Κυπριακό: Ο Γκουτέρες έδωσε ώθηση, αλλά πού πάμε;
Κυπριακό: Ο Γκουτέρες έδωσε ώθηση, αλλά πού πάμε;
σχετικά άρθρα
Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Λευκωσία ολοκληρώθηκε, αφήνοντας πίσω μια αίσθηση αισιοδοξίας αλλά και πολλά αναπάντητα ερωτήματα για την ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό. Μετά από 16 ολόκληρα χρόνια, η παρουσία του Γκουτέρες έδωσε σίγουρα μια νέα ώθηση, όμως τα χρονοδιαγράμματα και οι απαντήσεις παραμένουν θολά.
Η καθαυτή επίσκεψη αποτελεί ένα αναμφισβήτητα θετικό βήμα. Ακόμη και οι πιο δύσπιστοι αναγνωρίζουν ότι αυτή η εξέλιξη πιστώνεται στην πολιτική του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ο ίδιος ο Γκουτέρες, άλλωστε, του οποίου η θητεία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου του 2026, φάνηκε να επιθυμεί προσωπικά την επίλυση του Κυπριακού, αναδεικνύοντας τη γεωπολιτική του σημασία.
“Μια επιτυχής έκβαση στην Κύπρο θα σταθεροποιήσει την περιοχή”, δήλωσε χαρακτηριστικά από τη Λευκωσία. “Αντίθετα, αν η Κύπρος δεν βρει λύση, γίνεται πολύ πιο ευάλωτη στους κινδύνους που βλέπουμε σήμερα σε μια περιοχή που φλέγεται”.
Στις 29 Ιουλίου, μετά τη συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Ερχιουρμάν στην προστατευόμενη ζώνη του αεροδρομίου Λευκωσίας, ο Γκουτέρες εξασφάλισε τη συναίνεση και των δύο πλευρών, καθώς και των εγγυητριών δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο) για μια “5+1” συνάντηση. Ωστόσο, τόνισε την ανάγκη για “κατάλληλη προετοιμασία” σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, μεθοδολογία και ουσία, ώστε να αποφευχθούν άκαρπες συναντήσεις.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εξέφρασε ικανοποίηση, τονίζοντας πως “η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα ουσίας του Κυπριακού και όχι μόνο σε διαδικαστικά ζητήματα”, διαπιστώνοντας το προσωπικό ενδιαφέρον του ΓΓ του ΟΗΕ για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Μέχρι εδώ όλα καλά; Ο Γκουτέρες έδωσε ώθηση, αλλά όχι και συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν όρισε ημερομηνία για τη διευρυμένη πενταμερή, ούτε δεσμεύτηκε για τη δική του παρουσία. Στο ερώτημα αν θα υπάρξουν συναντήσεις τον Σεπτέμβριο, κατά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η απάντηση ήταν αρνητική. “Επικεντρώνουμε τις προσπάθειές μας στην κοινή εργασία με τις δύο πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις”, ανέφερε, αφήνοντας τα χρονοδιαγράμματα ορθάνοιχτα. Το μέλλον του Κυπριακού παραμένει λοιπόν στον αέρα.
Η επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας δεν θα κριθεί από την πραγματοποίηση μιας ακόμη συνάντησης, αλλά από το αν αυτή θα οδηγήσει σε πραγματική επανέναρξη διαπραγματεύσεων με συγκεκριμένο ορίζοντα. Χωρίς αυτό, η “ώθηση” κινδυνεύει να είναι απλώς ένα φούσκωμα χωρίς ουσία.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, πριν καν στεγνώσει το μελάνι των δηλώσεων, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επιτέθηκε στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Υποστήριξε ότι “δεν μπορεί να υπάρξει συγκεκριμένη προοπτική λύσης όσο δεν αλλάζει η αδιάλλακτη στάση της” και επανέλαβε τη θέση για “λύση δύο κρατών”, βασισμένη στην “κυριαρχική ισότητα” και το “ίσο διεθνές καθεστώς των Τουρκοκυπρίων”. Πώς, λοιπόν, ελπίζει ο κύριος Γκουτέρες σε λύση με μια Τουρκία που μένει αμετακίνητη στη γραμμή της εισβολής και της κατοχής; Το διεθνές δίκαιο είναι σαφές.
