθεί στα μέσα του μήνα. Οι διεθνείς επενδυτές, έχοντας εθιστεί στις τεράστιες αποδόσεις που προσέφερε η ριζική απορρύθμιση και το πλιάτσικο των ιδιωτικοποιήσεων στη μετασοβιετική Ρωσία, πίστευαν ότι το ΔΝΤ δεν θα άφηνε ποτέ μια πυρηνική δύναμη να χρεοκοπήσει.
Όταν η ρωσική φούσκα έσκασε, η παγκόσμια ρευστότητα εξαερώθηκε ακαριαία. Μεγάλα αμερικανικά hedge funds (όπως η LTCM) βρέθηκαν εκτεθειμένα σε ανυπολόγιστο συστημικό κίνδυνο, παρασύροντας το αμερικανικό τραπεζικό μονοπώλιο. Η 31η Αυγούστου απέδειξε τον κυνικό παραλογισμό της σύγχρονης χρηματιστικοποίησης (financialization). Όταν το δυτικό κεφάλαιο κερδοσκοπεί ανεξέλεγκτα στις αναδυόμενες αγορές (emerging markets), ιδιωτικοποιεί δισεκατομμύρια σε περιθώρια κέρδους. Όταν όμως το ρίσκο στραβώσει, απαιτεί εκβιαστικά από τις κεντρικές τράπεζες να επέμβουν, απειλώντας με παγκόσμια ύφεση. Ο ρωσικός ιός του 1998 υπήρξε το τέλειο προοίμιο για το 2008, επιβεβαιώνοντας πως η απόλυτη παγκοσμιοποίηση των αγορών χρέους λειτουργεί ως μηχανισμός άμεσης μετάδοσης της καταστροφής.

