ΕΕ: Νέα Πρόταση για Δικαιώματα Αεροπορικών Επιβατών
Ενόψει των επικείμενων τελικών διαπραγματεύσεων για την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου περί των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέβαλε μια εποικοδομητική συμβιβαστική πρόταση.
Η πρόταση αυτή αποσκοπεί στη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου προστασίας για τους ταξιδιώτες, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα στοχευμένες βελτιώσεις.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επιδείξει ουσιαστική δέσμευση στη διασφάλιση ισχυρών δικαιωμάτων για τους επιβάτες. Η εν λόγω πρόταση διατηρεί τόσο τα υφιστάμενα επίπεδα αποζημιώσεων όσο και τα ισχύοντα χρονικά όρια καθυστερήσεων που ενεργοποιούν το δικαίωμα αποζημίωσης, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν θα υπάρξει αποδυνάμωση των βασικών δικαιωμάτων των ταξιδιωτών.
Μεταξύ των σημαντικών βελτιώσεων που περιλαμβάνει η πρόταση συγκαταλέγεται η ευθυγράμμιση του ορισμού των «έκτακτων περιστάσεων» με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ζήτημα αυτό αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής μεταξύ αεροπορικών εταιρειών και επιβατών, καθώς από τον χαρακτηρισμό ενός συμβάντος ως «έκτακτης περίστασης» εξαρτάται συχνά η δικαιολόγηση αποζημίωσης για καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσης. Επιπλέον, η πρόταση προβλέπει την κατάργηση των «ρητρών μη εμφάνισης» (no-show clauses), οι οποίες επιτρέπουν σε ορισμένες αεροπορικές εταιρείες να ακυρώνουν τα επόμενα σκέλη ενός εισιτηρίου εάν ο επιβάτης δεν χρησιμοποιήσει μία από τις προγραμματισμένες πτήσεις του.
Παρά τη θετική αξιολόγηση της πρότασης, οργανώσεις καταναλωτών και εκπρόσωποι επιβατών υποστηρίζουν ότι υφίστανται ακόμη σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά τις χειραποσκευές. Η σαφέστερη ρύθμιση των δικαιωμάτων των επιβατών σε αυτόν τον τομέα αποτελεί πάγιο αίτημα των καταναλωτών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σήμερα, η ισχύουσα πρακτική διακρίνει μεταξύ ενός «προσωπικού αντικειμένου» (όπως μια μικρή τσάντα ή σακίδιο) και της «χειραποσκευής», θεωρώντας μόνο το πρώτο ως απολύτως απαραίτητο στοιχείο του ταξιδιού. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι η διάκριση αυτή δεν ανταποκρίνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν οι σύγχρονοι επιβάτες, ιδιαίτερα στις πτήσεις χαμηλού κόστους, όπου η χρέωση για χειραποσκευές έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή εσόδων για τις αεροπορικές εταιρείες.
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μεταφορά χειραποσκευών θεωρείται ουσιώδες στοιχείο της αεροπορικής μετακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι οι αποσκευές πληρούν εύλογες απαιτήσεις ως προς το βάρος και τις διαστάσεις. Για τον λόγο αυτό, αρκετές οργανώσεις καταναλωτών εκτιμούν ότι η επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για βασικές χειραποσκευές δεν συνάδει με το πνεύμα των σχετικών δικαστικών αποφάσεων.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκής Επιτροπής εισέρχονται στην τελική τους φάση, οι οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών καλούν τους συννομοθέτες να αξιοποιήσουν τη θετική προσέγγιση του Κοινοβουλίου και να προχωρήσουν σε ακόμη πιο ξεκάθαρες διατάξεις για τα δικαιώματα των επιβατών. Το τελικό αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο το ύψος των αποζημιώσεων και τις υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες θα ταξιδεύουν τα επόμενα χρόνια. Σε μια περίοδο όπου οι αεροπορικές μετακινήσεις επανέρχονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μετά την πανδημία, η αναθεώρηση των κανόνων θεωρείται κομβικής σημασίας για την ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των καταναλωτών και τη λειτουργία της αεροπορικής βιομηχανίας.
