Πληθωρισμός: Κάτι κρύβεται πίσω από την ακρίβεια;
σχετικά άρθρα
Η ελληνική οικονομία τρέχει, αλλά το πορτοφόλι σας… αδειάζει; Μια παράδοξη πραγματικότητα που βιώνουν οι περισσότεροι Έλληνες τα τελευταία πέντε χρόνια έχει μια σκληρή εξήγηση: τον «αόρατο» εισαγόμενο πληθωρισμό που ροκάνισε μισθούς και συντάξεις. Ο πρώην ΥΠΟΙΚ, Γιώργος Αλογοσκούφης, μας βάζει στο παιχνίδι των πραγματικών αιτιών και των ουσιαστικών λύσεων.
Παρά τις θετικές επιδόσεις, την υποχώρηση της ανεργίας και την αύξηση των επενδύσεων, οι πολίτες αισθάνονται το βιοτικό τους επίπεδο να χειροτερεύει. Αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία. Η διεθνής ενεργειακή κρίση, οι διαταραχές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού μετά την πανδημία και, κυρίως, ο πόλεμος στην Ουκρανία, εκτόξευσαν τις τιμές ενέργειας, τροφίμων και πρώτων υλών. Η Ελλάδα, ως οικονομία εξαρτημένη από τις εισαγωγές, «εισήγαγε» μεγάλο μέρος αυτής της ακρίβειας.
Το αποτέλεσμα; Σημαντική μείωση των πραγματικών εισοδημάτων. Ναι, οι ονομαστικοί μισθοί ανέβηκαν μετά το 2022, αλλά ο πληθωρισμός τους πρόλαβε. Το μεγαλύτερο βάρος έπεσε στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και στους συνταξιούχους, που δαπανούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους σε βασικά αγαθά, εκεί ακριβώς που οι ανατιμήσεις ήταν εκρηκτικές.
Αν και το 2024 και 2025 φάνηκε μια μικρή ανάσα, με την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού να φέρνει αυξήσεις μισθών, οι τιμές δεν επέστρεψαν ποτέ στα προ κρίσης επίπεδα. Η αγοραστική δύναμη παραμένει κάτω από την προ-πανδημική εποχή. Και τώρα, η πρόσφατη κρίση στον Κόλπο επαναφέρει τους φόβους, ωθώντας ξανά τις τιμές των καυσίμων προς τα πάνω.
Το βασικό μάθημα, τονίζει ο κ. Αλογοσκούφης, είναι πως ο εισαγόμενος πληθωρισμός δεν θεραπεύεται με πρόχειρες διοικητικές παρεμβάσεις ή οριζόντιες επιδοτήσεις. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αλλάξει τις διεθνείς τιμές πετρελαίου ή φυσικού αερίου, ούτε έχει ανεξάρτητη νομισματική πολιτική ως μέλος της ευρωζώνης. Μπορεί, όμως, να θωρακιστεί και να γίνει πιο ανθεκτική!
Πώς; Πρώτον, χρειαζόμαστε επιτάχυνση των επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγικότητα της οικονομίας. Μόνο έτσι οι πραγματικοί μισθοί θα ανεβαίνουν βιώσιμα, χωρίς να πυροδοτούν νέο κύμα ακρίβειας. Περισσότερες επενδύσεις σημαίνουν καλύτερες Επιχειρήσεις και ισχυρότερη ανάπτυξη.
Δεύτερον, επιτακτική είναι η ανάγκη για μεγαλύτερη ενεργειακή αυτάρκεια. Επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αποθήκευση ενέργειας θα μειώσουν την εξάρτησή μας από τα εισαγόμενα καύσιμα. Αυτό θα δώσει ανάσα σε νοικοκυριά και Οικονομία.
Τρίτον, ενισχύστε τον ανταγωνισμό στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών! Μόνο έτσι οι μειώσεις των διεθνών τιμών θα φτάσουν γρηγορότερα στους καταναλωτές. Τέλος, οι κρατικές παρεμβάσεις για στήριξη των εισοδημάτων πρέπει να είναι προσωρινές και αυστηρά στοχευμένες στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά – όχι οριζόντιες.
Η εμπειρία των τελευταίων πέντε ετών μας δείχνει ότι η ευημερία δεν είναι μόνο υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. Είναι η δυνατότητα των εισοδημάτων μας να αυξάνονται γρηγορότερα από τις τιμές. Αυτό το πετυχαίνουμε με παραγωγικότητα, ενεργειακή ασφάλεια, υγιή ανταγωνισμό και συνετή οικονομική πολιτική. Ο δρόμος για ένα καλύτερο αύριο για όλους είναι εκεί.
