Πανώλη Σιβηρίας: Νέα πανδημία από εργαστήριο θανάτου;
Το θρίλερ με τον θάνατο μιας Ρωσίδας ερευνήτριας σε εργαστήριο πανώλης στη Σιβηρία κρατά σε αγωνία την παγκόσμια κοινότητα. Σχεδόν 200 άτομα έχουν ήδη μπει σε καραντίνα, πυροδοτώντας φόβους για ενδεχόμενη εξάπλωση της πνευμονικής πανώλης.
σχετικά άρθρα
Η 28χρονη Darya Shipilova, εργαζόμενη στο Ινστιτούτο Ερευνών κατά της Πανώλης της Σιβηρίας και της Άπω Ανατολής, ασθένησε κατά τη διάρκεια της εργασίας της και απεβίωσε στις 2 Οκτωβρίου. Οι συνθήκες του θανάτου της παραμένουν θολές, με αντιφατικές αναφορές να προκαλούν σύγχυση.
Ανώτατος Ρώσος αξιωματούχος αρχικά δημοσίευσε πως η Shipilova «πέθανε από πανώλη», για να διορθώσει αργότερα την ανάρτηση προσθέτοντας τη λέξη «πιθανόν». Αργότερα, η ρωσική υγειονομική αρχή ανακοίνωσε ως αιτία θανάτου «πνευμονία αγνώστου αιτιολογίας».
Τοπικά μέσα ενημέρωσης ψιθυρίζουν για ατύχημα στο εργαστήριο, πληροφορίες όμως που κανείς δεν έχει επιβεβαιώσει. Αυτή η αδιαφάνεια εντείνει τις ανησυχίες, ειδικά σε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα.
Ο Thomas Jeffries, λέκτορας μικροβιολογίας, εξηγεί τι ακριβώς είναι η πανώλη και γιατί η πνευμονική μορφή της είναι η πιο επικίνδυνη. Το βακτήριο Yersinia pestis, που ευθύνεται για την πανώλη, μπορεί να προκαλέσει τρεις τύπους νόσου: τη βουβωνική, τη σηψαιμική και την πνευμονική.
Η βουβωνική πανώλη μεταδίδεται μέσω ψύλλων από τρωκτικά και έχει ποσοστό θνησιμότητας 30-60% χωρίς αντιβιοτικά. Η σηψαιμική είναι πιο σοβαρή, ενώ η πνευμονική, η οποία φέρεται να ευθύνεται για τον θάνατο της Shipilova, είναι η σπανιότερη αλλά και η πιο φονική, με θνησιμότητα έως και 100% χωρίς άμεση θεραπεία. Μπορεί μάλιστα να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων.
Η επιστροφή μιας μεσαιωνικής μάστιγας;
Ναι, η πανώλη δεν είναι απλώς μια ασθένεια του Μεσαίωνα. Ενώ η βουβωνική πανώλη σκότωσε εκατομμύρια κατά την Πανώλη του Ιουστινιανού και τον Μαύρο Θάνατο, επιδημίες εμφανίστηκαν και στον 19ο-20ό αιώνα, αφαιρώντας τη ζωή σε 12 εκατομμύρια ανθρώπους.
Σήμερα, η πανώλη παραμένει ενδημική σε περιοχές όπως η Κεντρική Ασία, η Αφρική, η Αμερική και, φυσικά, η Σιβηρία. Η εμφάνιση κρούσματος σε εργαστήριο και όχι σε αγροτική περιοχή προκαλεί επιπλέον ερωτήματα.
Υπάρχει θεραπεία;
Μια αγωγή αντιβιοτικών 10-14 ημερών μπορεί να θεραπεύσει την πανώλη, αν ξεκινήσει εγκαίρως. Ωστόσο, από το 1995 έχουν ανακαλυφθεί ανθεκτικά στελέχη. Ανησυχίες έχουν εκφραστεί και για την ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών από τη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του ’80, δημιουργώντας σενάρια βιολογικού πολέμου. Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το στέλεχος που έπληξε τη Shipilova είναι ανθεκτικό ή ότι το εργαστήριο ασχολείται με βιολογικά όπλα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) παρακολουθεί στενά την κατάσταση. Επίσημα, δεν έχει επιβεβαιωθεί η αιτία θανάτου της Shipilova, αν και ο ΠΟΥ γνωρίζει τις αναφορές για «σοβαρή πνευμονία». Ο οργανισμός ζητά διαφάνεια από τις ρωσικές αρχές, τονίζοντας ότι «ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία φαίνεται χαμηλός», αλλά η αξιολόγηση θα επικαιροποιηθεί με νέα στοιχεία.
Η ανάγκη για διαφάνεια είναι επιτακτική. Μόνο σαφείς πληροφορίες για τον θάνατο της Darya Shipilova θα καθησυχάσουν τις ανησυχίες και θα επιτρέψουν μια ακριβή εκτίμηση του κινδύνου. Μέχρι τότε, η σκιά μιας πιθανής νέας πανδημίας πλανάται απειλητικά.
