Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής ζήτησε την άσκηση πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. Μίλησε για το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα και την ανάγκη συνεργασίας με την Κίνα. Επιτέθηκε στην ασυνέπεια της Δύσης απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και την κατοχή της Κύπρου. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άδικη και παράνομη.
Την ομιλία του έκανε την Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2026. Τοποθετήθηκε στο πρόγραμμα Executive Master in Business Administration του Πανεπιστημίου Tsinghua στην Κίνα. Το θέμα ήταν «20 χρόνια Στρατηγικής Συνεργασίας Ελλάδας–Κίνας και η εμπειρία της COSCO». Στην ομιλία του αναφέρθηκε στο διεθνές τοπίο. Εστίασε στην ανάγκη για μεγαλύτερη κατανόηση και συνεργασία. Τόνισε ότι ο σημερινός κόσμος έχει ανάγκη από λιγότερες διαχωριστικές γραμμές.
Το πολυπολικό σύστημα και η αστάθεια
Ο κ. Καραμανλής περιέγραψε το διεθνές τοπίο ως πολύ πιο ασταθές από οποιαδήποτε άλλη φάση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. «Ζούμε πλέον σε έναν πολυπολικό κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος, ασταθής και αβέβαιος», ανέφερε χαρακτηριστικά. Υπογράμμισε ότι το αναδυόμενο σύστημα επιβάλλει την άσκηση μιας πιο σύνθετης εξωτερικής πολιτικής. Μιας πολιτικής απαλλαγμένης από τις άκαμπτες διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι ευθύνες της Δύσης
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άδικη και παράνομη. Ωστόσο, σημείωσε ότι η προγενέστερη στάση της συλλογικής Δύσης δεν ήταν άμοιρη ευθυνών. Αναφέρθηκε στις προσπάθειες ένταξης της Ουκρανίας στο δυτικό στρατόπεδο. Παράλληλα, μίλησε για την αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ. Είπε ότι επέφερε πλήρη ανατροπή της κατάστασης. Οι ΗΠΑ κινήθηκαν προς την προσέγγιση με τη Ρωσία. Άσκησαν πίεση στην Ουκρανία να αποδεχθεί έναν επώδυνο συμβιβασμό. «Αυτό άφησε τους Ευρωπαίους εμβρόντητους και χωρίς ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη», τόνισε.
Η ασυνέπεια για Τουρκία και Κύπρο
Ο κ. Καραμανλής άσκησε σφοδρή κριτική στην εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών από τη Δύση. Υποστήριξε ότι υπονομεύει σοβαρά την αξιοπιστία όσων δηλώνουν υπέρμαχοι αξιών. «Ενώ η Τουρκία προβάλλει αναθεωρητικές αξιώσεις έναντι της Ελλάδας, εξαπολύει διαρκώς απειλές πολέμου, καταφεύγει συχνά στη βία και κατέχει παράνομα τμήμα της Κύπρου, εντούτοις η Άγκυρα εξακολουθεί να θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος», σημείωσε. Παράλληλα, επισήμανε την αντίφαση: η ρωσική εισβολή καταδικάζεται, αλλά τα δεινά της Κύπρου παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση. «Αυτή η ασυνέπεια υπονομεύει την πολιτική, νομική και ηθική υπεροχή του δυτικού αφηγήματος», πρόσθεσε.
Η Ελλάδα και η Δύση
Ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα είναι αναμφίβολα ευθυγραμμισμένη με τη Δύση. Ωστόσο, σημείωσε ότι η ίδια η Δύση διέρχεται φάση μετασχηματισμού ή ακόμη και διχασμού. Η παρατήρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει των γεωπολιτικών εξελίξεων. Η Αθήνα καλείται να χαράξει πορεία σε ένα ταραγμένο περιβάλλον. Ο κ. Καραμανλής επισήμανε την ανάγκη για ψυχραιμία και στρατηγική σκέψη.
Η στρατηγική σχέση με την Κίνα
Αναφερόμενος στη συνεργασία με την Κίνα, ο κ. Καραμανλής δήλωσε ότι οι δύο χώρες μοιράζονται κοινές ανησυχίες και συμφέροντα. «Είναι πεποίθησή μου ότι ο σημερινός κόσμος έχει ανάγκη από λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία», είπε. Υποστήριξε ότι η στρατηγική σχέση που εγκαινιάστηκε πριν από 20 χρόνια υπήρξε πρωτοποριακή. «Απέφερε πράγματι αμοιβαία οφέλη και για τις δύο πλευρές», σημείωσε. Κάλεσε δε να ενισχυθεί η δυναμική που δημιουργήθηκε. «Εναπόκειται σε εμάς να αξιοποιήσουμε τις πολλές ακόμη ευκαιρίες συνεργασίας με την Κίνα», πρόσθεσε.
Η Μέση Ανατολή και το ευρωατλαντικό ρήγμα
Ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε και στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Είπε ότι κατέδειξε τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι πόλοι του πολυπολικού συστήματος. «Οι ΗΠΑ διατηρούν τον ηγετικό ρόλο, αλλά δυσκολεύονται να επιβάλουν τη βούλησή τους», σημείωσε. Η Ρωσία, η Κίνα και μικρότεροι δρώντες ασκούν τη δική τους επιρροή. Παράλληλα, επισήμανε ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο. «Ίσως για πρώτη φορά, κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει ταχθεί στο πλευρό των ΗΠΑ», είπε. Το ευρωατλαντικό ρήγμα εμφανίζεται βαθύτερο από ποτέ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγε ορθώς την εμπλοκή στον πόλεμο. Ωστόσο, αποτυγχάνει να αναδειχθεί σε σημαντικό παίκτη. Αυτό συμβαίνει σε μια κατάσταση που επηρεάζει άμεσα τα συμφέροντά της.
Η επόμενη μέρα
Η ομιλία Καραμανλή προκάλεσε πολιτικό σχολιασμό. Οι θέσεις του για την Τουρκία και τη Δύση βρήκαν απήχηση σε τμήματα της κοινής γνώμης. Παράλληλα, το άνοιγμα προς την Κίνα συζητείται έντονα. Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται. Η Μέση Ανατολή παραμένει εύφλεκτη. Η Ελλάδα καλείται να χαράξει πορεία με σύνεση. Ο κ. Καραμανλής έθεσε το πλαίσιο της συζήτησης. Ο διάλογος για την εξωτερική πολιτική είναι ανοιχτός