Ταμείο Ανάκαμψης: Τέλος εποχής; Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Τέλος εποχής για τους «σωτήριους» ευρωπαϊκούς πόρους! Στο τέλος Αυγούστου, η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, αποχαιρετά τυπικά την εκταμίευση των τεράστιων κονδυλίων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Ένα Ταμείο που γεννήθηκε μέσα στην περιπέτεια της πανδημίας του κορονοϊού, σώζοντας τις οικονομίες, ιδίως τις πιο αδύναμες, όπως η δική μας.
σχετικά άρθρα
Αυτοί οι πόροι, ζωτικής σημασίας για την Οικονομία μας, πυροδότησαν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις εν όψει εκλογών. Πέρα από τους αριθμούς και τις γνωστές κατανομές, τα συμπεράσματα είναι αμείλικτα: Το ΤΑΑ έδωσε ώθηση στις επενδύσεις, κρατώντας τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ πάνω από το 2%. Ωστόσο, η συμβολή του στην πολυπόθητη αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου παραμένει περιορισμένη.
Οι πικρές διαπιστώσεις συνεχίζονται. Η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας “κόλλησε” στο 54% του μέσου όρου της ΕΕ. Στην παγκόσμια κατάταξη ανταγωνιστικότητας του IMD, η χώρα μας βρίσκεται στην 50ή θέση από 69 οικονομίες, παρά τις ενδελεχείς μελέτες και την εξωτερική βοήθεια. Οι μεταρρυθμίσεις δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.
Η επόμενη μέρα φαντάζει ιδιαίτερα δύσκολη. Η ΕΕ συζητά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2035), με ελπίδες για συνέχιση της λογικής του ΤΑΑ και κοινού δανεισμού. Όμως, οι «φειδωλές» χώρες ορθώνουν τείχος. Ακόμα και η παράταση του τωρινού Ταμείου, παρά τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είναι αμφίβολη.
Στο εσωτερικό, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα στηρίξει επενδύσεις. Έχουμε όμως μια συνεκτική στρατηγική για ένα καλύτερο μείγμα επενδύσεων ή για την αντιμετώπιση στρεβλώσεων που πληγώνουν την κοινωνική συνοχή; Υπάρχει σχέδιο για συναίνεση στον σχεδιασμό; Μέσα στο ζοφερό τοπίο παγκόσμιων αναταράξεων, θα βρούμε τη σταθερή δύναμη για ένα τολμηρό, γρήγορο σχέδιο ανάκαμψης, με διάρκεια;
Τι γίνεται με τη μείωση των ανισοτήτων, τα φιλολαϊκά φορολογικά ημίμετρα, και τις ευάλωτες Επιχειρήσεις; Βλέπουμε ήδη μεγάλους ξένους παίκτες να τις εξαγοράζουν, αφανίζοντας την ταυτότητά τους. Αυτό μας φέρνει μπροστά σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Ποια είναι η επιθυμητή πολιτική για το μέγεθος των επιχειρήσεών μας; Θέλουμε να κρατήσουμε τα ελληνικά χαρακτηριστικά ή να ενταχθούμε σε διεθνείς αλυσίδες;
Η στάση της ΕΕ θα παίξει ρόλο, αλλά η ουσιαστική ελληνική διαπραγματευτική δύναμη είναι κομβική. Θα προχωρήσει η μονιμοποίηση ενός Ταμείου με επενδυτική στόχευση, όπως πρότειναν οι εκθέσεις Λέττα και Ντράγκι; Μια νέα εποχή προκλήσεων και ευκαιριών ανατέλλει. Η αισιοδοξία είναι απαραίτητη. Αλλά αν δεν σοβαρευτούμε ως κοινωνία και πολιτική ηγεσία, κανένα Ταμείο δεν θα μας βγάλει από τον «μικρόκοσμό» μας. Ώρα για δράση, όχι για ματαιοπονία.
