Η ιδέα είχε προαναγγελθεί ήδη από το 2024 από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, η οποία είχε υπογραμμίσει την ανάγκη για εύκολη αγορά διασυνοριακών ταξιδιών με προστασία δικαιωμάτων σε περίπτωση καθυστερήσεων ή ακυρώσεων.
Επί του παρόντος, ένα ταξίδι που περιλαμβάνει διαφορετικούς παρόχους συχνά απαιτεί πολλαπλές κρατήσεις, διαφορετικά εισιτήρια και περιορισμένη προστασία. Το νέο σύστημα θα επιτρέπει στους επιβάτες να αναζητούν, να συγκρίνουν και να αγοράζουν σε μία μόνο συναλλαγή εισιτήρια που συνδυάζουν δρομολόγια διαφόρων σιδηροδρομικών εταιρειών, ακόμη και σε διαφορετικές χώρες. Οι ταξιδιώτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν ανεξάρτητες ή εταιρικές πλατφόρμες για την απόκτηση ενός ενιαίου εισιτηρίου για ολόκληρο το ταξίδι.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την ενίσχυση της προστασίας των επιβατών. Με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι επιβάτες που ταξιδεύουν με «ενιαίο εισιτήριο» θα διαθέτουν πλήρη δικαιώματα αποζημίωσης και επαναδρομολόγησης. Σε περίπτωση καθυστέρησης ή χαμένης σύνδεσης, η υπεύθυνη εταιρεία θα υποχρεούται να εξασφαλίσει εναλλακτικό ταξίδι άνευ επιπλέον χρέωσης, ή να παράσχει επιστροφή χρημάτων, βοήθεια και αποζημίωση. Επιπρόσθετα, οι υπόλοιπες εταιρείες που συμμετέχουν στο ταξίδι θα είναι υποχρεωμένες να δεχτούν τον επιβάτη στο επόμενο διαθέσιμο τρένο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει επίσης τον τερματισμό πρακτικών που περιορίζουν τον ανταγωνισμό στις online κρατήσεις. Οι ψηφιακές πλατφόρμες θα υποχρεωθούν να παρουσιάζουν όλες τις διαθέσιμες επιλογές ουδέτερα και διαφανώς, χωρίς να ευνοούν συγκεκριμένες εταιρείες. Παράλληλα, οι μεγάλες σιδηροδρομικές εταιρείες θα πρέπει να διαθέτουν τα εισιτήριά τους και σε τρίτες πλατφόρμες. Ειδικότερα, εταιρείες που ελέγχουν πάνω από το 50% της αγοράς μιας χώρας θα υποχρεώνονται να εμφανίζουν και να πωλούν εισιτήρια ανταγωνιστών, εφόσον ζητηθεί.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τη χρήση των τρένων. Ο ευρωπαίος επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, εκτίμησε ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 5% και σε μείωση των τιμών μέσω της ενίσχυσης του ανταγωνισμού. Το σχέδιο εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρώπης για πράσινες μεταφορές και μείωση των αεροπορικών εκπομπών, ενισχύοντας τις σιδηροδρομικές μετακινήσεις ως εναλλακτική στις πτήσεις μικρών αποστάσεων, ιδίως στις διασυνοριακές διαδρομές.
Στοιχεία του τελευταίου Ευρωβαρόμετρου καταδεικνύουν την αναγκαιότητα των αλλαγών. Το 36% των Ευρωπαίων δηλώνει δυσκολία στην κράτηση ταξιδιών που συνδυάζουν διαφορετικά μέσα, ενώ το 25% αντιμετωπίζει προβλήματα στην κράτηση σιδηροδρομικών εισιτηρίων με πολλαπλούς παρόχους. Επιπλέον, το 43% των πολιτών δήλωσε ότι απέφυγε τέτοια ταξίδια λόγω της πολυπλοκότητας.
Η πρόταση θα προωθηθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα κράτη-μέλη, όπου αναμένεται να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις με τις μεγάλες εθνικές σιδηροδρομικές εταιρείες. Εάν υλοποιηθεί, το πακέτο «ένα ταξίδι – ένα εισιτήριο» θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στην καθημερινή κινητικότητα των Ευρωπαίων, μετατρέποντας το τρένο σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό δίκτυο χωρίς αόρατα σύνορα.
