Καύσιμα, θέρμανση και ακρίβεια: Το νέο τεστ για την κυβέρνηση
Οι παράγοντες που καθορίζουν την ψήφο των πολιτών
Από την τιμή στην αντλία μέχρι τον λογαριασμό του νοικοκυριού – Τα μέτρα που έρχονται και το πολιτικό στοίχημα της κάλπης.
σχετικά άρθρα
Η τιμή των καυσίμων επιστρέφει στην πρώτη γραμμή της οικονομικής επικαιρότητας, την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις από το νέο κύμα ανατιμήσεων και να συγκρατήσει την πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητό τους. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους περνά στις μεταφορές, στις τιμές των προϊόντων και, με την έναρξη της χειμερινής περιόδου, στο κόστος θέρμανσης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Μέγαρο Μαξίμου επαναφέρει στο τραπέζι ένα πλέγμα παρεμβάσεων, με στόχο η επιβάρυνση να μην περάσει στο σύνολό της στον καταναλωτή.
Νέα παρέμβαση πριν από τον χειμώνα
Το επόμενο μεγάλο μέτωπο είναι πλέον το πετρέλαιο θέρμανσης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε στις 17 Σεπτεμβρίου κυβερνητική παρέμβαση, ώστε η τιμή έναρξης του πετρελαίου θέρμανσης να κινηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, ανακοίνωσε την επέκταση της επιδότησης στο diesel για τον Οκτώβριο.
Η κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και των διυλιστηρίων στη συγκράτηση της τιμής, ενώ οι τελικές λεπτομέρειες των μέτρων αναμένονται με την εξειδίκευσή τους από τα αρμόδια υπουργεία.
Η λογική του κυβερνητικού σχεδιασμού είναι να υπάρξει άμεση παρέμβαση εκεί όπου η αύξηση γίνεται περισσότερο αισθητή: στην αντλία και στο κόστος θέρμανσης.
Τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί
Δεν πρόκειται, πάντως, για την πρώτη παρέμβαση στα καύσιμα μέσα στο 2026.
Η κυβέρνηση έχει ήδη εφαρμόσει επιδότηση στο diesel, ενώ είχε προηγηθεί και fuel pass για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Το ύψος της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης διαφοροποιήθηκε ανά μήνα, ανάλογα με τις συνθήκες στην αγορά.
Το νέο πακέτο έρχεται πλέον σε διαφορετικό περιβάλλον, καθώς η έναρξη της περιόδου θέρμανσης μεταφέρει το βάρος από την καθημερινή μετακίνηση στο συνολικό ενεργειακό κόστος μιας οικογένειας.
Η ακρίβεια παραμένει το μεγάλο πρόβλημα
Και εδώ βρίσκεται η πολιτική διάσταση της υπόθεσης.
Η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βασικές ανησυχίες των πολιτών. Στην έρευνα της Metron Analysis τον Ιούνιο, η ακρίβεια καταγραφόταν ως σημαντικότερο πρόβλημα από το 50% των ερωτηθέντων, ενώ η οικονομία ακολουθούσε με 31%.
Αντίστοιχα, στην έρευνα της Opinion Poll τον ίδιο μήνα, η ακρίβεια κυριαρχούσε στην ατζέντα των πολιτών, με ποσοστό 55%.
Οι αριθμοί εξηγούν γιατί η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερο βάρος σε μέτρα που έχουν άμεσο αντίκτυπο στο οικογενειακό εισόδημα.
Το ζητούμενο, όμως, είναι εάν η παρέμβαση θα γίνει πραγματικά αισθητή στην καθημερινότητα.
Από την ανακοίνωση στην αντλία
Εκεί βρίσκεται και η δυσκολία για την κυβέρνηση.
Άλλο είναι να περιορίζεται η αύξηση μιας τιμής και άλλο να μειώνεται ουσιαστικά το κόστος που πληρώνει τελικά ο καταναλωτής.
Ο πολίτης δεν αξιολογεί ένα μέτρο μόνο από το ύψος της κρατικής δαπάνης ή από το ποσό της επιδότησης. Το αντιλαμβάνεται στην τελική τιμή που πληρώνει, στο ποσό που χρειάζεται για να γεμίσει το ρεζερβουάρ και στον λογαριασμό που θα αντιμετωπίσει για τη θέρμανση του σπιτιού του.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου.
Τα καύσιμα και η συνολική πολιτική εικόνα
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η οικονομία παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες με τους οποίους οι πολίτες αξιολογούν την κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποδοθεί οποιαδήποτε μεταβολή στις πολιτικές ισορροπίες αποκλειστικά στα μέτρα για τα καύσιμα.
Στη δημοσκόπηση της Marc που δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφηκε στο 29% στην πρόθεση ψήφου, ενώ οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ αξιολογήθηκαν θετικά ή μάλλον θετικά από το 38,4% και αρνητικά ή μάλλον αρνητικά από το 55%.
Στην έρευνα της GPO που δημοσιεύθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου, η Νέα Δημοκρατία διατηρήθηκε στην πρώτη θέση τόσο στην πρόθεση όσο και στην εκτίμηση ψήφου.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον, δεν απομονώνουν όμως την επίδραση των παρεμβάσεων στα καύσιμα.
Το πραγματικό κριτήριο
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα μεταφραστούν σε πραγματική οικονομική ανακούφιση.
Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι η πολιτική να μην μείνει στο επίπεδο των ανακοινώσεων, αλλά να αποτυπωθεί στην τελική δαπάνη των νοικοκυριών.
Για τους πολίτες, η αξιολόγηση θα γίνει στην πράξη: στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, στο κόστος μετακίνησης και στο συνολικό ποσό που απομένει στο τέλος του μήνα.
Η μάχη κατά της ακρίβειας, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο στο υπουργείο Οικονομικών ή στις κυβερνητικές εξαγγελίες. Θα κριθεί κυρίως εκεί όπου ο πολίτης βλέπει καθημερινά το κόστος:στην αντλία, στο καλοριφέρ και στο οικογενειακό πορτοφόλι.
