Το ΔΝΤ προειδοποιεί για εκτίναξη του χρέους της ΕΕ στο 130% του ΑΕΠ
Όπως δήλωσε η Γενική Διευθύντρια του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, την περασμένη Τρίτη, «χωρίς μέτρα πολιτικής, εκτιμούμε ότι ο απλός μέσος όρος του δημόσιου χρέους των χωρών της ΕΕ θα υπερδιπλασιαζόταν σε πάνω από 130% του ΑΕΠ το 2040».
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προέβη σε ανησυχητικές εκτιμήσεις σχετικά με την πορεία του δημόσιου χρέους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κ. Γκεοργκίεβα επεσήμανε ότι οι υφιστάμενες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς, που οφείλονται στη γήρανση του πληθυσμού και την ενεργειακή μετάβαση, θα επιβαρυνθούν περαιτέρω από τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Εκτιμάται ότι το σύνολο αυτών των πρόσθετων δαπανών θα φτάσει το 5% του ΑΕΠ έως το έτος 2040.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε την ανάγκη οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια να χρηματοδοτήσουν τις αμυντικές τους ανάγκες με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο. Αυτό συνεπάγεται δύσκολες επιλογές, είτε μέσω αύξησης της φορολογίας είτε μέσω περικοπών σε άλλες δημόσιες δαπάνες.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σπουδαιότητα των μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, με στόχο τη βελτίωση των χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης και τον περιορισμό της αύξησης του χρέους. Συγκεκριμένα, δήλωσε: «Για τη μέση ευρωπαϊκή οικονομία, ακόμη και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν σε μέτριο βαθμό την ανάπτυξη θα μπορούσαν να μειώσουν κατά περίπου ένα πέμπτο την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή για να τεθεί το χρέος τους σε πτωτική τροχιά».
Ανοδική πορεία του χρέους στην ΕΕ
Η τάση αύξησης του χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνεται και από τις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ για τον Απρίλιο. Για την Ευρωζώνη, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 89,7% το 2031. Εξαιρουμένων της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, το χρέος στις υπόλοιπες χώρες αναμένεται να παρουσιάσει άνοδο.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι έως το 2031 το ελληνικό χρέος θα διαμορφωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα από το ιταλικό, το γαλλικό και το βελγικό, προσεγγίζοντας παράλληλα το χρέος της Φινλανδίας. Υπενθυμίζεται ότι η Φινλανδία είχε στο παρελθόν εκφράσει αντιρρήσεις σχετικά με τη χορήγηση δανείων στην Ελλάδα για την κάλυψη των χρηματοδοτικών της αναγκών.
Η θέση της Ελλάδας
Στις προβλέψεις του ΔΝΤ, το ελληνικό χρέος αναμένεται να μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% το προηγούμενο έτος. Αντιθέτως, το γαλλικό χρέος προβλέπεται να αυξηθεί στο 120,7% από 116%, το βελγικό στο 122,3% από 106,3%, και το φινλανδικό στο 100,8% από 89,3%. Το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα σημειώσει οριακή μείωση, φτάνοντας το 136,1% από 137,1%.
Το ΔΝΤ και οι οίκοι αξιολόγησης αποδίδουν τη σημαντική μείωση του ελληνικού χρέους, από το 210% του ΑΕΠ το 2020, σε παράγοντες όπως η ισχυρή ανάπτυξη, τα πρωτογενή πλεονάσματα, το χαμηλό μέσο επιτόκιο και η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής. Οι παράγοντες αυτοί αναμένεται να συμβάλουν στη συνέχιση της αποκλιμάκωσης του χρέους και τα επόμενα χρόνια.
Η ενεργητική διαχείριση του ελληνικού χρέους, που περιλαμβάνει την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ και την επίσπευση αποπληρωμής των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου, έχει ενισχύσει περαιτέρω το δημοσιονομικό προφίλ της χώρας.
Αμυντικές και κοινωνικές δαπάνες
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ίδιες πιέσεις για αύξηση των αμυντικών και συνταξιοδοτικών δαπανών που παρατηρούνται σε άλλες χώρες της ΕΕ. Οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, ανερχόμενες στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025, βάσει του ορισμού του ΝΑΤΟ, και αναμένεται να παραμείνουν σταθερές την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με το 12ετές πρόγραμμα αμυντικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Γήρανση του Πληθυσμού (2024) υποδεικνύει ότι οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα, παρότι επί του παρόντος υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ, αναμένεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2027, φτάνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι δαπάνες για την Υγεία προβλέπεται να αυξάνονται με ήπιο ρυθμό, χωρίς να επηρεάζουν αρνητικά την πορεία αποκλιμάκωσης του χρέους.
