Θεσμοθετήθηκε το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό: Στρατηγικό εργαλείο για βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και Τουρισμού, Όλγας Κεφαλογιάννη, θεσμοθετείται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
σχετικά άρθρα
Με στοχευμένες παρεμβάσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση θεσμοθετήθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο κατηγοριοποιεί τις περιοχές της χώρας ανάλογα με την τουριστική πίεση και καθορίζει τους όρους ανάπτυξης νέων ξενοδοχειακών και τουριστικών επενδύσεων ενώ φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο για τον χωρικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Από τις αλλαγές στις περιοχές με τη μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη και τα νέα κίνητρα για τις παραμεθόριες ζώνες έως τη διευκόλυνση της αξιοποίησης παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό ενσωματώνει τις βασικές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση.
Παράλληλα, διατηρεί τη δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης» μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και μετά από έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με τις παρεμβάσεις αυτές, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το υπουργείο Τουρισμού προχώρησαν στη θεσμοθέτηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό,
Οι σημαντικότερες αλλαγές που ενσωματώθηκαν στην ΚΥΑ που υπέγραψαν σήμερα οι συναρμόδιοι υπουργοί Παπασταύρου και Κεφαλογιάννη αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α), δηλαδή τους προορισμούς με τη μεγαλύτερη τουριστική συγκέντρωση της χώρας. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι προβλέψεις για τις Περιοχές Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι παραμεθόριες περιοχές, με στόχο τη δημιουργία ισχυρότερων αναπτυξιακών κινήτρων. Επιπλέον, διευκολύνεται η αξιοποίηση ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων ακόμη και σε περιοχές όπου ισχύουν αυστηρότεροι περιορισμοί για νέες τουριστικές επενδύσεις.
Την απόφαση συνυπογράφει η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη.
Το τελικό κείμενο διατηρεί επίσης τη δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης» μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων, με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το ήμισυ του ισχύοντος στην εκάστοτε περιοχή. Η πρόβλεψη αυτή θα ενεργοποιείται μόνο μετά την εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών, τη διενέργεια Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τη δημόσια διαβούλευση και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, κατόπιν επεξεργασίας από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Νέοι κανόνες για τις τουριστικές επενδύσεις
Το νέο πλαίσιο εισάγει ενιαίους κανόνες για τη χωροθέτηση ξενοδοχείων και τουριστικών υποδομών, με στόχο η ανάπτυξη του κλάδου να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού αποτελεί η κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ανάλογα με την ένταση του τουριστικού φαινομένου. Οι περιοχές κατατάσσονται σε ζώνες Α έως Ε, ενώ τα νησιά διακρίνονται σε τρεις ομάδες, με βασικό κριτήριο τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Η κατάταξη αυτή καθορίζει στην πράξη τους όρους ανάπτυξης των νέων τουριστικών επενδύσεων, επηρεάζοντας τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέες ξενοδοχειακές μονάδες, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, αλλά και τους όρους προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες για τις παράκτιες ζώνες, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και τον περιορισμό της άναρχης δόμησης, ιδιαίτερα στις περιοχές που δέχονται ήδη έντονες τουριστικές πιέσεις.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό καλύπτει ένα διαχρονικό θεσμικό κενό, δημιουργώντας μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις και παρέχοντας σαφείς κατευθύνσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό των επόμενων ετών.
Σαφείς κανόνες
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο «στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού», υποστηρίζοντας ότι θέτει για πρώτη φορά σαφείς κανόνες για την οργανωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού. Όπως ανέφερε, το νέο θεσμικό πλαίσιο συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, παρέχει ασφάλεια δικαίου στις επενδύσεις και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η ανάπτυξη να συμβαδίζει με τη διαφύλαξη του φυσικού πλούτου και της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών.
Από την πλευρά της, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη τόνισε ότι το νέο χωροταξικό αποτελεί βασικό εργαλείο για την υλοποίηση της στρατηγικής της κυβέρνησης για ποιοτική και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Όπως επισήμανε, το πλαίσιο προστατεύει τους ώριμους και επιβαρυμένους προορισμούς, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης για λιγότερο τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές, με στόχο την καλύτερη γεωγραφική και χρονική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας και τη διάχυση των οφελών σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες.
Στόχος του πλαισίου είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.
Συνοπτικά, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό:
- θέτει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
- οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,
- προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,
- δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,
- καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-Τ, η βασική κατηγοριοποίηση των περιοχών γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας. Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής. Συγχρόνως, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Μετά την ευρύτατη διαβούλευση με τη συμμετοχή πολλών φορέων, επιστημόνων, επιχειρηματιών του κλάδου και πολιτών, καθώς και κατόπιν διατύπωσης της γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ) οριστικοποιήθηκαν με ευρεία αποδοχή κατευθύνσεις, ρυθμίσεις και λύσεις σε σειρά ζητημάτων. Ενώ παρέμεινε η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του ΕΧΠ-Τ, τρεις ήταν κυρίως οι σημειακές βελτιώσεις, σε συνέχεια ενσωμάτωσης σχολίων και παρατηρήσεων της διαβούλευσης: πρώτον, σχετικά τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α) με έντονη τουριστική δραστηριότητα, δεύτερον, ως προς τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), όπως μεταξύ άλλων οι συνοριακές περιοχές, και τρίτον, σχετικά με την αξιοποίηση των ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων (νεοκλασικών) κτηρίων στις Περιοχές (Α). Παράλληλα, παρέμεινε η πρόβλεψη για την διατήρηση της «ήπιας ανάπτυξης» (ανώτατος συντελεστής δόμησης ίσος με το ½ του ισχύοντος στην περιοχή), μέσω εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτηση ρεμάτων κ.ά.), ΣΜΠΕ, διαβούλευσης και έκδοσης ΠΔ, μετά από έγκριση του ΣτΕ.
Με τη σημερινή υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η χώρα μας αποκτά έτσι, για πρώτη φορά επί της ουσίας, ένα στρατηγικό θεσμικό κείμενο για την χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.
Πιο αναλυτικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, που θέτει τις προϋποθέσεις για μια οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Με σαφείς κανόνες και στρατηγικές κατευθύνσεις, συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, τη διαφύλαξη της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των προορισμών της χώρας. Ευχαριστώ θερμά την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τους Γενικούς Γραμματείς και τα στελέχη των δύο Υπουργείων για την ουσιαστική και εποικοδομητική συνεργασία.
Ο χωρικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς ένα θεσμικό εργαλείο· είναι επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας. Βάζουμε κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός. Προστατεύουμε το περιβάλλον, ενισχύουμε την οικονομία και αναβαθμίζουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ο τουρισμός, ως εθνικό κεφάλαιο και βαριά βιομηχανία της χώρας, αποκτά για πρώτη φορά ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο που παρέχει ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού μας πλούτου. Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις για έναν τουρισμό που δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για τη χώρα, τις τοπικές κοινωνίες και τις επόμενες γενιές».
Η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, δήλωσε: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της στρατηγικής μας για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στο φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής. Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας. Επιδίωξή μας είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη της να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες. Με σαφείς κανόνες και συγκεκριμένες κατευθύνσεις, καθορίζεται πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, χωρίς να παραβλέπονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι ανάγκες κάθε τόπου. Παράλληλα, οι τοπικοί φορείς διατηρούν τον αναγκαίο χώρο για να σχεδιάσουν λύσεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες της περιοχής τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου για τη συνεργασία, καθώς και όλους τους φορείς για την ευρεία και ουσιαστική συμμετοχή τους στη διαβούλευση. Κοινός μας στόχος είναι να διαφυλάξουμε την αξία του ελληνικού τουρισμού και να την ενισχύσουμε με ποιοτικούς και βιώσιμους όρους, δημιουργώντας πραγματική υπεραξία για την οικονομία και την κοινωνία».
