Η απεργία των χτιστών στη Μελβούρνη και η οικονομία του οκταώρου
21 Απριλίου 1856
Οι λιθοξόοι και οι εργάτες οικοδομών στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία σταματούν την εργασία τους και πραγματοποιούν πορεία προς το Κοινοβούλιο, απαιτώντας τον περιορισμό της εργάσιμης ημέρας στις οκτώ ώρες. Η κινητοποίηση πέτυχε, καθιστώντας τους τους πρώτους οργανωμένους εργάτες στον κόσμο που κατέκτησαν το οκτάωρο χωρίς μείωση μισθού.
Από οικονομική σκοπιά, αυτή η μέρα είναι η ιστορική αποδοχή του Νόμου των Φθινουσών Αποδόσεων (Law of Diminishing Returns) στην ανθρώπινη εργασία. Στον πρώιμο βιομηχανικό καπιταλισμό, οι εργοδότες πίστευαν ότι περισσότερες ώρες εργασίας (12-14 την ημέρα) ισοδυναμούν γραμμικά με περισσότερη παραγωγή.
Το κίνημα του οκταώρου (“8 ώρες εργασία, 8 ώρες ανάπαυση, 8 ώρες αναψυχή”) απέδειξε το αντίθετο: ένας εξαντλημένος εργάτης κάνει λάθη, προκαλεί ατυχήματα και είναι ελάχιστα παραγωγικός. Επιπλέον, ο ελεύθερος χρόνος («αναψυχή») δεν ήταν απλώς ανθρώπινο δικαίωμα, αλλά μακροοικονομική αναγκαιότητα. Οι εργάτες χρειάζονταν χρόνο για να καταναλώσουν τα προϊόντα που παρήγαγαν, βάζοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη καταναλωτική οικονομία.