Κερκ Ντάγκλας – Στάνλεϊ Κιούμπρικ: Ο άγριος καυγάς με το άλογο για την πιο διάσημη σκηνή του «Σπάρτακου»
Ένας καυγάς που έμεινε στην ιστορία του Χόλιγουντ
Μια απίστευτη ιστορία από τα παρασκήνια του θρυλικού «Σπάρτακου» του 1960 έρχεται ξανά στο φως, αποκαλύπτοντας την εκρηκτική σχέση ανάμεσα στον Κερκ Ντάγκλας και τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Μάλιστα, η διαφωνία τους για μία από τις σημαντικότερες σκηνές της κινηματογραφικής ιστορίας φέρεται να έφτασε σε τέτοιο σημείο, ώστε ο διάσημος ηθοποιός να απειλήσει τον σκηνοθέτη χρησιμοποιώντας το άλογό του.
σχετικά άρθρα
Την ιστορία αποκάλυψε ο Μπεν Μάνκιεβιτς στο podcast «The Plot Thickens» του Turner Classic Movies, περιγράφοντας τις εντάσεις που σημάδεψαν την παραγωγή της ιστορικής ταινίας, η οποία απέσπασε τέσσερα βραβεία Όσκαρ και καθιερώθηκε ως μία από τις σημαντικότερες δημιουργίες του Χόλιγουντ.
Αφορμή για τη μεγάλη σύγκρουση αποτέλεσε η περίφημη σκηνή «Εγώ είμαι ο Σπάρτακος», την οποία είχε γράψει ο σεναριογράφος Ντάλτον Τράμπο. Παρότι η συγκεκριμένη στιγμή έμελλε να γίνει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες στην ιστορία του κινηματογράφου, ο Κιούμπρικ φέρεται αρχικά να ήταν αντίθετος με την πραγματοποίησή της.
Η σκηνή που παραλίγο να μη γυριστεί ποτέ
Σύμφωνα με την αφήγηση του Μάνκιεβιτς, ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ είχε αποφασίσει να αφαιρέσει τη σκηνή από την ταινία, θεωρώντας ότι δεν εξυπηρετούσε το τελικό αποτέλεσμα. Η απόφασή του προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Κερκ Ντάγκλας, ο οποίος εκτός από πρωταγωνιστής είχε καθοριστικό ρόλο και στην παραγωγή.
Ο Ντάγκλας είχε στείλει γραπτό υπόμνημα στον σκηνοθέτη, ζητώντας να διατηρηθεί η συγκεκριμένη σεκάνς. Ωστόσο, ο Κιούμπρικ φέρεται να μην απάντησε ποτέ, γεγονός που εξόργισε ακόμη περισσότερο τον ηθοποιό.
Η σκηνή παρουσιάζει τους ηττημένους επαναστάτες να βρίσκονται περικυκλωμένοι από τους Ρωμαίους στρατιώτες. Όταν τους ζητείται να αποκαλύψουν ποιος είναι ο Σπάρτακος, ένας από τους αιχμαλώτους σηκώνεται και δηλώνει ότι είναι εκείνος. Ακολουθούν και άλλοι, επαναλαμβάνοντας την ίδια φράση, σε μια πράξη αλληλεγγύης και αντίστασης.
Η συγκεκριμένη κινηματογραφική στιγμή απέκτησε τεράστια συμβολική αξία, όμως η δημιουργία της συνοδεύτηκε, σύμφωνα με τη νέα αφήγηση, από μια ιδιαίτερα έντονη αντιπαράθεση.
Ο Ντάγκλας πλησίασε τον Κιούμπρικ με ένα μεγάλο άλογο
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο Κερκ Ντάγκλας αποφάσισε να αντιμετωπίσει προσωπικά τον σκηνοθέτη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.
Όπως περιέγραψε ο Μάνκιεβιτς, ο ηθοποιός πλησίασε τον Κιούμπρικ πάνω σε ένα μεγαλόσωμο καφέ άλογο και έφερε το κεφάλι του ζώου σε πολύ μικρή απόσταση από το πρόσωπό του.
Ο Ντάγκλας απαίτησε εξηγήσεις για την απουσία απάντησης στο υπόμνημά του, επιμένοντας ότι η σκηνή έπρεπε τουλάχιστον να γυριστεί, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα αξιολόγησής της στο μοντάζ.
Ο Κιούμπρικ, ωστόσο, φέρεται να παρέμεινε αρχικά αμετακίνητος, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη ιδέα δεν ήταν καλή.
Τότε, σύμφωνα πάντα με την αφήγηση του podcast, ο ηθοποιός ώθησε το άλογο να σηκωθεί πάνω από το κεφάλι του σκηνοθέτη, προκαλώντας μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση.
Τελικά, ο Κιούμπρικ υποχώρησε και συμφώνησε να γυρίσει τη σκηνή την επόμενη ημέρα. Η απόφαση αυτή αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς η φράση «Εγώ είμαι ο Σπάρτακος» πέρασε στην κινηματογραφική ιστορία.
Η δύσκολη συνεργασία των δύο κινηματογραφικών θρύλων
Οι συγκρούσεις ανάμεσα στον Κερκ Ντάγκλας και τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ δεν περιορίζονταν στη συγκεκριμένη σκηνή. Η συνεργασία τους είχε ξεκινήσει κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες, καθώς ο Κιούμπρικ δεν ήταν ο αρχικός σκηνοθέτης της ταινίας.
Τη σκηνοθεσία είχε αρχικά αναλάβει ο Άντονι Μαν, ωστόσο ο Ντάγκλας απογοητεύτηκε από τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονταν τα γυρίσματα και τις καθυστερήσεις στην παραγωγή.
Έτσι, αποφάσισε να τον αντικαταστήσει με τον νεαρό τότε Στάνλεϊ Κιούμπρικ, με τον οποίο είχε συνεργαστεί στην ταινία «Σταυροί στο Μέτωπο» του 1957.
Ο Κιούμπρικ ήταν μόλις 31 ετών όταν ανέλαβε τη σκηνοθεσία του «Σπάρτακου», έχοντας ήδη αποκτήσει τη φήμη ενός εξαιρετικά ταλαντούχου αλλά και απαιτητικού δημιουργού.
Ο Ντάγκλας αναγνώριζε τις ικανότητές του, ωστόσο θεωρούσε ότι η έντονη αυτοπεποίθησή του μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρές συγκρούσεις, ιδιαίτερα σε μια παραγωγή στην οποία συμμετείχαν προσωπικότητες όπως ο Λόρενς Ολίβιε, ο Τσαρλς Λότον και ο Πίτερ Ουστίνοφ.
Ένας καυγάς που έμεινε στην ιστορία του Χόλιγουντ
Παρά τις έντονες διαφωνίες, ο «Σπάρτακος» εξελίχθηκε σε μια από τις σημαντικότερες επικές παραγωγές της εποχής του, συγκεντρώνοντας την αναγνώριση κοινού και κριτικών.
Η ταινία απέσπασε τέσσερα Όσκαρ και συνέβαλε στην εδραίωση του Κερκ Ντάγκλας ως ενός από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές του αμερικανικού κινηματογράφου.
Η ιστορία που επανέφερε ο Μπεν Μάνκιεβιτς υπενθυμίζει ότι πίσω από ορισμένες από τις πλέον εμβληματικές στιγμές της έβδομης τέχνης κρύβονται συχνά δύσκολες συνεργασίες, καλλιτεχνικές συγκρούσεις και αποφάσεις που μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας ολόκληρης παραγωγής.
Στην περίπτωση του «Σπάρτακου», μια σκηνή που ο σκηνοθέτης φέρεται να ήθελε να αφαιρέσει κατέληξε να αποτελεί ένα από τα διαχρονικότερα σύμβολα του παγκόσμιου κινηματογράφου.
