Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει τον αποκλεισμό χιλιάδων δικαιούχων που ενδέχεται να μην προλάβουν να ολοκληρώσουν τη συμβασιοποίηση των στεγαστικών τους δανείων έως τις 2 Ιουνίου 2026, όπως προέβλεπε η προηγούμενη απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Μετά από έντονες αντιδράσεις από την αγορά, τις τράπεζες και τους πολίτες, τα συναρμόδια Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής ανακοίνωσαν μία νέα «λύση γέφυρα». Αυτή η λύση στοχεύει να διασφαλίσει ότι δεν θα χαθούν οριστικά χιλιάδες εγκρίσεις.
Το βασικό πρόβλημα προέκυψε από τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Όπως τονίζουν τα υπουργεία, οι προθεσμίες που συνδέονται με τη χρηματοδότηση από το Ταμείο είναι «απολύτως ανελαστικές», καθώς συνδέονται με συγκεκριμένα ορόσημα του σχεδίου «Ελλάδα 2.0». Η μη επίτευξή τους θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια ευρωπαϊκών πόρων.
Σε αυτό το πλαίσιο, χιλιάδες δικαιούχοι βρέθηκαν σε αβεβαιότητα. Παρά την έγκριση των δανείων τους, πολλοί δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τεχνικούς και νομικούς ελέγχους, ηλεκτρονικές ταυτότητες ακινήτων, συμβόλαια και γραφειοκρατικές διαδικασίες. Η πίεση αυξήθηκε καθώς οι τράπεζες άρχισαν να δίνουν προτεραιότητα σε φακέλους χωρίς εκκρεμότητες.
Η νέα εξέλιξη αλλάζει εν μέρει τα δεδομένα. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, όσα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια δεν προλάβουν να συμβασιοποιηθούν έως τις 2 Ιουνίου, θα μπορούν τελικά να ολοκληρωθούν έως τις 31 Αυγούστου 2026, μέσω πόρων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Πρόκειται για έναν μηχανισμό διάσωσης των εγκεκριμένων φακέλων, ώστε να μην χαθούν χιλιάδες δάνεια λόγω των στενών προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να επιτύχει ισορροπία μεταξύ των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων και της κοινωνικής πίεσης που έχει δημιουργηθεί. Το «Σπίτι μου ΙΙ» έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή στεγαστικά προγράμματα των τελευταίων ετών, με την απορρόφηση να φτάνει ήδη στο 88,7%. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 14.157 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους περίπου 1,7 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, πέρα από τους αριθμούς, η πραγματικότητα της αγοράς παραμένει απαιτητική. Η αυξημένη ζήτηση οδήγησε σε σημαντική άνοδο τιμών, ενώ η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων που πληρούν τις προϋποθέσεις του προγράμματος δημιούργησε νέα εμπόδια για τους ενδιαφερόμενους. Πολλοί υποψήφιοι αγοραστές βρίσκονται αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, υπερκοστολογημένα ακίνητα και συνεχείς αλλαγές στα χρονοδιαγράμματα.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι αν η παράταση έως τις 31 Αυγούστου θα αποδειχθεί επαρκής για να απορροφηθεί η πίεση και να σωθούν οι εκκρεμείς εγκρίσεις, ή αν το «Σπίτι μου ΙΙ» θα αφήσει πίσω του μια νέα γενιά εγκλωβισμένων δικαιούχων μέσα σε μια αγορά κατοικίας που παραμένει εξαιρετικά πιεσμένη.
Διακρίνονται δύο διαφορετικές «ταχύτητες» δανειοληπτών. Η πρώτη κατηγορία αφορά όσους έχουν ήδη ολοκληρώσει σχεδόν όλη τη διαδικασία, έχοντας βρει ακίνητο χωρίς σοβαρές πολεοδομικές ή νομικές εκκρεμότητες, έχουν τελειώσει με ηλεκτρονικές ταυτότητες, ελέγχους και συμβόλαια και βρίσκονται κοντά στη συμβασιοποίηση. Αυτοί θεωρούνται οι «ασφαλείς» του προγράμματος, καθώς έχουν μεγάλες πιθανότητες να ολοκληρώσουν τη χρηματοδότηση εντός των προθεσμιών και πολύ πιθανόν θα προλάβαιναν και μέχρι τις 2 Ιουνίου.
Η δεύτερη κατηγορία είναι όσοι, παρά το γεγονός ότι έχουν εγκριθεί από τις τράπεζες, παραμένουν μπλοκαρισμένοι στη γραφειοκρατία και στις καθυστερήσεις της αγοράς. Πρόκειται για δανειολήπτες που συναντούν προβλήματα με πολεοδομικές τακτοποιήσεις, ελλείψεις εγγράφων, καθυστερήσεις συμβολαιογράφων ή ακίνητα που τελικά δεν πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος.
Αυτοί είναι που κινδύνευσαν περισσότερο να μείνουν εκτός μετά τη στενή προθεσμία της 2ας Ιουνίου και αρκετοί είναι που δεν θα προλάβουν ούτε μέχρι και τις 31 Αυγούστου. Η κυβερνητική λύση με τη μεταφορά των εκκρεμών εγκεκριμένων δανείων έως τις 31 Αυγούστου μέσω πόρων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ουσιαστικά επιχειρεί να δημιουργήσει μια «δεύτερη γραμμή σωτηρίας» για αυτή τη δεύτερη ταχύτητα δανειοληπτών.
