ΕΕ: Νέα φόρμουλα για ένταξη χωρίς άμεσο βέτο
Οι Βρυξέλλες εξετάζουν προσωρινό περιορισμό του βέτο για νέα μέλη, ώστε να προχωρήσει η διεύρυνση χωρίς θεσμικά μπλοκαρίσματα.
Η ΕΕ αναζητά νέα φόρμουλα για διεύρυνση χωρίς θεσμικά μπλοκαρίσματα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει νέα φόρμουλα για τα υποψήφια κράτη μέλη, με προσωρινό περιορισμό του δικαιώματος βέτο μετά την ένταξή τους. Οι Βρυξέλλες θέλουν να επιταχύνουν τη διεύρυνση προς το Μαυροβούνιο, τη Μολδαβία και τα Δυτικά Βαλκάνια, καθώς η ρωσική και κινεζική επιρροή στην περιοχή αυξάνει την ανησυχία των ευρωπαϊκών θεσμών.
σχετικά άρθρα
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά μηχανισμούς ασφαλείας που προστατεύουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Έτσι, τα νέα μέλη δεν αποκτούν αυτόματα πλήρες δικαίωμα αρνησικυρίας σε ζητήματα που απαιτούν ομοφωνία.
Ποια ζητήματα αφορά το βέτο
Το σχέδιο αφορά κρίσιμους τομείς, όπως η εξωτερική πολιτική και η φορολογία. Σήμερα, κάθε κράτος μέλος μπορεί να μπλοκάρει αποφάσεις που απαιτούν ομοφωνία, ακόμη και όταν η πλειονότητα των χωρών στηρίζει μια κοινή γραμμή.
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι μια γρήγορη διεύρυνση χωρίς αλλαγές μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη λειτουργία της Ένωσης. Επομένως, αναζητούν λύση που κρατά ανοιχτή την πόρτα της ένταξης, αλλά περιορίζει τον κίνδυνο νέων αδιεξόδων.
Το παράδειγμα της Ουγγαρίας
Η εμπειρία της Ουγγαρίας υπό τον Βίκτορ Όρμπαν επηρεάζει έντονα τη συζήτηση. Η Βουδαπέστη έχει μπλοκάρει επανειλημμένα κρίσιμες αποφάσεις της ΕΕ, κυρίως σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και στήριξης προς την Ουκρανία.
Για αυτόν τον λόγο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ζητούν ένα προσωρινό «φρένο» στο βέτο των νέων μελών. Παράλληλα, θέλουν να αποφύγουν την εικόνα μιας Ένωσης δύο ταχυτήτων, όπου τα νέα κράτη μπαίνουν με μειωμένα δικαιώματα.
Το Μαυροβούνιο ως πρώτο τεστ
Το Μαυροβούνιο βρίσκεται στην πιο προχωρημένη θέση μεταξύ των υποψήφιων χωρών και στοχεύει σε ένταξη έως το 2028. Η ΕΕ ήδη ετοιμάζει ομάδα εργασίας για τη συνθήκη προσχώρησης, γεγονός που το καθιστά πιθανό πρώτο τεστ για τη νέα φόρμουλα.
Αν οι Βρυξέλλες εντάξουν προσωρινό περιορισμό βέτο στη συνθήκη του Μαυροβουνίου, τότε δημιουργούν προηγούμενο και για άλλες υποψήφιες χώρες. Ωστόσο, η ιδέα προκαλεί νομικές ενστάσεις, επειδή αγγίζει τον πυρήνα της ισότητας μεταξύ κρατών μελών.
Η Γερμανία ζητά βαθύτερες αλλαγές
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η ΕΕ δεν μπορεί να λειτουργεί για πάντα με τους σημερινούς μηχανισμούς ομοφωνίας. Έτσι, πιέζει για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και περιορισμό του βέτο σε περισσότερα πεδία πολιτικής.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί φοβούνται ότι μια μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση μπορεί να καθυστερήσει τη διεύρυνση. Επομένως, η προσωρινή φόρμουλα για τα νέα μέλη μοιάζει με ενδιάμεση λύση, η οποία κρατά την πολιτική διαδικασία ζωντανή και μειώνει τον κίνδυνο παράλυσης.