Η απαλλοτρίωση περιουσίας στις ΗΠΑ για την εταιρική ανάπτυξη

Η απόφαση-ορόσημο του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην υπόθεση Kelo v. New London προκάλεσε σεισμό στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα σε σχέση με τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Το δικαστήριο, με οριακή πλειοψηφία, έκρινε ότι ο δήμος του New London είχε το δικαίωμα να προχωρήσει σε αναγκαστική απαλλοτρίωση σπιτιών της εργατικής τάξης και να παραχωρήσει τη γη στη φαρμακευτική κολοσσό Pfizer για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων. Το σκεπτικό;

Η προβλεπόμενη αύξηση των φορολογικών εσόδων και η δημιουργία θέσεων εργασίας θεωρήθηκαν «δημόσια ωφέλεια».Η απόφαση αυτή άνοιξε τον ασκό του Αιόλου, καταργώντας επί της ουσίας την προστασία του μικρού ιδιοκτήτη απέναντι στο μεγάλο κεφάλαιο. Απέδειξε με κυνικό τρόπο πώς οι τοπικές κυβερνήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως μεσιτικά γραφεία για τις πολυεθνικές εταιρείες στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης. Η τραγική ειρωνεία που ακολούθησε επιβεβαίωσε τους επικριτές: λίγα χρόνια αργότερα, η Pfizer εγκατέλειψε το σχέδιο, αφήνοντας πίσω της μια άδεια,ισοπεδωμένη έκταση και κατεστραμμένες ζωές.

Δεκαετίες μετά, στον κόσμο των σύγχρονων mega-projects, του αστικού εξευγενισμού(gentrification) και των κρατικών επιδοτήσεων σε τεχνολογικούς γίγαντες για να στήσουν data centers, η υπόθεση Kelo αποτελεί σημείο αναφοράς. Φωτίζει το διαρκές, ηθικό κενό του σύγχρονου καπιταλισμού, όπου οι επενδύσεις και η κερδοφορία δικαιολογούν συχνά την επιθετική κρατική παρέμβαση, μετατρέποντας το ιερό δικαίωμα της ιδιοκτησίας σε ένα απλό,διαπραγματεύσιμο εμπόδιο για την επέκταση των εταιρικών συμφερόντων.