Το βασικό ερώτημα που αξιολογείται στα κυβερνητικά επιτελεία δεν είναι αν θα υπάρξουν επιπτώσεις, αλλά πόσο εκτεταμένες και πόσο διαρκείς θα είναι.
σχετικά άρθρα
Επισήμως, η Αθήνα στηρίζει την ανάγκη αποκλιμάκωσης και σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, θα κινηθεί σε πλήρη συντονισμό με τους ευρωπαϊκούς και διατλαντικούς εταίρους της.
Το βασικό ζητούμενο για την ελληνική πλευρά είναι η αποτροπή μιας γενικευμένης σύγκρουσης που θα αποσταθεροποιούσε ευρύτερα την Ανατολική Μεσόγειο.
Τα σενάρια που εξετάζονται
Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να έχει standards. Προφανώς μιλάμε για αχαρτογράφητα νερά και πλάνα που από τη μια στιγμή στην άλλη μπορεί να ανατραπούν.
Σενάριο 1: Περιορισμένη κλιμάκωση Βραχυπρόθεσμη άνοδος τιμών ενέργειας, αυξημένα ασφάλιστρα στη ναυτιλία, χωρίς ευρύτερη στρατιωτική σύρραξη.
Σενάριο 2: Παρατεταμένη ένταση Συνεχής αστάθεια στις αγορές, διαρκείς πιέσεις σε καύσιμα και μεταφορές, ενδεχόμενη επιβάρυνση στην ανάπτυξη.
Σενάριο 3: Γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη Σοβαρή ενεργειακή αναταραχή, διακοπές εφοδιασμού, αναδιάταξη γεωπολιτικών συμμαχιών και πιθανές μεταναστευτικές πιέσεις.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία γίνεται σαφές ότι οι φόβοι της Αθήνας επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς:
-
Ο ενεργειακός εφιάλτης για τα Στενά του Ορμούζ
Το Ιράν αποτελεί κρίσιμο παίκτη στην παγκόσμια αγορά υδρογονανθράκων. Οποιαδήποτε απειλή για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στον Περσικό Κόλπο – και κυρίως των Στενών του Ορμούζ – μπορεί να προκαλέσει απότομη άνοδο στις διεθνείς τιμές. Για την Ελλάδα, που παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, ένα τέτοιο σενάριο σημαίνει:
• Αυξημένο κόστος καυσίμων και μεταφορών
• Νέες πληθωριστικές πιέσεις
• Επιβάρυνση στον κρατικό προϋπολογισμό, εάν χρειαστούν μέτρα στήριξης
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η ελληνική οικονομία έχει θωρακιστεί μεν περισσότερο, αλλά παραμένει εκτεθειμένη σε διεθνή ενεργειακά σοκ.
-
Ναυτιλία: Κίνδυνος για τα πλοία με ελληνική σημαία
Η Ελλάδα ελέγχει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως. Πολλά ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο και στις γύρω θαλάσσιες ζώνες. Έτσι σε περιόδους έντασης:
Τα ασφάλιστρα πολέμου αυξάνονται δραστικά
Οι εταιρείες επανεξετάζουν δρομολόγια
Ενισχύονται τα μέτρα ασφαλείας για πληρώματα
Διπλωματικές πηγές υπενθυμίζουν ότι στο παρελθόν ελληνόκτητα πλοία έχουν βρεθεί στο επίκεντρο εντάσεων στην περιοχή, γεγονός που διατηρεί υψηλό τον βαθμό επαγρύπνησης.
-
Ο ρόλος της Τουρκίας
Η Αθήνα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή το πώς θα κινηθούν οι βασικοί περιφερειακοί παίκτες. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, ιδίως σε τομείς άμυνας και ενέργειας. Την ίδια στιγμή, επιδιώκει ισορροπημένες σχέσεις με αραβικά κράτη. Ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως διαμεσολαβητής ή περιφερειακή δύναμη, αξιοποιώντας την κρίση για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της ισχύ τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στο Αιγαίο. Αναλυτές σημειώνουν ότι σε περιόδους διεθνούς αναταραχής, η Άγκυρα συχνά επιδιώκει να επανατοποθετηθεί γεωπολιτικά, γεγονός που η Αθήνα παρακολουθεί στενά.
-
Μεταναστευτικές πιέσεις και εσωτερική ασφάλεια
Ένα παρατεταμένο ή γενικευμένο πολεμικό επεισόδιο στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει νέες μετακινήσεις πληθυσμών. Αν και το Ιράν δεν αποτελεί βασική χώρα προέλευσης προς την Ελλάδα, μια περιφερειακή αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά τις ροές προς την Ευρώπη.
Η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει:
Πιθανές αυξημένες πιέσεις στα θαλάσσια σύνορα
Συντονισμό με την ΕΕ για κοινή διαχείριση
Ενίσχυση μηχανισμών επιτήρησης
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα η γραμμή της κυβέρνησης στοχεύει στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, θα κινηθεί σε πλήρη συντονισμό με τους ευρωπαϊκούς και διατλαντικούς εταίρους της.
Το βασικό ζητούμενο για την ελληνική πλευρά είναι η αποτροπή μιας γενικευμένης σύγκρουσης που θα αποσταθεροποιούσε ευρύτερα την Ανατολική Μεσόγειο.
