Οι προτάσεις της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση δεν έλαβαν 180 ψήφους
Καμία από τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τις απαραίτητες 180 ψήφους, ώστε να εγκριθεί η αναθεώρηση των υπό συζήτηση άρθρων με 151 ψήφους, κατά την πρώτη ψηφοφορία που προβλέπει το άρθρο 110 του Συντάγματος.
Η διαδικασία, η οποία ορίστηκε από το προεδρείο, ξεκίνησε λίγο μετά τις 18:00 και διεξήχθη ηλεκτρονικά, με ονομαστική και φανερή ψηφοφορία.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η αντιπολίτευση επέκρινε τις κυβερνητικές προτάσεις σε θεσμικό και πολιτικό επίπεδο. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναφέρθηκαν σε θεσμικά ζητήματα, όπως οι παρακολουθήσεις, το δυστύχημα στα Τέμπη και ζητήματα στη δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι στόχος της Νέας Δημοκρατίας ήταν η προσαρμογή του Συντάγματος στα μέτρα της, και όχι μια ουσιαστική αλλαγή με μακροπρόθεσμη προοπτική. Από την πλευρά τους, κυβερνητικά στελέχη υπογράμμισαν ότι οι προτάσεις αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό του ελληνικού Συντάγματος εν όψει μελλοντικών προκλήσεων.
Τα περισσότερα άρθρα έλαβαν τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας (158), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συγκέντρωσαν και θετικές ψήφους από βουλευτές της αντιπολίτευσης, φτάνοντας τις 159, 160 και 161 ψήφους.
Ως αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, η τύχη της συνταγματικής αναθεώρησης μετατίθεται στους νέους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς της επόμενης αναθεωρητικής Βουλής. Η κυβερνητική πλειοψηφία της επόμενης Βουλής δεν θα μπορεί να διαμορφώσει μόνη της το τελικό περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων, αλλά θα απαιτείται συνεργασία με ένα ή περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Παρά τις δυσκολίες, το εγχείρημα της αναθεώρησης παραμένει ενεργό, υπό την προϋπόθεση ότι η επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία θα προβεί στις απαραίτητες παραχωρήσεις προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η δεύτερη ψηφοφορία αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε έναν μήνα.
Μεταξύ των άρθρων που τέθηκαν σε ψηφοφορία περιλαμβάνονται:
- Νέο Άρθρο 5β: Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τον ρόλο της στην υπηρεσία της ελευθερίας του ατόμου και της ευημερίας της κοινωνίας. (ΝΑΙ: 161, ΟΧΙ: 94, ΠΑΡΩΝ: 39)
- Άρθρα 14 και 15: Διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης σε σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και προστασία του δημοσιογράφου έναντι του εργοδότη του. (ΝΑΙ: 160, ΟΧΙ: 94, ΠΑΡΩΝ: 40)
- Άρθρο 16: Κρατική μέριμνα για την προστασία και προαγωγή της ελληνικής γλώσσας και δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα. (ΝΑΙ: 160, ΟΧΙ: 93, ΠΑΡΩΝ: 41)
- Άρθρο 21: Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη και λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης στον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών. (ΝΑΙ: 161, ΟΧΙ: 94, ΠΑΡΩΝ: 39)
- Άρθρο 24: Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής και την προστασία των ζώων. (ΝΑΙ: 158, ΟΧΙ: 94, ΠΑΡΩΝ: 42)
Ανάμεσα στις διατάξεις που συζητήθηκαν, συμπεριλαμβάνονται επίσης θέματα όπως η εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, η κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα, η δυνατότητα επιστολικής ψήφου, η ενίσχυση της διαφάνειας στη δημόσια διοίκηση, καθώς και αλλαγές στη διαδικασία επιλογής ανώτατων δικαστών, στη λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών και στην αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, επέκρινε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για «θεσμικό οπορτουνισμό» και την επιδίωξη, όπως δήλωσε, ενός Συντάγματος που «αφήνει όσο το δυνατόν πιο ανεξέλεγκτη την εκτελεστική εξουσία». Σε ανάρτησή του, ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η στάση του πρωθυπουργού στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης «αποδεικνύει ότι δεν θέλει να δεσμεύεται από την ανάγκη ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων».
Ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε ότι η κυβέρνηση «μετέτρεψε μια κορυφαία θεσμική διαδικασία σε ακόμη ένα επικοινωνιακό παιχνίδι», και χαρακτήρισε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στο άρθρο 110 του Συντάγματος.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει οι συνταγματικές αλλαγές να απαιτούν ουσιαστικές συναινέσεις όχι μόνο για τα αναθεωρητέα άρθρα, αλλά και για το τελικό τους περιεχόμενο. Η πρόταση προβλέπει ότι κάθε αναθεωρούμενη διάταξη θα πρέπει να συγκεντρώνει πλειοψηφία 180 βουλευτών και στη δεύτερη Βουλή, ώστε «καμία κυβέρνηση να μην μπορεί να διαμορφώνει μόνη της το περιεχόμενο του Συντάγματος».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι αυτό αντανακλά το πνεύμα του Συντάγματος, το οποίο προβλέπει την ολοκλήρωση της αναθεώρησης σε δύο διαφορετικές βουλευτικές περιόδους, με εθνικές εκλογές να μεσολαβούν. Τόνισε πως «η συνταγματική αναθεώρηση δεν σχεδιάστηκε για να επιβάλλεται από μία πρόσκαιρη πλειοψηφία, αλλά για να αποτελεί προϊόν ευρύτερης πολιτικής συμφωνίας».
Στη συνέχεια, ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για «πολιτική υποκρισία». Ειδικότερα, ανέφερε ότι το 2018, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είχε καταθέσει επίσημη πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης που περιλάμβανε και το άρθρο 110. Σήμερα, όμως, ο πρωθυπουργός αρνείται να θέσει προς αναθεώρηση το ίδιο άρθρο. «Τι άλλαξε από τότε;» διερωτήθηκε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, επισημαίνοντας πως «δεν αναιρέθηκε η ανάγκη για ισχυρότερες θεσμικές εγγυήσεις. Μεταβλήθηκε μόνο η πολιτική θέση του κ. Μητσοτάκη. Και μαζί με την καρέκλα, άλλαξε και η αντίληψή του για τους θεσμούς».
Ο κ. Ανδρουλάκης πρόσθεσε ότι «δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Μητσοτάκης επιδεικνύει μηδενική συνέπεια στα θεσμικά ζητήματα. Το ίδιο συνέβη και με την πρότασή του για την καθιέρωση τριετούς ασυμβίβαστου για τους δικαστικούς λειτουργούς μετά την αφυπηρέτησή τους, την οποία εγκατέλειψε μόλις έγινε πρωθυπουργός».
Κλείνοντας, ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η στάση του πρωθυπουργού «αποδεικνύει ότι δεν θέλει να δεσμεύεται από την ανάγκη ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων» και ότι «επιδιώκει ένα Σύνταγμα που να αφήνει όσο το δυνατόν πιο ανεξέλεγκτη την εκτελεστική εξουσία». «Αυτό δεν είναι μεταρρυθμιστική τόλμη. Είναι θεσμικός οπορτουνισμός», κατέληξε, σημειώνοντας πως «όταν οι θεσμοί εργαλειοποιούνται τόσο προκλητικά από την εκάστοτε εξουσία, η πολιτική αλλαγή γίνεται δημοκρατική αναγκαιότητα».

