Ξεκινά το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» με επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ
Σε αντίστροφη μέτρηση εισέρχεται η υλοποίηση του προγράμματος «Ανακαινίζω», το οποίο διαθέτει συνολικό ύψος 500 εκατομμυρίων ευρώ. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών ακινήτων και την ενίσχυση της στεγαστικής αγοράς. Από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου έως και τις 31 Αυγούστου, οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες θα μπορούν να εκδίδουν, μέσω της πύλης gov.gr, τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, η οποία αποτελεί προαπαιτούμενο για την υποβολή της τελικής αίτησης χρηματοδότησης από την 1η Σεπτεμβρίου.

Το πρόγραμμα προσφέρει κρατική επιχορήγηση που μπορεί να φτάσει έως και το 95% των δαπανών, με ανώτατο όριο τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία ή 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ωστόσο, η λήψη της ενίσχυσης συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους: οι παρεμβάσεις οφείλουν υποχρεωτικά να αναβαθμίζουν το ακίνητο κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, ενώ για τα επόμενα πέντε χρόνια απαγορεύεται ρητά η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) ή για επαγγελματική χρήση.
Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων
Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου, όπως δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης. Επεσήμανε ότι η υποβολή των αιτήσεων θα «ανοίξει» σταδιακά, ξεκινώντας από αυτές που αφορούν χαμηλότερες επιδοτήσεις (περίπου 25.000 ευρώ) και στη συνέχεια προχωρώντας στις αιτήσεις για μεγαλύτερα ποσά (περίπου 36.000 ευρώ), ώστε να επιταχυνθεί η έγκριση των αιτήσεων για μικρότερα έργα.
Οι κατοικίες που εντάσσονται
Η δράση χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες ακινήτων, ανάλογα με την προηγούμενη κατάστασή τους:
- Κλειστές κατοικίες: Ακίνητα που παρέμεναν αχρησιμοποίητα κατά τη διετία 2024-2025. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να τα διαθέσουν είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.
- Ανοικτές κατοικίες: Ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία και χρήζουν επισκευών και ενεργειακής αναβάθμισης.
Κριτήρια επιλεξιμότητας και ποσοστά επιχορήγησης
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, τα ανώτατα όρια των οποίων κυμαίνονται ως εξής:
- Έως 25.000 ευρώ για άγαμους.
- Έως 35.000 ευρώ για ζευγάρια (έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης), με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
- Έως 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά κριτήρια, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να προχωρήσει στην έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού πριν την υποβολή της αίτησης τον Σεπτέμβριο. Επίσης, τα φυσικά πρόσωπα πρέπει να διαθέτουν:
- Την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 50% σε κλειστή κατοικία, η οποία πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 4.
- Εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα/επικαρπία/ψιλή κυριότητα) σε ανοικτή κατοικία και μόνο εφόσον αυτή αποτελεί την κύρια κατοικία του. Σε περίπτωση ψιλής κυριότητας, απαιτείται η συναίνεση του επικαρπωτή.
Το ύψος της επιχορήγησης μπορεί να φτάσει έως 80% με προσαύξηση 5% για ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και ΑμεΑ, αυξάνοντας το τελικό ποσοστό έως 95%.
Τα ποσά της επιδότησης και τα πρόσθετα έξοδα
Το οικονομικό σκέλος της ενίσχυσης καλύπτει τόσο τις κατασκευαστικές εργασίες όσο και τα απαραίτητα γραφειοκρατικά έξοδα:
- Κυρίως επιδότηση: Το ύψος της ενίσχυσης φτάνει έως τα 300 € ανά τετραγωνικό μέτρο, με το ανώτατο ποσό να αγγίζει τις 36.000 € ανά κατοικία (για ακίνητα επιφάνειας έως 120 τ.μ.).
- Κάλυψη πρόσθετων δαπανών: Πέρα από το ποσό της ανακαίνισης, το πρόγραμμα καλύπτει επιπλέον έως 2.500 € για τα συνοδευτικά έξοδα που απαιτούνται, όπως οι αμοιβές των μηχανικών, η έκδοση των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), η σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και το κόστος για τις απαραίτητες άδειες και τους ελέγχους ολοκλήρωσης των εργασιών.
Βασικές προϋποθέσεις είναι η κατοικία να:
- έχει οικοδομική άδεια έως 31/12/1990,
- είναι έως 120 τ.μ. (150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους υπό όρους),
- βρίσκεται σε ενεργειακή κατηγορία έως Γ,
- μην έχει ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα μετά την 1/1/2020,
- μην είναι καταχωρημένη σε βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb).
Πώς καταβάλλεται η επιδότηση και τι ισχύει για την ίδια συμμετοχή
Η χρηματοδότηση του προγράμματος γίνεται μέσω ενός ειδικού και προστατευμένου μηχανισμού:
- Ακατάσχετος και αφορολόγητος λογαριασμός: Τα χρήματα της επιχορήγησης κατατίθενται σε έναν ειδικό τραπεζικό λογαριασμό του ωφελούμενου, ο οποίος είναι αφορολόγητος, ακατάσχετος και δεν συμψηφίζεται με οφειλές.
- Η προκαταβολή του 60%: Αμέσως μετά την έγκριση της αίτησης, πιστώνεται στον λογαριασμό η πρώτη δόση, που αντιστοιχεί στο 60% της συνολικής επιδότησης.
- Το «κλειδί» της ιδιωτικής συμμετοχής: Για την εκταμίευση του 60% της προκαταβολής, ο δικαιούχος πρέπει να έχει καταβάλει στους προμηθευτές ή αναδόχους (μέσω τραπεζικού συστήματος) το 40% των ιδίων κεφαλαίων που του αναλογούν και να υποβάλει τα σχετικά παραστατικά για έλεγχο.
- Ολοκλήρωση του έργου: Η διαδικασία ολοκληρώνεται επίσημα όταν υλοποιηθούν όλες οι παρεμβάσεις, εγκριθούν τα δικαιολογητικά και εξοφληθούν πλήρως όλες οι σχετικές δαπάνες.
Υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση και μετά την επιδότηση
Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να αναβαθμίζουν το ακίνητο τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.
Μετά την επιδότηση και για πέντε χρόνια:
- οι ανοικτές κατοικίες πρέπει να παραμείνουν σε ιδιοκατοίκηση,
- οι κλειστές κατοικίες πρέπει να χρησιμοποιούνται είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση με το ενοίκιο να παραμένει σταθερό για τρία έτη.
Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb), η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση. Σε περίπτωση μεταβίβασης του ακινήτου εντός πενταετίας, η επιχορήγηση θα πρέπει να επιστραφεί.
Επιλέξιμες δαπάνες και διαδικασία υποβολής – αξιολόγησης
Ως επιλέξιμες δαπάνες ορίζονται οι εξής:
- Δαπάνες για εργασίες ανακαίνισης και επισκευής της επιλέξιμης κατοικίας.
- Δαπάνες για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.
- Δαπάνες για αγορά προϊόντων και υλικών.
Οι δαπάνες για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ανέρχονται κατ’ ελάχιστον σε ποσοστό 20% του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων του έργου και ως μέγιστο ποσοστό το 40%, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας δαπάνης και της αναλογούσας ιδιωτικής συμμετοχής.
Η διαδικασία συμμετοχής στη δράση διενεργείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και περιλαμβάνει δύο διακριτά στάδια:
- Έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας: Ξεκινά τη Δευτέρα 15 Ιουνίου και αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την υποβολή Αίτησης Χρηματοδότησης. Είναι διαθέσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr).
- Υποβολή Αίτησης Χρηματοδότησης: Ξεκινά την 1η Σεπτεμβρίου. Θα διενεργηθεί σε διακριτές χρονικά φάσεις, ανάλογα με την κατηγορία των ακινήτων (κλειστά/ανοικτά), με πρώτη φάση τις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια τις ανοικτές. Η αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης θα είναι άμεση.
Στην περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης δεν διαθέτει το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης ή την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, μπορεί να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση στην αίτηση ότι θα προσκομίσει τα εν λόγω δικαιολογητικά εντός τριών μηνών.
Υποχρεώσεις ωφελούμενων
Ο κάθε ωφελούμενος οφείλει εντός 18 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής, και όχι αργότερα από τις 31/12/2028, να ολοκληρώσει το σύνολο του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και να υποβάλει στο πληροφοριακό σύστημα το αίτημα ολοκλήρωσης.
Ειδικά για τις κατοικίες που έχουν ενταχθεί με σκοπό τη μακροχρόνια μίσθωση, ο ωφελούμενος υποχρεούται να συνάψει και να αναρτήσει στο Πληροφοριακό Σύστημα Μισθώσεων Ακίνητης Περιουσίας της Α.Α.Δ.Ε. Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας εντός προθεσμίας οκτώ (8) μηνών από την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου.
